İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/462 E. 2020/599 K.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/462 Esas

KARAR NO : 2020/599

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/09/2020

KARAR TARİHİ : 16/12/2020

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ..., İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı 12. Etap Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar Programı kapsamında ... proje numarasıyla hibe sözleşmesi imzaladığını, söz konusu hibe sözleşmesi çerçevesinde ... proje numaralı uygulama dosyasında onaylanan makine ekipman alımı için davalı şirket ile 24.09.2019 tarihinde sözleşme imzaladığını, KKYDP çerçevesinde imzalanan sözleşmeye istinaden davalı şirket tarafından makine ekipman tedariki gerçekleştirildiğini ve müvekkiline parça parça faturalar kesildiğini, daha sonra İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, davalı tarafça parça parça kesilen faturaların hibe aşamasında kabul edilmeyeceğini, tüm makine ekipmanların ayrı ayrı yazılmak suretiyle tek bir fatura altında kesilerek kuruma ibraz edilmesi gerektiğini hem müvekkiline hem de karşı tarafa bildirdiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından iade faturaları tanzim edilerek davalı tarafa gönderildiğini, davalı tarafça bu faturalar ticari defterlere işlendiğini, anılan faturaların iade süreci ve makine ekipmanların da müvekkilinin yatırım bölgesine intikal edilmesinden ötürü davalı taraf, müvekkilinin kambiyo senedi düzenlemesini istediğini, kefil olarak da müvekkilinin babasının yer aldığını, düzenleme ve ödeme tarihi bölümleri boş olan 453.016,00 TL bedelli lehdarı davalı şirket olan kambiyo senedi tanzim ettirildiğini, kambiyo senedi tanzim edilirken "Bedeli Malen Alınmıştır." ibaresi eklendiğini, daha sonra davalı tarafça, 30.11.2019 tarihli ve ... numaralı E-Arşiv Fatura tanzim edildiğini, fatura bedeli olarak 495.214,38 TL bedel gösterildiğini, faturanın açıklama kısmında da "... nolu proje kapsamında makine ekipman satın alınması" hususu zikredildiğini, söz konusu yatırım işi için davalı tarafça müvekkili şirkete tedarik edilen ve bu faturaya konu mallara karşılık,18.09.2019 tarihinde 90.000,00 TL., 27.09.2019 tarihinde 15.000,00 TL., 06.11.2019 tarihinde 164.000,00 TL., 06.11.2019 tarihinde 150.000,00 TL., 07.11.2019 tarihinde 57.586,00 TL., 07.11.2019 tarihinde 150.000,00 TL ödeme gerçekleştirildiğini, ayrıca kredi kartı ile de ödeme yapıldığını, ödemelerin tamamında "... kapsamında ... Nolu hindi çift. Prj. Hususu ifade edildiğini, makine ekipmanların teslimi ve söz konusu ödemelerden sonra müvekkili ile davalı tarafça 06.12.2019 tarihinde bir tutanak tutulduğunu ve "... nolu proje kapsamında yapılan tüm alımlardan doğan her türlü hak ve alacağımı aldığımı, hiçbir alacağım kalmadığını ve ileride konu ile ilgili herhangi bir hak talebinde bulunmayacağımı belirterek faydalanıcıyı ibra ettiğimi beyan ederim". ifadelerini içerir davalı tarafça ibraname tanzim edildiğini, anılan ibraname İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne verildiğini, müvekkili ile davalı tarafın tek ticari ilişkisi Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı 12. Etap Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar Programı ... proje uygulaması kapsamında makine ekipman alımı olmasına ve bu makine ekipman alımından ötürü davalıya dekontlar ödemeler yapıldığını ve davalı tarafça da ibraname tanzim edilmesine parça parça kesilen faturaların iade edildiğini ve o sırada makine ekipmanların da teslim edildiği dönemde müvekkilinden istenen, düzenleme ve ödeme tarihi boş olarak tanzim ettirilen kıymetli evrak, sonradan eklenen 09.12.2019 düzenleme tarihi ve 09.01.2020 ödeme tarihi ibareleri ile 16.06.2020 tarihinde İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Sayılı dosyasında kötüniyetle işleme konulduğunu, aradan geçen süre zarfında davalı tarafa ödemelerin gerçekleştiği gerekçesiyle menfi tespit istemiyle arabuluculuk müracaatında bulunulduğunu, 27.07.2020 tarihine sonuçlanan İzmir Arabulucuk Bürosu'nun ... Büro Dosya Nolu ve ... Arabulucuk Dosya Nolu Son Tutanak ile anlaşma sağlanamadığını, Yerleşik Yargıtay kararlarında ve öğretide de kabul edildiği gibi, bonolara özgü seçimlik unsurlardan biri de, temel borç ilişkisinden kaynaklanan borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik "bedel kaydı"olduğunu, "bedel kaydı" kambiyo senedinin ihtiyari kayıtlarından olduğunu, bedel kayıtları daha çok keşideci ile lehdar arasındaki iç ilişki yönünden ve ispat konusunda önem taşıdığını, kişisel def'i nedenlerinin varlığının kanıtlanmasını kolaylaştırdığını, sözü edilen kayıtlar özellikle ispat hukuku açısından ilgilileri bağlayıcı nitelikte olduğunu, bedel kaydı içeren bononun lehdarı, artık senedin "kayıtsız ve koşulsuz bir borç ikrarı olduğu" yolundaki soyutluk kuralına dayanamayacaklarını, bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa ait olduğunu, ancak, bir defa bir mal alışverişine dayandığı "malen" kaydıyla ya da bir alacak borç ilişkisine dayandığı "nakten" kaydı ile senede yazılmışsa, artık buna uyulmak gerektiğini, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumunda olduğunu, senette borcun nedeni "mal" ya da "nakit" olarak belirtilmişse, tarafların yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükü bunun aksini ileri süren tarafa ait olacağını ( YHGK 2013/19-1622 - 2015/1238 K. Sayılı ilam), dosyada takibe konu senette malen ibaresi geçmiş olduğunu,İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı 12. Etap Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar Programı kapsamında ... proje ve bu kapsamda davalı şirket ile imzalanan sözleşmeye konu makine ve ekipmanların bedeli, bononun konusunu oluşturmadığını, dekontlardan da anlaşılacağı üzere müvekkili firma tarafından ... proje ödemelerinin gerçekleştirildiğini, yine davalı tarafça İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne sunulan ibraname de dikkate alındığında bononun bedelinin ödendiğini ve davalı tarafın herhangi bir alacağının kalmadığını, malen kaydı konulan bono ile ilgili olarak proje dışında, müvekkilinin davalı ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, yer verilen sözleşme süreci dışında yeni bir ticari ilişkinin varlığını ispat yükü yer verilen Hukuk Genel Kurulu Kararına göre alacaklı tarafta olduğunu, bu aşamada 6100 Sayılı Kanunun 222. Maddesinde yer aldığı şekliyle, karşı tarafın ticari defterlerine ve vergi kayıtlarına dayandıklarını, mahkemenizce celp edilecek karşı tarafın ticari defterleri, faturalar ve vergi dökümleri, müvekkili ile davalı arasında ibraname ile sonlandırılan sözleşme dışında herhangi bir hukuki ilişkinin var olmadığını açıkça ortaya koyacağını, somut olayda 06.12.2019 Cuma günü tanzim edilerek İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne teslim edilen İbranameden hemen sonra yani ilk Pazartesi günü olan 09.12.2019 Pazartesi günü 453.016,00 TL bedelli malen kaydı içeren bir bononun müvekkilleri tarafından tanzim edilerek davalıya teslimi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkili ile karşı taraf arasındaki ticari ilişki çerçevesinde makine ekipman alım satımı yapıldığını, ödemeler gerçekleştiğini, ibraname tanzim edildiğini ve kuruma sunulmuş iken 2 gün sonra malen kaydı içeren bir bononun tanzim edilmesi mümkün olmadığını, salt bu durum dahi malların teslimi sırasında davalıların talebi üzerine bu bononun düzenlendiği ve ilgili sözleşmeye bağlı olduğu yönündeki maddi gerçeği ortaya koyduğunu, bir diğer husus ise anılan ibranamenin kuruma teslim edilişi olduğunu, sundukları dökümden de anlaşılacağı üzere anılan ibranameye ilişkin tutanak 10.12.2019 tarihinde kuruma teslim edildiğini, bu hususunda kuruma 10.12.2019 tarihinde ibraname ibraz edilmiş iken 09.12.2019 düzenleme tarihli malen kaydı içeren bir bono ile borçlanılması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu gösterdiğini, karşı taraf müvekkili ile arasındaki tek ticari ilişkiden kaynaklı olarak bedelini de aldığı işleme koymakla kalmamış, müvekkilinin ticari hayatının sona erdirecek girişimlerde de bulunduğunu ve bulunmaya da devam ettiğini, davalı ile yapılan sözleşme çerçevesinde yatırımın gerçekleştiği müvekkiline ait Bergama İlçesindeki tesiste davalı tarafça Bergama İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat Sayılı Dosyası üzerinden haciz işlemleri gerçekleştirilmiş ve müvekkilinin ticari hayatını sonlandıracak şekilde faaliyet konusu ekipmanlara haciz işlemi uygulandığını, tüm dosya kapsamı dikkate alındığında müvekkili ile davalı taraf arasındaki ticari ilişki ( İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı 12. Etap Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar Programı kapsamında ... projeye konu makine ekipman alımı), müvekkili tarafından yapılan bu sözleşmeye istinaden yapılan ödemeler, davalı tarafça imza altına alınan 06.12.2019 tarihli ibraname ve taraflarınca dayanılan karşı tarafın ticari kayıtlarında başkaca bir ticari ilişkimizin olmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde "malen kaydı" içeren bononun zikredilen sözleşmeye konu makine ekipman alımından kaynaklandığı ve bedelinin ödendiğinin sabit olduğunu, ... firması nezdinde yürütülen haksız ihtarname de dikkate alınarak karşı tarafça müvekkilinin ticari hayatını sona erdirmek adına gerçekleştirilen işlemleri önlemek adına mahkemece davalı/alacaklı tarafın ticari defterleri üzerindeki bilirkişi incelmesi ve vergi dairesi nezdindeki fatura sorgulanmasına kadar tedbiren icra takibinin teminatsız olarak ve/veya takip tutarının %15'i tutarında teminatla ivedilikle durdurulması icap ettiğini, İzmir .... İcra Müdürlüğü’nün ... Sayılı takibinde yer alan bedelsiz bononun iptali ile alacak kalemlerinden ötürü davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, İzmir ... İcra Dairesi Müdürlüğü’nün ... Sayılı icra takibinin, davalı/alacaklı tarafın ticari defterleri üzerindeki bilirkişi incelmesi ve vergi dairesi nezdindeki fatura sorgulanmasına kadar tedbiren teminatsız olarak ve/veya takip tutarının %15'i tutarında teminatla durdurulmasına, davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı tarafın usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

Mahkememizce 25.09.2020 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile İİK 72 maddeleri uyarınca; takip değeri 402.617,81 TL üzerinden % 15 oranında teminat yatırılması halinde davaya konu senete ilişkin icra takibinin durdurulmasına yönelik karar verilmiştir.

Davacı vekilinin 15/10/2020 tarihli davadan feragat ettiklerine dair beyan dilekçesi ibraz ettiği görüldü. Davacı vekilinin karşılıklı olarak masraf ve vekalet ücreti talep etmeyeceklerini beyan ettiği, davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisinin bulunduğu anlaşıldı.

Davalı vekilinin 16/10/2020 tarihli beyan dilekçesiyle, davacının feragatını kabul ettiklerini yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediklerini beyan ettiği anlaşıldı.

Davadan feragat, 6100 Sayılı HMK'nun 307. maddesinde düzenlenmiş olup davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.

Feragat, davaya son veren hem usul, hem maddi hukuka ilişkin taraf (davacı) işlemlerinden biri olup, kesin hükmün sonuçlarını doğurur. Feragatin geçerliliği için davalının veya mahkemenin kabul beyanına ihtiyaç yoktur.

Açıklanan nedenlerle, davanın usulüne uygun feragat nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM :

Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,

2-Alınması gereken 54.40 TL karar harcının peşin alınan 6.875,71 TL.den mahsubu ile kalan 6.821,31 TL.nin kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacı vekiline iadesine,

3-Davacının yapmış olduğu yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davacının yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde resen kendisine iadesine,

Dair, davacı ve davalı vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 18/12/2020

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı