İlk Derece Mahkemesi 2020/90 E. 2024/900 K.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/90 Esas KARAR NO : 2024/900

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 10/02/2020 KARAR TARİHİ : 24/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: : 1-Davacı vekili, 23.03.2018 tarihinde, ... nın sevk ve idaresindeki 06 ADE 635 plakalı araç ile davalı ... nun sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada yolcu konumunda olan davacı ...'ın yaralandığını, kazada ...'nun tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı ... şirketine başvuru yapıldığını, ancak ödeme yapılmadığını, davacı ...'ın ... İnş. ...Ltd. Şti'nin sahibi olduğunu, aynı zamanda Pakel Mimarlık şirketinin müdürlüğünü yaptığını, kazancının 10.000,00 TL'nin üzerinde olduğunu belirtilerek şimdilik, 900,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 50,00 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve 100.000,00 TL manevi tazminatın araç işleteni ... ile araç sürücüsü ...'dan tahsili ile davacıya verilemsine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 10/10/2024 tarhli dilekçesiyle davalı ... şirketi ile sulh olduklarını beyan ederek davalı ... şirketine karşı açtığı davadan feragat ettiğini bildirmiştir. 2-Davacı vekili, dosyaya sunmuş olduğu 03/12/2024 tarihli bedel artırım dilekçesiyle maddi tazminat talebini kalemlerinden Kalıcı İş Göremezlik Tazminatını 900,00-TL'den, 469.677,28-TL'ye, Geçici İş Göremezlik Tazminatını 50,00-TL'den, 4.440,96-TL'ye, bakıcı Gideri Tazminatını 50,00-TL'den, 4.059,00-TL'ye yükseltmiştir. CEVAP : 3-Davalı ... şirketi vekili, davanın reddini istemiştir. Davalı ... ve ... vekili,, davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün alkol ve aşırı hız nedeniyle kusurlu olduğunu, davacının kalıcı maluliyetinin bulunmadığını, Özürlülük Ölçütü..Yönetmeliğine göre ATK'dan maluliyet raporu alınması gerektiğini, SGK tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespitinin gerektiğini, Davalı ... Kutlunun polis ifadesinde aracı babaannesi ...'nun haberi olmadan evden aldığını beyan ettiğini, bu nedenle meydana gelen zarardan işletenin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının meydana gelen kaza nedeniyle maluliyetinin oluşmadığını, tüm tedavi giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığını, Dava dilekçesinde davacının, inşaat sektöründe yönetici olduğu yazılmışsa da karakol ve Cumhuriyet Savcılığı kayıtlarında lise mezunu olduğunun belirtildiğini, bu konuyla ilgili dava dilekçesindeki beyanların gerçeği yansıtmadığını, manevi tazminat talebinin miktarının da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 4- Dava, davalı Doğa sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, diğer davalıların sürücü ve işleteni bulunduğu aracın davacının yolcu olarak bulunduğu araca çarpması sonucu davacıda oluştuğu iddia edilen zarar sebebiyle ortaya çıkan maddi tazminatın davalılardan, manevi tazminatın ise davalı işleten ve sürücüden tahsili istemlerine ilişkindir. 5- Dosyamız arasına celp edilen ZMMS poliçesi ve sigorta hasar dosyasının incelenmesinden;dava konusu trafik kazasına karışan aracın kaza tarihini de kapsar şekilde davalı ... şirketine sigortalı olduğu ve davacıya dava tarihi itibariyle ödemenin yapılmadığı ve poliçe limitinin 360.000,00 TL olduğu ve yargılama sırasında davacıya 320.000,00 TL nin ödendiği anlaşılmıştır. Ayrıca, SGK tarafından dosyaya gönderine müzekkere cevabında, dava konusu trafik kazası nedeniyle davacıya 24.03.2018-25.09.2018 tarihleri arası için 8.298,40 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı, 10.11.2018-08.08.2019 tarihleri arası 13.701,38 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı belirtilmiş olup, toplam 21.999,78 TL lik bu ödeme hesaplanan geçici iş göremezlik zararından mahsup edilmiştir. 6- Kazaya karışan araç sürücülerinin yüzdesel kusur dağılımlarının belirlenmesi amacıyla dosyada ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmış ve 05/03/2021 tarihli ATK raporunda davacının içinde bulunduğu aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı ... şirketine sigortalı aracın sürücüsü Davalı ... Kutlunuın ise %100 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş ve bu rapor hükme ve aktüer raporunun hazırlanmasına elverişli kabul edilmiştir. 7- ... ÜniversitesiHastanesi Adli Tıp ABD tarafından düzenlenen 16/11/2023 tarihli, kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü.... Yönetmelik hükümleri gereğince düzenlenen maluliyet raporuna göre; davacının kaza nedeni ile %12 oranında sürekli ve 15 ay süre ile geçici işgöremezliğinin oluştuğu, 2 ay bakıcıya ihtiyacı olduğu belirtilmiş ve bu rapor hükme ve aktüer raporunun hazırlanmasına elverişli kabul edilmiştir. 8-Aktüer hesabı bakımından ise dosya özellikle Anayasa Mahkemesi tarafından konuyla ilgili verilen iptal kararı da nazara alınarak mahkememizce değerlendirilmiştir. Buna göre; Hak sahiplerinin bakiye ömürleri önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “PMF” cetvellerine göre saptanmakta iken, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ...Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmaları ile “TRH 2010”adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunca’da ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerek diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak, ülkemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu’na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına Yargıtay 17.Hukuk Dairesi’nce de karar verilmekle görüş değişikliğine gidilmiştir. (Yargıtay 17.HD 22/12/2020 tarih, 2019/5206 Esas – 2020/8874 Karar sayılı ilamı, 14/01/2021 tarih 2020/2598 Esas – 2021/34 Karar sayılı ilamı) Öte yandan Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarih 2019/40 Esas - 2020/40 sayılı Kararı ile; KTK’nun 90. maddesindeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir” bölümündeki “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz bu cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Anılan nedenlerle tazminat hesaplamasında bakiye ömür sürelerinin TRH 2010 Tablosu’na göre belirlenmesi, ve özellikle Yargıtay görüş değişikliği gereğince hesaplamada progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılması yoluna gidilmiştir. (Konuyla ilgili emsal kabul edilen ve alıntılanan karar: ... BAM 26. Hukuk Dairesinin 24/06/2021 tarih, 2019/590 Esas, 2021/1242 K. sayılı kararı) 9-Bu doğrultuda; Dosyamızda aktüer hesap bilirkişisinden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporlarında özetle; TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda; ... nin kaldırılmasıyla birlikte 01.01.2022 tarihinden itibaren getirilen yeni uygulamayla getirilen vergi istisnasından “sadece çalışanların” yararlanabileceği, bu doğrultuda Mahkemece pasif dönem hesabının 14.299,99 TL net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 732.056,92 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olup, davalı ... şirketi tarafından yapılan 320.000,00 TL ödemenin mahsubu sonrasında davacı lehine 412.056,92 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, Mahkemece, aktif-pasif dönem ayırımı yapılmadan davacının bakiye ömür sonuna kadar gelir vergisi istisnasından yararlanacağı vergi iadesi alacağı göz önüne alınarak, pasif dönem hesabının da, 17.002,12 TL vergi iadesi dahil net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 789.677,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, davalı ... şirketi tarafından yapılan 320.000,00 TL ödemenin mahsubu sonrasında davacı lehine 469.677,28 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı Davacı lehine 4.440,96 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 4.059,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı mütalaa edilmiştir. Davacının gelirinin tespiti bakımından ise her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ...'ın ... İnş. ...Ltd. Şti'nin sahibi olduğunu, aynı zamanda Pakel Mimarlık şirketinin müdürlüğünü yaptığını, kazancının 10.000 00 TI'nin Üzerinde olduğunu iddia etmişse de, SGK tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödemelerinde, davacının gelirinin asgari ücrete eşit kabul edilerek hesaplandığı, Davacının SGK hizmet döküm cetvelinde davacı adına, kaza öncesinde, kaza tarihinde ve kaza sonrasında asgari ücrete eşit sigorta primine esas kazanç bildirimi yapıldığı, SGK belgelerinde kazadan önce davacının meslek kodunun metal çatı işçisi olarak bildirildiği, kaza tarihinden, 2020 yılı 10 ayına kadar ise davacının meslek kodunun büro işçisi olarak bildirildiği görüldüğünden aktüer hesaplamalar aktüer raPorunun tanzim edildiği tarihteki güncel asgari ücret dikkate alınarak yapılmıştır. 10- Davacının davalı ... şirketine karşı açtığı davadan feragatine dair hususa gelince; Davacı vekili, yargılama sırasında, davalı ... şirketi ile sulh olduklarını bu sebeple davalı ... şirketi bakımından davadan feragat ettiklerini bildirmiştir. Buna göre; davacının maddi tazminat istemine ilişkin olarak davalı ... şirketi bakımından davadan feragat etmesinin diğer Davalılar işleten ve sürücüye etkisinin değerlendirilmesi gerekir. Trafik kazası neticesinde meydana gelen zararlardan; zarara sebebiyet veren sürücüler, işleten ve işletenin sorumluluğunu ZMMS ile üstlenen sigorta şirketi KTK'nın 85, 91 ve 88. maddeleri gereğince müteselsilen sorumludur. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri TBK'nın 162/2 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Müteselsil borçlularda borcun sona ermesini düzenleyen TBK'nın 166. maddesinde "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiş, bu doğrultuda müteselsil borç nedeniyle alacaklıya halef olmayı düzenleyen TBK'nın 168/2 maddesinde de "Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." denilerek, bir borçlu lehine yapılacak olan iyileştirmenin, diğer borçluların aleyhine olması halinde, iyileştirmenin aleyhine olduğu, diğer borçluların da bundan istifade edeceği kabul edilmiştir. Davadan feragat borcu sona erdiren bir irade beyanı olup, kural olarak feragat edilen borçlu yönünden hüküm ifade etmekle birlikte, borçluların müteselsil sorumluluğunun bulunduğu hallerde, müteselsil borçlular ancak durumun ve borcun niteliği elverdiği ölçüde veya feragat ile borçlulardan birinin durumunu diğerlerinin zararına iyileştirmiş ise feragatten istifade edelebilirler. Aksi takdirde, feragat ancak yapılan kişi lehine sonuç doğurur. (Alıntılanan karar :... BAM 26. Hukuk Dairesinin 2020/332 Esas, 2022/1625 K. Sayılı kararı) Somut olayda; davacı, müşterek müteselsil borçlulardan, sigorta şirketi hakkındaki maddi tazminatına ilişkin taleplerinden feragat etmiş olup, 2918 Sayılı Yasanın 91. maddesi gereğince sigorta şirketi, işletenin sorumluluğunu üstlendiğinden, sigorta şirketi ifâda bulunsun ya da bulunmasın yapılan feragat işletenin zararına olduğundan işletene de sirayet edeceğinden işleten de sigorta teminat limiti ile sınırlı olarak (somut olayda sigorta limitini aşan bir zarar belirlendiğinden limiti aşan kısım yönünden sorumluğu devam edecektir ) borcundan kurtulacaktır. Ancak bu durum sadece işleten yönünden sözkonusu olup, haksız fiil faili konumunda olan sürücü yönünden uygulanmayacak ve sürücü, hesaplanan tüm zarardan sorumlu olmaya devam edecektir. Ancak sürücü yönünden de ıslah, limiti aşan miktar bakımından yapıldığından talebe bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur.

11-Bu bağlamda, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; açılan davanın trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, meydana gelen kazada davacının kusursuz olduğu, davalı araç sürücüsünün yüzde 100 oranında kusurlu olduğu, davacıya yargılama devam ederken davalı ... şirketi tarafından 320.000,00 TL ödeme yapıldığı ve davacının davalı ... şirketine karşı açtığı davadan feragat ettiği, diğer davalılar işleten ve sürücüye karşı davaya açılan davada mahkekemizce tahkikatın yapıldığı, limiti aşan kısım yönünden aktif-pasif dönem ayırımı yapılmadan davacının bakiye ömür sonuna kadar gelir vergisi istisnasından yararlanacağı vergi iadesi alacağı göz önüne alınarak, pasif dönem hesabının 17.002,12 TL vergi iadesi dahil net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, buna göre davacı lehine 789.677,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, davalı ... şirketi tarafından yapılan 320.000,00 TL ödemenin mahsubu sonrasında davacı lehine 469.677,28 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı Davacı lehine 4.440,96 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 4.059,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, toplanan deliller ve Mahkememiz’ce yukarıda anılan ilkeler gözetilerek alınan aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı sürücü yönünden talebe bağlı kalınarak, haklılığı sabit olan davanın değer artırım talebi gibi kabulü gerektiği, davalı gerçek kişilerin sorumluluğunun haksız fiile dayandığı ve eldeki davada davalı gerçek kişilerin sorumluluklarının bu hukuki sebebe göre değerlendirilmesi gerektiği, görülmekle; açıklanan gerekçelerle davanın davalı sürücü ve işleten yönünden kabulüne, davalı gerçek kişiler yönünden temerrüdün kaza tarihi olan 23/03/2018 tarihinde oluştuğu gözetilerek anılan tarihten itibaren hüküm altına alınan maddi tazminat alacaklarına davalıya sigortalı aracın hususi olması da gözetilerek yasal faiz işletilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. 12- Davalı işleten ve sürücüye karşı açılan manevi tazminat istemli dava bakımından ise, TBK'nın 56. maddesine dayalı olarak manevi tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede, kazanın meydana geliş biçimi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, zarar gören davacının yaşı ve oluşan maluliyet oranı ve özellikle tarafların kusur oranları dikkate alınarak davanın kabulüne, davacı için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davalı ... Şirketine karşı açmış olduğu davanın vaki feragat sebebi ile REDDİNE, 2-Davacının davalılar ... ve ... aleyhine açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile; 469.677,28-TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 4.440,96-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 4.059,00-TL geçici bakıcı gideri tazminatının 23/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davacının davalılar ... ve ... aleyhine açmış olduğu manevi tazminat davası kabulü ile; 100.000,00-TL manevi tazminatın 23/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4-a) Maddi tazminat yönünden alınması gereken 32.664,28 TL harçtan peşin alınan 344,97 TL ile ıslah ile alınan 1630,00 TL harcın düşümü ile kalan 30.689,31 TL harcın davalılar ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına, b) Manevi tazminat yönünden alınması gereken 6831,00 TL harcın davalılar ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına, 5-Davacının peşin ve başvuru harcı, ıslah harcı, dosya, pul, davetiye, yazışma ve bilirkişi ücreti olarak sarf ettiği Toplam 5547,37 TLnin davalılar ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 6-a) Maddi tazminat yönünden A.A.Ü.T. Uyarınca hesaplanan 75.726,59 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, b-)Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 7- Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Dair; davacı vekilinin ve davalı gerçek kişiler vekilinin yüzlerine karşı davalı ... şirketi yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır