İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/480 E. 2024/655 K.

T.C. İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/480 Esas KARAR NO : 2024/655

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/09/2020 KARAR TARİHİ : 09/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilİ ile davalı arasında imzalanan asansör temin ve tesis hizmet sözleşmeleri çerçevesinde ... model asansörün temin ve tesisi müvekkili şirket tarafından yapıldığını ve teslimi gerçekleştiğini, iki ayrı projeye ait imzalanan sözleşmelerin işin fiyatı başlıklı 3.maddesinde toplam bedeli sırası ile yalnız 21.500,00 Euro + KDV ve 21.000 Euro +KDV olarak belirlendiğini, müvekkili şirketin taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 7.maddesinde belirtilen üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini sözleşme konusu asansörlerin temin ve tesisini işini sözleşme şartları çerçevesinde ifa ettiğini ve davalı firmaya tesliminin gerçekleştiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler çerçevesinde müvekkili şirketin tüm edimlerini ifa ederek yapılan işe istinaden 21.02.2018 tarihli faturayı ve 14.04.2017 tarihli faturayı kestiğini, kesilen faturaya istinaden davalı taraf kısmi ödemeler yapmış olup kalan 6.976,68 Euro borcun ödenmesi hususunda borcunu ödemediğini, müvekkilinin alacağının elde edilmesi amacı ile yapılan icra takibinden sonra 46.759,14TL ye çek verildiğini, bu çek 31.12.2019 keşide tarihinde ödendiğini, 31.12.2019 tarihinde 1 Euro 6.6741 TL olmak üzere icra takibine sayılacak olan 32.493,89 TL hesaplama sayıldığında 6.976,68 Euro ana alacak, 46.563,05 TL, 6.853,19 TL vekalet ücreti, 1.051,66 TL faiz, 288,60 TL icra masraf ile 54.765,50 TL toplam alacak, 1.676,26 TL tahsil harcı ile 23.947,87 TL borç kalındığını, asansörlerin teslimini yapıldığına dair teslim Protokolünün taraflarca imzalandığını, borcun ödenmemesi üzerine borçlu şirket aleyhine ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas nolu dosya ile icra takibi başlatı ldığını, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen mahkemede açılabileceğini, takibe borçlu itiraz ettiğini, beyan ederek ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından ödeme düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden takibin devamına, itirazlarının iptaline, alacak l ikit olduğundan davalı aleyhine %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Cevap: Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak davalı tarafa tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür. Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; ... 24.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası, arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasında akdedilen asansör temin ve tesis sözleşmesi, 21/02/2018 tarih ve 14/04/2017 tarihli faturalar, taraflar arasında akdedilen teslim protokolü, celp edilmiş incelenmiştir. Dosya, yapılan itirazlar nedeniyle SMMM - KGK Bağımsız Denetçi bilirkişi ... ve bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 22/05/2024 bilirkişi kurulu raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Dosya, ara kararında belirtilen hususlarda yapılan incelemeler kapsamında; Yukarıda ayrıntıları verilen hesaplamalar çerçevesinde ; - Takip Tarihi itibariyle davacının takibe konu 6.976,68 Euro alacağının usulüne uygun kayıtlarında mevcut olduğu, ayrıca takibe konu edilmeyen Davacının TL hesabında takip tarihi itibariyle ayrıca 9.860,34 TL davalının borçlu olduğu, takibe konu edilmediği, yine davacı tarafından takipten sonra 4.404,91 TL tanzim ettiği faturalar sebebiyle toplam 14.265,25 TL 31.10.2019 çek veriliş tarihinde 14.265,25 TL davalı borcu olduğu, davalının 31.10.2019 tarihinde 31.12.2019 keşide tarihli toplam 46.759,14 TL tutarında davacıya çek verdiği hususları tespit edilmiştir. - Takipten sonra davadan önce yukarıda belirlenen alacak borç durumuna göre çek ödemesinin TBK 100 kapsamında hesaplanması dosyada TBK 102 kapsamında bir makbuz olmaması sebebiyle yapılmış olup, davacının kayıtlarında öncelikle tahsil edildiği tarihte çek tutarı TL borçlardan mahsup edildikten sonra icra dosyası borcuna kalan tutarın kaydedildiği , bu hususta takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dosyada alternatifli olarak hesaplamalara yer verilmiştir. a) Çek verilişi 31.10.2019 tarihi ödeme tarihi ve çek bedelinin tamamı icra takibi borcuna ilişkin olduğu hesaplandığında; Davalının davacıya icra takip dosyası sebebiyle dava tarihi itibariyle 638,14 Euro asıl alacak ve 5,79 Euro İşlemiş faiz olmak üzere toplam 643,93 Euro tutarında borçlu olacağı hesaplanmıştır. Bu durumda davacının TL fatura alacakları ödenmemiş olmaktadır. b) Çek verilişi 31.10.2019 tarihi ödeme tarihi ve çek bedelinin öncelikle takibe konu olmayan TL fatura borçlarına mahsubu sonrasında kalan 32.493,89 TL tutarın icra dosyasına mahsuben ödeme yapıldığı kabul edildiğinde, Davalının davacıya dava tarihi itibariyle 2.869,66 Euro asıl alacak ve 26,04 Euro İşlemiş faiz olmak üzere toplam 2.895,70 Euro tutarında borçlu kaldığı hesaplanmıştır. c) Çek keşide tarihi 31.12.2019 ödeme tarihi ve çek bedelinin tamamı icra takibi borcuna ilişkin olduğu hesaplandığında; Davalının davacıya dava tarihi itibariyle 979,13 Euro asıl alacak ve 5,20 Euro İşlemiş faiz olmak üzere toplam 984,33 Euro tutarında borçlu olacağı hesaplanmıştır. Bu durumda davacının TL fatura alacakları ödenmemiş olmaktadır. d) Daha önce alınan raporlarda da yer alan ve davalının itiraz etmeyip, davacının itirazları kapsamında hesaplama yapıldığında, Çek keşide tarihi 31.12.2019 tarihi ve çekin TL takibe konu olmayan fatura borçları sonrasında kalan 32.493,89 TL icra dosyasına mahsuben ödeme yapıldığı esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda; Davalının davacıya dava tarihi itibariyle 3.113,33 Euro asıl alacak ve 16,54 Euro İşlemiş faiz olmak üzere toplam 3.129,88 Euro tutarında borçlu olduğu hesaplanmıştır...'' şeklinde rapor sunulmuştur. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi heyeti ek raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağının icra takip tarihinden sonra yapılan kısmi ödeme mahsup edilerek bakiye kalan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davacının takip alacaklısı davalının ise takip borçlusu olduğu, davacının 6.976,68 EURO Asıl Alacak için davalı hakkında genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde bulunduğu, davalı tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığı, eldeki davada davacının icra takip tarihinden sonra yapılan kısmi ödemeler sebebiyle 3.588,17 EURO Asıl Alacak üzerinden takibin devamını talep ettiği, taraflar arasında 01/07/2016 tarihli iki ayrı asansör temin ve tesis sözleşmesinin akdedildiği, işbu sözleşmeler uyarınca davacı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan tüm edimlerini yerine getirdiği, taraflarca teslim ve kabule ilişkin protokol imzalandığı, sözleşmede götürü iş bedellerinin belirli olduğu, davalı tarafından yapılan kısmi ödemeler sebebiyle davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan 6.976,68 EURO bakiye iş bedeli alacağının bulunduğu, bu tutarın ödenmemesi üzerine davacının icra takibinde bulunduğu, davalının takip tarihinden sonra 46.759,14 TL tutarında çek keşide ettiği ve çekin 31/12/2019 tarihinde ödendiği hususlarında taraflar arasında çekişme bulunmamaktadır. Davacı, 46.759,14 TL kısmi ödemenin, dava ve icra takibi konusu olmayan (servis hizmeti faturaları) aynı davalıya ait farklı bir cari hesaptaki 14.265,25TL alacaktan mahsup ettikten sonra, bakiye kalan 32.493,89 TL' yi icra takibine konu borçtan mahsup ederek takibin devamını talep etmektedir. Bilindiği üzere, kısmi ödeme halinde 6098 s. TBK 100. vd. maddelerinin uygulanması gerekmektedir. Birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir. Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır (TBK 101). Somut olayda, davalı tarafından çek ile ödeme yapılırken hangi borç için (servis hizmeti yahut takibe esas asansör temini) ödeme yapıldığı alacaklıya bildirilmemiştir, bu hususta dosya kapsamında ibraz edilmiş herhangi bir delil de bulunmamaktadır. Öte yandan, yapılan ödemeye ilişkin davacı alacaklı tarafından dosyaya sunulan herhangi bir makbuz da yoktur. Davacının dava dilekçesinde borcun öncelikle servis hizmetine ilişkin alacaktan mahsup edildiği beyanı, TBK 101/2. maddesi hükmü uyarınca bu hususta herhangi mahkememize herhangi bir makbuz ibraz edilmediğinden kanunen tarafları bağlayıcı nitelikte değildir / esas alınamaz. Öte yandan, kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur (TBK 102/1). Bu halde, anılan yasa hükmü uyarınca kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığından ve herhangi bir makbuz ibraz edilmediğinden, davalı tarafından yapılan kısmi ödemenin her iki cari hesap alacağının da muaccel olması sebebiyle, davalıya karşı icra takibine konu edilen dava konusu borç (asansör temini) için yapılmış olduğu kabul edilmiştir. Başka bir anlatımla, TBK 102/1.maddesi hükmü uyarınca davacının takibe konu etmediği (servis hizmeti) borç yönünden mahsup işlemi doğru ve yerinde görülmemiş, aksine mevcut icra takibi sebebiyle davalı tarafından takipten sonra çek ile yapılan 46.759,14 TL ödemenin tamamının takibe konu edilen bu borç için yapıldığı (TBK 102/1.) sonucuna varılmış, nihayetinde kısmi ödemenin tamamının takibe konu borçtan mahsup edilmesi kabul edilmiştir. Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz (TBK 100). Ancak, somut olayda, icra takibi mevcut olduğundan davacı alacaklının yapılan kısmi ödemeyi öncelikle faiz ve takip masraflarından mahsubunu talep etme hakkı bulunmaktadır. Bu çerçevede, 6098 s. TBK 100. vd. maddeleri uyarınca takibe devam edilmesi gereken alacak miktarının hesaplanması için mahkememizce (daha önceki vaki itirazlar da gözetilerek) uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmış, bilirkişi kurulunun 22/05/2024 tarihli raporunda (sonuç kısmında C. maddesi ile belirtilen durum hükme esas alınmıştır) belirtildiği üzere, davacının icra takip tarihi itibariyle davaya konu asansör temini ve tesis sözleşmeleri kapsamında takibe dayanak açık hesap usulü işleyen cari hesap ve faturalar sebebiyle ticari defter ve belgelerin incelenmesi sonucunda davalıdan 6.976,68 Euro asıl alacak, takip tarihinden çekin ödenme tarihinde kadar 137,62 Euro işlemiş faiz (toplam 7.114,30 Euro), takip tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.479,61 TL icra vekalet ücreti, icra dosyasında peşin harç, masraf, tebligat vs.. olmak üzere takip masrafı olarak 271.40 TL (toplam 5.751,01 TL) alacağının olduğu, 31/12/2019 tarihindeki 46.759,14 TL'lik kısmi ödemenin tamamının mahsubunun TBK 100.vd.maddeleri uyarınca öncelikle takibin masraflarından yapıldığında ödeme tarihindeki kur itibariyle çevrim yapılarak bakiye mahsubu gereken 6.135,18 Euro alacağın kaldığı, asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.114,30 Euro'dan bakiye 6.135,18 Euro mahsup edildiğinde davacının kalan 979,13 Euro olduğu, ödeme tarihi ile dava tarihi arasında işlemiş faizin ise 5,20 Euro olduğu, nihayetinde dava tarihi itibariyle davacının takibe devamını isteyebileceği alacak tutarının (asıl alacak 979,13 Euro ve işlemiş faiz 5,20 dahil) 984.33 Euro olduğu anlaşılmıştır. Davacı icra takibinde fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden talepte bulunduğundan raporda çekin keşide tarihine yönelik alternatif hesaplamalara değil, aksine davacının talebi nazara alınarak fiili ödeme tarihini esas alınarak yapılan hesaplama (sonuç C.maddesi) hükme esas alınmıştır. Diğer taraftan; icra inkar tazminatı talebi bakımından, alacak likit ve muayyen olduğundan İİK'nın 67. maddesindeki yasal koşullar bulunmakla davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. Yerleşik Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere, yabancı para cinsinden yapılan icra takiplerinde, icra inkar tazminatına takip tarihindeki kur karşılığı Türk Lirası üzerinden hükmedilmesi gerektiğinden (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2018/1997 E., 2020/852 K.). takip tarihindeki kur birimi esas alınarak icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere); Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 1-Davalının ... 24. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin 984,33 Euro Asıl Alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla DEVAMINA, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, 2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla asıl alacağın 984,33 Euro 'nun 14/02/2019 takip tarihindeki ( 1 Euro = 5,9570 TL ) karşılığı olan 5.863,65 TL 'nin %20'si oranındaki 1.172,73 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Kabul edilen dava değeri (1 Euro = 8,809 TL) (984,33 Euro x 8,809 TL = 8.670,96 TL) üzerinden alınması gereken 592,31 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 331,99 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 260,32 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davacı tarafından yatırılan 331,99 TL peşin harç, 11.700,00 TL bilirkişi ücreti ile 1.158,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 13.189,99 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.618,38 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (8.670,96 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' nin 13/2. maddesi uyarınca hükmedilecek vekalet ücretinin kabul edilen dava değerini geçmemek koşuluyla belirlenen 8.670,96 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-6183 sayılı Kanuna göre dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin tarafların haklılık durumlarına göre; a) 362,11 TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, b) 957,89 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-HMK'nın 333.maddeesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/10/2024

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır