İlk Derece Mahkemesi 2019/3103 E. 2019/1844 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/541 Esas KARAR NO : 2025/642 DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/06/2025 KARAR TARİHİ : 01/07/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili tarafından ibraz edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin şirketi olarak uzun yıllardır Aydın ve ilçelerinde peynir ve gıda dağıtım işi yaptığını, yıllardan bu yana davalı şirket ile güven esasına dayalı ticaret yaptığını, müvekkili ile davalı taraf arasında yapılan sözlü anlaşma uyarınca müvekkiline 411.000TL karşılığı olan 3 TON ...Çiftliği Klasik Beyaz Peynir ve 39.000TL karşılığı olan 12 Teneke ... Tulum Peyniri teslim edeceğini. müvekkilinin ise bunun karşılığında davalıya 20.06.2025 Vadeli 450.000TL tutarında ... Bankası'na ait... Seri No lu çek teslim edildiğini, anılan sözleşme uyarınca kararlaştırılan peynriler vade tarihi geçmesine ve davalı tarafa yapılan uyarıya rağmen, şimdiye kadar taraflarına teslim edilmesini ve ayrıca teslimatın bu güne kadar gerçekleşmemesinin nedeni hakkında da müvekkiline herhangi bir açıklama yapılmadığını, şekil şartları bakımından tam ve geçerli olan fakat yukarıda açıklamaya çalışılan nedenlerle bedelsiz kalmış olan söz konusu çekin, karşı tarafça takibe konması konusunda haklı endişeleri bulunduğunu, tüm taleplerine rağmen vadesine çok kısa bir süre kalan çek taraflarına iade edilmediğini belirterek; gösterecekleri teminat karşılığında çekin banka tarafından ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafa elden teslim etmiş oldukları söz konusu çekin bedelsiz kaldığının tespitine, çekin icra takibine konu edilmesinin yasaklanmasını, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, 20.06.2025 keşide tarihli,... Seri numaralı 450.000TL bedelli çekin bedelsiz kalması nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Eldeki dava, TTK 4/I maddesi gereğince mutlak ticari dava olup, TTK'nın 5/A maddesi gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na, 7155 sayılı Kanunun 23. maddesi ile eklenen "dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesinin ilk iki fıkrasına göre; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." Arabuluculuk dava şartı eksikliğinin tamamlanabilir dava şartı eksikliği olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Zira arabuluculuk tarafların mahkeme yoluna başvurmadan uyuşmazlıkları bir araya gelerek çözmeleri, bu şekilde daha hızlı ve barışçıl yöntemler ile sonuca ulaşmaları ile mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacı ile getirilmiş alternatif bir çözüm yoludur. (Aynı yönde, İzmir BAM 11. HD'nin 2019/3103 E. 2019/1844 K., Ankara BAM 23. HD'nin 2020/1757 E. 2020/1466 K.sayılı ilamları ) Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; Mahkememizce davacı vekiline "Tebliğden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde, arabulucuk son oturum tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini sunması, sunulmadığı taktirde davanın usulden reddedileceği" ihtarını içerir elektronik tebligat düzenlendiği, çıkarılan e-tebligatın davacı vekiline 23/06/2025 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, verilen süre içinde arabuluculuk tutanağının sunulmadığı, bu durumda dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk dava şartı ihlal edildiğinden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte her ne kadar davacı tarafça menfi tespit isteminin yanı sıra ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş ise de gerek bu tedbire yönelik ayrı bir harç yatırılmadığı, gerekse tedbirin tabi olduğu esas davanın yukarıda belirtildiği üzere dava şartı noksanlığı giderilmeden ileri sürüldüğü dolayısıyla usulüne uygun şekilde açılmış bir dava da bulunmadığı anlaşılmakla tedbire ilişkin ayrıca değerlendirme yapılmaksızın aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-TTK.'nun 5/A maddesi ve HMK' nun 114/2 ile 115/2 maddeleri gereğince davanın DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN REDDİNE, 2-Karar tarihiyle alınması gereken 615,40-TL red harcının başlangıçta alınan 7.684,88-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 7.069,48-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı taraflarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen taraflara iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/07/2025 Katip ... ¸e imza Hakim ... ¸eimza