İlk Derece Mahkemesi 2019/2909 E. 2020/7805 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/28 Esas KARAR NO : 2024/510 DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/01/2023 KARAR TARİHİ : 18/07/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde saat ...'te, davacıya ait aracı kullanmakta olan ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı araç ile davalı şirket sigortalısı ... Limited Şirketine ait olan ve ... sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı aracın maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kazada davalı şirket sigortalısına ait aracın KTK m.47/1-c "Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar." hükmünü ihlal ederek DUR levhasında durmadığını ve bu haliyle 2918 s. KTK'ye göre yüzde yüz kusurlu olarak davacının aracında maddi hasar ve değer kaybı oluşmasına sebep olduğunu, kaza tespit tutanağı ile de bu hususun sabit olduğunu, kaza nedeniyle davacıya ait araç değer kaybı yaşadığını ve aracın piyasa değerinin düştüğünü, araçta meydana gelen hasardan ve değer kaybından, Yargıtay ... Hukuk Dairesi E. ... "Davalı ... A.Ş., diğer davalı ...’e ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu mali mesuliyet sigortası, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dâhilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır." ilamı uyarınca davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğunu, davalı şirket ile sigortalısı arasındaki ... numaralı poliçenin başlangıç tarihi ... bitiş tarihi ... olup, bahsi edilen trafik kazasının bu tarihler arasında gerçekleştiğini ve kapsam dahilinde olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi başlıklı 99. maddesine göre; “Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.” Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi başlıklı B.2. maddesi; “Sigortacı; hak sahibinin, kaza veya zararın tespit edilebilmesi için bu genel şartlar ekinde yer alan gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde tazminatı hak sahibine öder.” hükmüne yer verdiğini, bu kapsamda davacının kazanın meydana gelişinde hiçbir kusuru olmaması, davalı şirket sigortalısının kazanın meydana gelişinde 2918 s. KTK'ye göre yüzde yüz kusurlu olması ve kazanın poliçe başlangıç ve bitiş tarihleri arasında meydana gelmiş olması nedeniyle, davacıya ait araçta kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı şeklindeki maddi tazminatın davalı sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini beyanla davacıya ait ... plaka numaralı araçta meydana gelen değer kaybı olan (Fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarımız saklı kalmak ve daha sonra artırılmak kaydıyla şimdilik) ... TL'nin, en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak olan faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin genel müdürlük adresinin ... olduğunu, bu sebeple yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, mahkememizce yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, zira bir davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılabilmesi için tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili husustan doğan bir hukuk davası olması gerektiğini, davacı tarafın aracı ticari değil, hususi bir araç olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile birlikte değer kaybı hesaplamasında ZMMS Genel Şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere araç rayiç bedelinin ZMMS Genel Şartlar değer kaybı hesaplama formülü uyarınca belirlenmesi gerektiğini, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte yapılacak bir değer kaybı hesaplamasının ZMMS Genel Şartlar uyarınca yapılması gerektiğini, ZMMS Genel Şartlar Ek-1Madde 2 - "(1) Değer kaybı hesaplanacak aracın piyasa değeri, aracın kaza tarihi itibarıyla ..., Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği Kasko Araç Değer Listesindeki ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Sigorta Eksperleri İcra Komitesi Piyasa Değer Listesindeki, araç grubuna göre belirlenmiş bedellerin ortalaması alınarak tespit edilir. Araç bedelinin anılan listelerin yalnızca birinde yer alması halinde doğrudan bu bedel esas alınır. Her iki listede de yer almayan araçların piyasa değeri, araç değeri araştırması yapılmak suretiyle sigorta eksperi tarafından belirlenir." şeklinde belirtildiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davlı şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile faiz için esas alınacak tarihin ancak ve ancak karar tarihi olabileceğini, taraflarına ikame edilen haksız ve mesnetsiz davayı kabul etmemek kaydıyla davalı şirketin faiz sorumluluğunun sınırlı olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; eski hale getirme taleplerinin kabulü ile süresinde yapamadıkları işbu dilekçe ile sunulan cevap dilekçelerinin kabulüne, davanın öncelikle görevsizlik itirazlarının kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesine, Mahkeme aksi kanaatte ise yetki itirazlarının kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine, yine Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise usule yönelik cevapları dikkate alınarak usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik cevapları dikkate alınarak esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ... Araç Muayene İstasyonuna yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır. Türkiye Noterler Birliği'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır. ... Şirketine yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır. 07/08/2023 tarihli trafik bilirkişi raporda özetle; "...Yukarıdaki genel tespitlerin bütün olarak değerlendirmesinde, Hukuki değerlendirme mahkemenin takdirinde olmak üzere, sürücülerce ihlal edilen trafik kuralları açıklanmıştır. 1-) ... Plakalı Araç sürücüsü ... ; 2918 Sayılı KTK. da Belirtilen; 47/ 1-C, 57/ 1-A , 84/ H , Maddeleri ile Yönetmelik 95. 101.Ve 109. Maddelerini ihlal ettiği. 2-) ... Plakalı Araç sürücüsü ... ; Aynı Kanunda belirtilen; 52/ 1-A Maddesi ile Yönetmelik, 95. Ve 101. Maddelerini ihlal ettiği..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. 26/09/2023 tarihli trafik bilirkişi ek raporda özetle; "Yukarıdaki genel tespitlerin bütün olarak değerlendirmesinde, sürücülerce ihlal edilen trafik kuralları açıklanmıştır. a. — ... Plakalı araç sürücüsü ...; 2918 Sayılı KTK. da Belirtilen; 47/ 1-0, 57/ 1-A, 84/ H, Maddeleri ile Yönetmelik 95. 101.Ve 109. Maddelerini ihlal ettiği. b. — ... Plakalı araç sürücüsü ... ise; Aynı kanunda belirtilen KURAL İHLALİ / KUSURUNUN OLMADIĞI..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. 06/05/2024 tarihli sigorta eksperi bilirkişi raporda özetle; "Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ fatura ve sair evraklar) doğrultusunda; İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşullunun koşulları, geçmiş hasarları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı..." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, haksız fiil niteliğindeki ... tarihli trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen sürücünün aracını sigortalayan davalı sigortacı aleyhine açılan değer kaybı bedelinin tazmini talebine ilişkindir. Davacının, dava ikame edilmeden önce zorunlu arabuluculuğa başvuru şartını yerine getirdiği görülmüştür. Davalı taraf, HMK 95. Maddesine göre engel halinin bulunması nedeniyle süresi geçtikten sonra sunduğu ve engel haline ilişkin sunulan belgelerden davalı vekilinin haklı olduğu takdiren kabul edilerek cevap dilekçesinin yasal süresi içinde sunulduğu kabul edilmekle davalı yan, davanın reddini savunmuştur. Dava Konusu Kazada Tarafların Kusur Oranlarının Belirlenmesine İlişkin Olarak Yapılan Araştırmalarda: Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiştir. 25/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracı süren kişi için DUR levhası bulunduğu, sürücünün dur levhasına uymadan ve duraksamaksızın yoluna devam ederek davacıya ait araca çarptığı olayda davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracı süren kişinin 2918 Sayılı KTK’nda belirtilen 47/ 1-C, 57/ 1-A, 84/ H, maddeleri ile Yönetmelik 95. 101.Ve 109. maddelerini ihlal ettiği, davacıya ait aracı süren kişinin herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı bildirilmiştir. TBK 74. maddesinde “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." hükmüne yer verilmiştir. "TBK.74 maddesinde haksız eylemin “kusur” öğesi konusunda hukuk hakimine tanınan yetkiler iki bölüm olup, birincisi “kusur bulunup bulunmadığına”, öteki “kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye” ilişkindir. Maddenin ilk cümlesine göre “kusurun varlığını” araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hakimi, maddenin ikinci cümlesine göre “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Aynı yönde bkz. Yargıtay 17. H.D. 2019/2909 E. 2020/7805 K.) Buna göre yukarıda anılan TBK 74 maddesi ile HMK 266. maddeleri ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin anılan kararları bir arada değerlendirildiğinde kusur oranlarının belirlenmesi konusunda mutlak rapor alınması zorunlu olmadığı gibi bu alınan raporların da herhangi bir şekilde bağlayıcılığı bulunmamaktadır, dosya arasındaki bilgilerden kazanın ne şekilde gerçekleştiği belirlenebiliyor ise kusur oranın hâkim tarafından belirlenmesi gerekmektedir. Kusur oranına ilişkin yapılan açıklamalar ve dosyada bulunan deliller ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, kusur yönünden raporun mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu kusur değerlendirmesi yönünden kaza tespit tutanağı ile mutabık nitelikte olduğu, kazada davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracı süren kişi için yol güzergâhında DUR levhası bulunduğu, sürücünün dur levhasına uymadan ve duraksamaksızın yoluna devam ederek davacıya ait araca çarptığı olayda davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracı süren kişinin 2918 Sayılı KTK’nda belirtilen 47/ 1-C, 57/ 1-A, 84/ H, maddeleri ile Yönetmelik 95. 101.ve 109. maddelerini ihlal ettiği, davacıya ait aracı süren kişinin herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı, kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracı süren kişinin tamamen kusurlu olduğu, davacıya ait aracı kullanan kişinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı takdiren kabul edilmiştir. Dava Konusu Kazada, Davacının Aracındaki Değer Kaybı Yönünden Yapılan Araştırmada, Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. Dava konusu aracın hasar geçmişine ilişkin tüm bilgi ve belgeler (tramer kaydı, sigorta şirketlerinde oluşturulan hasar dosyası, trafik tutanaklar ve fotoğraflar vs) ilgili yerlerden getirtilip Adli Tıp Kurumuna dosyamız gönderilerek aracın markası, modeli,yaşı, kilometresi ve değere etki eden diğer özellikleri de dikkate alınarak dava konusu aracın kaza öncesi serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri ile aracın onarım sonrası serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri (kaza sonrası onarımla değişen orijinal parçalar varsa bunların araca kattığı değer de dikkate alınarak) arasındaki farkın belirlenmesi yöntemiyle değer kaybının tespiti yapılmıştır. Buna göre davacının aracında meydana gelmiş olabilecek değer kaybı bedelinin tespiti için dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 06/05/2024 tarihli raporunda araçtaki değer kaybının ... TL olabileceği bildirilmekle; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımlarının özelliği değerlendirildiğinde miktarın somut olaya uygun olduğu kanaati mahkememizde hâsıl olmuştur. Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kısmen kabulü ile ... tarihli kaza nedeniyle ... plaka numaralı araçta meydana gelen değer kaybı miktarı olan ... TL’nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, alacağa ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL nisbi harçtan davacının yatırdığı ... TL peşin harcın mahsubu ile kalan ... TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin harç ... TL’ nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın kısmen kabul kısmen red oranına (... / ... ) göre hesaplanan ... TL’sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine, 5-Davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6-Davalı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nun 345/1 maddesi gereğince iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı kabil kalmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2024 Katip ... ¸E- İmzalı Hakim ... ¸E- İmzalı