İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/638 E. 2024/788 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/627

KARAR NO : 2024/1001

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ: 02/11/2020

KARAR TARİHİ: 20/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, davacı ile davalı arasında satış sözleşmesine dayalı gerçekleşen ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan 714.801,00-TL alacağının olduğunu ve ödenmediğini, tahsili için İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takibine girişildiğini, davalının borca ve ferilerine itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davalının itirazının haksız olduğunu, zorunlu arabuluculuk görüşmelerinden sonuç elde edilemediğini ileri sürerek, davalının borca itirazının iptaline, takibin devamına, % 20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde, davalı tarafça öncelikle iş bu itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, ayrıca davayı görmeye Edremit mahkemelerinin yetkili olduğunu, mahkememizin yetkili olmadığını belirterek, ilk itirazlarda bulunulduğunu, bunun yanı sıra esas yönünden de, taraflar arasında 2017-2018 yıllarında cari hesap üzerinden ticaret gerçekleştiğini, 26....2018 tarihinde imzalanan satış sözleşmesinin söz konusu olduğunu, bu sözleşme gereğince müvekkilinin tüm ödemelerini yapıp çekleri teslim ettiğini, davacının süresinde mal tesliminde bulunmadığını, gecikmeye ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bu sözleşmede borçlarının bulunmadığını, daha sonra taraflar arasında yeni bir sözleşme akdedildiğini, ancak bu sözleşmeden dolayı da borçlarının bulunmadığını, İzmir 2. ATM tarafından zayi nedeni ile iptaline karar verilen çekler konusunda da bu dava ile haberdar olduklarını, zaten zayi nedeni ile iptal kararının da takipten sonra olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesi savunulmuştur.

Taraflarca bildirilen deliller değerlendirilmiş icra dosyası incelenmiş, bilirkişi görüşüne başvurulmuştur.

İzmir ... İcra Dairesi'nin ...esas sayılı takip dosyasının örneğinin incelenmesinden; ... Makina San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı borçlu ...Hafriyat Nakliyat İnş. Taah. Tur. Mad. San. Ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine 25.09.2019 tarihinde 714.801,00-TL asıl alacağın tahsili tahsili için girişilen icra takibine ilişkin olduğu, ödeme emrinin borçluya 02.10.2019 tarihinde tebliği üzerine davalı tarafından asıl alacağa, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafça tanık deliline dayanıldığı ve tanıkların dinlenmesinin talep edildiği, ancak, dava konusu alacak ve hukuki işlemin miktarı ile tanıkla ispat sınırı aşıldığından, davalı tarafın tanık dinletme talebi reddedilmiştir.

Her ne kadar davalı tarafça iş bu itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü sürede açılmadığı na ilişkin itirazda bulunmuş ise de, davalı tarafın 09.10.2019 tarihinde icra dosyasına borca itirazda bulunduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ olunmadığı, haricen itirazı öğrenmiş olmanın tebliğ yerine geçmediği ve süreyi başlatmadığı, kaldı ki 2020 yılı Mart-Haziran arasında 86 gün süre ile İİK 'daki sürelerin durduğu dikkate alınarak, iş bu itirazın iptali davasının süresinde açıldığına, davalı tarafın süresinde açılmadığı itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi ile davanın Edremit mahkemelerinde görülmesi gerektiği belirtilerek, yetki itirazında bulunulmuş ise de, davanın konusu alacağın satış sözleşmesinden kaynaklandığı ve para alacağı olduğu, HMK 10 TBK 89 maddesi uyarınca alacaklının ikametgahı mahkemesinin yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı tarafın mahkememizin yetkisine itirazının reddine, davalı tarafça cevap dilekçesinde icra dairesinin yetkisine de itiraz edilmiş ise de, borca itiraz dilekçesinde icra dairesinin yetkisine itiraz edilmediğinden, bu aşamada icra dairesinin yetkisiz olduğuna ilişkin usule uygun olmayan talebinin reddine karar verilmiş, davalı vekilince, davacının ikametgahının Torbalı olduğu belirtilerek, yetki itirazının reddine ilişkin ara karardan geri dönülmesi talebinde bulunulmuştur. Torbalı ilçesinin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinin yetki alanında olması itibarı ile mahkememizin 11.03.2021 tarihli ara kararı gereğince mahkememiz yetkili olduğundan, davalı tarafın yetki itirazının ve bu konudaki ara karardan dönülmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı defterleri Edremit de bulunduğundan, öncelikle davalı defterleri üzerinde talimat yolu ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 20.01.2022 tarihli raporda sonuç olarak, davalı ... Hafriyat Nakliyat İnşaat Taah. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd.Şti'ne ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, defter kayıtlarının incelenmesinden 25/09/2019 icra takip tarihi itibariyle davacı... Makina San.ve Tic. Ltd. Şti'ne borcunun bulunmadığı, davacı şirketten 259.350,56-TL avans alacağının bulunduğu, 14/10/2020 tarihinde verilen çeklerin iptal edilmesi üzerine 600.000,00-TL çek bedelinin davalı şirket hesabına tekrar alacak kaydedilmesinden sonra, davacı... Makina San.ve Tic. Ltd. Şti'ne 600.000,00-TL borçlu ve 259.350,56-TL "Verilen Sipariş Avansı" olarak alacaklı bulunduğu belirtilmiştir.

Davacı defterleri üzerinde inceleme yapmak üzere bilirkişi görevlendirilmiş olup, bilirkişi SMMM Bağımsız Denetçi ... ...06.2022 tarihli raporunda, davacı firmanın davalı firmadan yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 25.09.2019 icra takip tarihi itibarı ile 714.801,00-TL tutarında alacaklı olduğu, davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede 14/10/2020 tarihinde verilen çeklerin iptal edilmesi üzerine 600.000,00-TL çek bedelinin davalı şirket hesabına tekrar alacak kaydedilmesinden sonra, davacı şirkete 600.000,00-TL borçlu ve 259.350,56-TL verilen sipariş avansı olarak alacaklı bulunduğu, (600.000,00 - 259.350,56 = 340.649,44-TL davalının davacıya borçlu olduğu tespitinde bulunduğu, davacı ile davalı taraf arasındaki cari hesap farkının 374.151,56-TL tutarında olduğu, iki cari hesap bakiyesi arasındaki fark tutarının davacı defterlerinde kayıtlı ancak davalı defterlerinde kayıtlı olmayan 03.04.2019 tarihli 306.820,00-TL tutarlı satış faturası ile davalı defterlerinde kayıtlı olan ancak davacı defterlerinde kayıtlı olmayan 08.04.2019 tarihli 67.331,56-TL tutarlı yansıtma faturasından kaynaklandığı, 306.820,00 + 67.331,56 = 374.151,55-TL fark tutarı olduğu, bu faturaların ve sevk irsaliyesi örneklerinin, davalı tarafından kesilen yansıtma faturasının davacı adına kesilmesi sebebinin açıklanması, davalı tarafından davacı ile yapılmış olduğu belirtilmiş olan 19.01.2019 tarihli sözleşme örneğinin sunulması, bundan sonra görüş ve kanaatte bulunabileceğini belirtmiştir.

İtirazların değerlendirilmesi ve davacı tarafından sunulan irsaliyelerin incelenip değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi SMMM Bağımsız Denetçi ... 26.03.2023 tarihli ek raporunda, davacı tarafından sunulan 03.04.2019 tarihli ... Nolu 306.820,00-TL Tutarlı Faturaya ait olduğu beyan edilen İrsaliyelerde teslim alan imzası bulunan kişilerin hiçbirisinin o tarihlerde davalı şirkette çalışmadığı, ayrıca irsaliyelerin üzerinde teslim alan araç plakalarına ait olan araçların hiçbirisinin irsaliye teslim tarihleri itibari ile davalı firmaya ait olmadığı, davalı tarafça yansıtma faturasına konu açıklama yapmadığı, dosya içinde taraflar arasında imzalanan 26.02.2018 tarihli Satış Sözleşmesi, 03....2018 tarihinde 26.02.2018 tarihli sözleşmenin Feshine ilişkin imzalanmış olan sözleşme, 19.01.2019 tarihinde 1 adet protokol ve 19.01.2019 tarihinde yeni bir satış sözleşmesi olmak üzere 4 adet sözleşme bulunduğu, ayrıca dava konusu olan makine imalatı ile ilgili olarak hatalı yada eksik imalattan kaynaklı yaptırıldığı, yada satın alındığı belirtilen malzemeler/makineler-cihazlar olduğu beyan edildiğinden, Makine Mühendisi Bilirkişi ve Eser Sözleşmeleri konusunda Uzman hesap bilirkişisi atanması gerektiği belirtilmiştir.

Davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacağının olup olmadığının ve miktarının belirlenmesi bakımından birinci ihtimal olarak 25/09/2019 tarihine kadar vadesi gelip de ödenmesi gereken, ödenmemiş borcunun hesaplanması gerektiği ve davacının 19/01/2019 tarihli sözleşme gereğince hak kazandığı alacağının ödenip ödenmediği, böylelikle takip tarihi itibariyle davacının alacaklı olup olmadığı ve miktarının belirlenmesinin gerektiği, ikinci ihtimal olarak 03/12/2018 tarihli fesih sözleşmesi gereğince davalı tarafından davacıya verilen 13 adet çekten takip tarihi itibariyle vadesi gelmiş ve ödenmemiş olanlar ile takip tarihinde vadesi gelmemiş olmakla birlikte, daha sonra iptaline karar verilen çekler de dikkate alınarak ayrıca taraflar arasındaki 19/01/2019 tarihli sözleşme kapsamında davacının edimini ne oranda yerine getirdiği, ne miktar alacağa hak kazandığı, böylelikle takip tarihi itibariyle davacının davalıdan ne miktar alacağının olduğu (Davacının kestiği, davalının defterinde kayıtlı olmayan 306.820,00-TL bedelli fatura konusu malların davalıya teslimi konusunun ve davacının davalıya kestiği 67.331,56-TL'lik yansıtma faturasının da tartışılarak) araştırılmasının ve tespitinin gerektiği anlaşılmakla, mali müşavir bilirkişi ... ile birlikte görev yapmak üzere makine mühendisi bilirkişi ... da görevlendirilerek, bilirkişilerden belirtilen şekilde ihtimalli ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler SMMM Bağımsız Denetçi ... ile Makine Mühendisi ...'un 26.03.2023 tarihli ek raporunda, bilirkişiler tarafından ihtimalli olarak düzenlenen ek raporda sonuç olarak, birinci ihtimal olarak davacının davalı firmadan 25.09.2019 icra takip tarihi itibarı ile 566.481,00-TL alacaklı olduğu, ikinci ihtimal olarak davacının davalı firmadan 25.09.2019 icra takip tarihi itibarı ile 686.481,00-TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Davalı tarafça alınan ek rapora itiraz edilmiş olup, davalı yanın itirazlarının değerlendirilmesi bakımından bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler 28.04.2024 tarihli ek raporlarında sonuç olarak, davalı yanın beyan ve itirazlarının kök raporda ve ikinci ek raporda teker teker gerekçeleri ve delilleri ile birlikte incelendiği, yeniden değerlendirilmesinin gerekli olmadığı, ayrıca davalı tarafça görüş ve kanaati değiştirecek yeni bir belgenin de sunulmadığı, kök ve ek rapordaki görüş ve kanaati değiştirecek bir husus bulunmadığı belirtilmiştir.

Toplanan tüm deliller karşısında; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile davacı ve davalı şirket arasında 26.02.2018 tarihinde satış sözleşmesi imzalandığı, daha sonra 03....2018 tarihinde 26.02.2018 tarihli sözleşmenin feshine ilişkin sözleşme imzalandığı, 19.01.2019 tarihinde 1 adet protokol ve 19.01.2019 tarihinde yeni bir satış sözleşmesi imzalandığı, davacı şirketin davalı şirketten olan alacağını tahsili bakımından İzmir ... Dairesinin ...esas sayılı dosyası ile 25.09.2019 tarihinde 714.801,00-TL asıl alacağın tahsili için icra takibine giriştiği, alınan bilirkişi raporlarına göre davacının yasal defterlerinde icra takip tarihi itibarı ile davacının davalıdan 714.801,00-TL tutarında alacaklı olduğu, davalı defterlerinde ise 14/10/2020 tarihinde verilen çeklerin iptal edilmesi yerine 600.000,00-TL çek bedelinin davalı şirket hesabına tekrar alacak kaydedilmesinden sonra, davacı şirkete 600.000,00-TL borçlu ve 259.350,56-TL verilen sipariş avansı olarak alacaklı göründüğü, bu durumda davalının davacıya 340.649,44-TL borçlu olduğunun belirlendiği, taraf defterlerindeki cari hesap farkının davacı defterlerinde kayıtlı olan davalı defterlerinde kayıtlı olmayan 03.04.2019 tarihli... Nolu 306.820,00-TL tutarlı satış faturası ile, davalı firmanın defterlerinde kayıtlı olan davacının defterlerinde kayıtlı olmayan 08.04.2019 tarihli ... nolu yansıtma faturası olan 67.331,56-TL tutarlı faturadan kaynaklandığı, böylece 03/12/2018 tarihli fesih sözleşmesi gereğince davalı tarafından davacıya verilen 13 adet çekten takip tarihi itibariyle vadesi gelmiş ve ödenmemiş olanlar ile takip tarihinde vadesi gelmemiş olanlar ile birlikte İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar Nolu 14.10.2020 tarihli kararı ile iptal edilen çeklerin cari hesap ekstresinden çıkarılarak oluşturulan cari hesaba göre davacının davalıdan 25.09.2019 icra takip tarihi itibari ile 686.481,00-TL tutarında alacaklı olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile davalının İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine itirazının, 686.481,00-TL üzerinden iptali ile icra takibinin bu tutar üzerinden devamına ve fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 137.296,20-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davalının İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine itirazının, 686.481,00-TL üzerinden İPTALİ ile, İcra takibinin bu tutar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 137.296,20-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,

2-Karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 46.893,51-TL harçtan peşin alınan 8.633,02-TL harç ile 3.574,00-TL icrada alınan harç tutarları toplamı ...207,02-TL 'nin düşümü ile bakiye 34.686,49-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

3-Davacı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 106.972,15-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 28.320,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafça aşağıda dökümü yazılı toplam 14.528,17-TL yargılama giderinden kabul - red oranına göre ( % 96.04 ) 13.952,85-TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran taraflara İADESİNE,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2024

Başkan ...

✍e-imzalı

Üye ...

✍e-imzalı

Üye ...

✍e-imzalı

Katip...

✍e-imzalı

Davacı tarafından yapılan

Yargılama giderleri dökümü:

54,40-TL başvurma harcı,

8.633,02-TL peşin harç,

5.600,00-TL bilirkişi gideri,

46,75-TL posta gideri,

194,00-TL tebligat gideri,

14.528,17-TL TOPLAM