İlk Derece Mahkemesi 2019/224 E. 2019/735 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/222 Esas KARAR NO : 2019/719

DAVA : Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) DAVA TARİHİ : 17/05/2019 KARAR TARİHİ : 12/11/2019

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize sunduğu ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ... ve ... ailelerinden oluşan ... aileli bir şirket olduğunu, davacıların şirketin %27,04 hisse payına sahip azlık hissedarları olduğunu, davacılara TTK m. 437 kapsamında pasif bilgi alma haklarının kullandırılmadığını, pasif bilgi alma hakkının amacının pay sahiplerinin gerek önceki yılın gerekse bu yılın temel belgelerini inceleme imkânı verilerek onların ortaklığın durumu ve gidişatı hakkında bilgilenmelerini sağlamak olduğunu, bu suretle de ortakların daha bilinçli oy kullanmalarının sağlanmış olacağını, TTK m. 437/1 uyarınca ilk aşamada, genel kurul toplantısından on beş gün önce finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisini şirketin merkez veya şubelerinde pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulması gerektiğini, pay sahibi bilgiyi, genel kurul öncesi kanunda sayılan belgelerin açıklanması ve şirketin merkez ve şubelerinde pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulması yoluyla elde ettiğini, pasif bilgi alma hakkının diğer aşamasının finansal tablolar ve konsolide tabloların pay sahiplerinin incelemesi için bir yıl süreyle merkez ve şubelerde açık tutulmasının oluşturduğunu, genel kurul öncesi ihtarnameler ve genel kurul sırasında da talebe rağmen diğer pay sahiplerine sunulan ayrıntılı bilanço ve gelir tablosu, pay sahibi olan davacılara ve vekillerine sunulmadığını, davacılara 5 ayrı ihtarname ve iki genel kurulda talep ettiği halde bilgi verilmediğini, ihtarlardan sadece 1 tanesine cevap verildiğini, bilgi alma haklarının açıkça engellendiğini, ihtarnameler ile bilgi talep edilmiş olduğu gibi istenen bilgiler verilmediği için; ... tarihli olağan genel kurulda finansal tablolara itirazların sunulduğunu, klasörler halinde bilgi ve belge talebini içeren dilekçelerin genel kurula sunularak erteleme istendiğini, bu sebeple genel kurulun ertelendiğini, Ertelenen genel kurul sonrası yeniden gönderilen davette genel kurul öncesi bilgi ve belgelerin şirket merkezinde hazır olduğu bildirilmiş, şirket merkezi olan ... ya gidildiğinde ise ilk genel kurul davet ekinde olan özet belgeler dışında yeni hiçbir belge verilmediğini, teslim tesellüm belgesi ile bu durumun tespit edildiğini, ... tarihli olağan genel kurul ile ertelenen genel kurulun gerçekleştirildiğini, bu kere gerek genel kurul öncesi ve sonrası gönderilen ihtarlar ile gerekse ... tarihli genel kurul tutanağı ile ibraz ve talep eden bilgiler verilmediği için yeniden erteleme istendiği halde talebin haksız olarak red edildiğini, bu erteleme taleplerinin haksız reddedildilmesi nedeni ile genel kurul kararının iptali yönünde dava açma haklarını saklı tuttuklarını, istenen bilgilerin ısrarla verilmediğini ve açıkça hissedarlardan saklandığını, şirkete ait finansal bilgilerin verilmesinin şirket sırrını ifşa olacağı iddiasında bulunan ve oylama ile talebi ret eden ... ailesinin üyelerinin iyi niyetli olmadığını, istenen belge ve bilgilerin özellikle şirketin finansal yapısına, üretim sürecindeki imalat miktarı, imalat harcamaları, üretilen ürün miktarının gelir ve gider tutarlığına ait olduğunu, davalı yanın talep edilen bilgileri vermesi halinde imalat miktarlarının tutarsal ve miktarsal teyidinin yapılabileceğini, Yönetim Kurulunu açıkça ve somut iddialar ile şaibe altında bırakacak müfettişlik dosyası iddiasına karşı yönetim kurulu başkanı ...’nin somut bilgi vermekten kaçındığını, Yönetim Kurulu üyesi ... ve ...’nin ise “Sorulan soru daha önce cevaplandırılmıştır.” şeklinde tutanaklarda beyanda bulunduklarını, ... “soruva cevap vermek istemiyorum” dediği halde ... ailesinin vekili olan divan başkanı “sorulan soru daha önce cevaplanmıştır” şeklinde yönetim kurulu üyesinin cevabını değiştirerek tutanak oluşturduğunu, tüm Yönetim Kurulu Üyelerinin yasalar önünde şirkete verilen zararlandırıcı işlemler sorumlu olduklarını, istenen bilgiler mali ve finansal bilgiler olup, şirket sırrı niteliğinde olmadığını, pay sahiplerinin talep etmiş olduğu bilgilerin sadece bilanço ve gelir tabloları ile faaliyet raporu ve bağımsız denetim raporunun oluşması sırasında kullanılmış mali ve finansal veriler olup bu verilerin ayrıntıları ile miktarsal ve tutarsal dengesi olduğunu, üretilen ürünlerin ürün kalite detayları, üretilme şekilleri, tadının, kokusunun nasıl verildiğine ilişkin hiçbir bilgi talep edilmediği gibi, bu anlamda şirket sırrı olabilecek bilgiler asıl şirketin bizatihi kendisi tarafından tüm dünyaya ifşa edildiğini, ..., ... ve ...’un talep ettiği belgeler, diğer pay sahipleri olan ..., ..., ..., ... ve ...’ye her an sınırsız olarak sunulduğunu, ertelenen Genel Kurul öncesinde 3 kez yapılan ihtarnameler ve daha sonraki 2. Genel kurul öncesinde 2 İhtarname, 1 kez şirket merkebine giderek bilgi isteme ve ... tarihi ertelenen genel kurula sunulan dilekçeler, ... tarihli genel kurul tutanağında da açıkça görüldüğü üzere ve açıklanan sebepler ile ... tarihli genel kurulun ... nolu gündemi ile bilgi alma talebinin reddi sonrasında doğan bilgi alma haklarının kullandırılmasını, ... ailesinden olan pay sahiplerine sınırsız olarak verilen şirket bilgilerinden aşağıda talep ettiklerimizin TTK’nun 437/2. maddesi kapsamında bilgi isteme ve inceleme kapsamında, şirketin pay sahipleri olan ..., ... ve ...’un belirleyecekleri uzmanlara sunulması yönünde karar verilmesini, sunulacak bilgilerin 2013-2018 yılları için, talep edilen bilgilerin aşağıdaki gibi olduğunun dikkate alınarak; ...’lü hesaplardan ...’lu hesaplara kadar ayrıntılı bilanço ve gelir tablosu kalemleri (bakiye vermeyen ve kapanan hesaplarda dahil olmak üzere, miktarsal ve tutarsal olarak sunulmasını) nin sunulmasına karar verilmesini, ... hesaplardan ...’lu hesaplara kadar tüm alt hesapların ayrıntılı muavin defter dökümlerinin de miktarsal ve tutarsal olarak sunulmasına karar verilmesini, şirketin süt alış ve satışı ile ilgili dönem başı stok, dönem içi alış, dönem içi üretime verilen, dönem içi satış, dönem sonu stok rakamlarının miktarsal ve tutarsal olarak sunulmasına karar verilmesini, şirketin dönem başı peynir türlerine göre ayrı ayrı olmak üzere dönem başı stok, dönem içi üretilen, dönem içi satış, satıştan iadeler, iadelerden tekrar üretime giren peynirler, dönem sonu peynir stoklarının miktarsal ve tutarsal olarak sunulmasına karar verilmesini, şirketin dönem başı peynir altı suyu, dönem içi peynir altı suyu üretimi, dönem içi peynir altı suyu satışı, dönem sonu peynir altı suyu stokuna İlişkin miktarsal ve tutarsal olarak sunulmasına karar verilmesini, şirketin ürün bazında imalat tablolarının dönem başı stok, dönem içi üretim, dönem içi satış, satıştan iadeler, dönem sonu stok olarak miktarsal ve tutarsal olarak tarafımıza sunulmasına karar verilmesini, şirketin 2013-2018 yılları bağımsız denetim raporları ile yeminli mali müşavirlik raporlarının sunulmasına karar verilmesini, özellikle alınan süt- üretilen ürün miktarına ilişkin açıklamaların yapılmasını,Genel kurul toplantısında yöneltilmiş sorularının cevaplanmasını, bu kapsamda bilgi alma haklarının kullandırılması ile davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili mahkememize sunduğu ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın genel kurul öncesi ve sonrasında bilgi alamadıklarını, ihtarnameler keşide ettiklerini, ihtarnamelere cevap dahi verilmediğini, diğer pay sahiplerine verilen bilgi ve belgelerin kendilerine verilmediğini ve sair bir takım iddialar ileri sürdüklerini, anonim şirketlerde pay sahibinin bilgi edinme ve inceleme hakkının TTK ‘nun 437. Maddesinde düzenlendiğini, bu madde hükmü ile bilgi edinme ve inceleme hakkının nasıl kullanılacağını ve sınırlarını belirlediğini, bilgi edinme ve inceleme hakkının kullanılması talebinin reddi veya cevapsız bırakılması halinde hak düşürücü sürelerin öngördüğünü, davacı tarafın iddialarının süre bakımından değerlendirilmesinin gerektiğini, TTK 437/5 Madde hükmüne göre bilgi edinme veya inceleme hakkının reddi halinde reddi izleyen 10 gün içinde sair hallerde makul bir süre sonra ilgili Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulabileceğini, davacı tarafın Beyoğlu ... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bilgi edinme ve inceleme talebinde bulunduğunu, bu ihtarnamenin davalı şirkete ... tarihinde tebliğ olduğunu, bu ihtarnameye karşı Beyoğlu ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile TTK 437 maddesi kapsamında gerekli bilgi ve belgelerin davacı tarafın incelemesi için hazır bulundurulacağının belirtildiğini, bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren iş bu davanın ikamesine kadar yaklaşık 40 gün süre geçtiğini, gerek 10 günlük süre gerekse, makul sürenin aşılmasıyla hak düşürücü sürenin dolduğunu, bu madde hükmü ve dilekçe içeriği ve ihtarnamenin tebliğ tarihi nazara alındığında öncelikle 10 günlük sürenin nazara alınması gerektiğini, davanın öncelikle süre yönünden reddi gerektiğini, kanunda şirkete ilişkin bilgi ve belgelerinin, pay sahiplerine gönderilmesi yönünde bir yükümlülük bulunmadığını, finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulacağı ve istem halinde her pay sahibine, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilme hakkı tanındığını, davalı şirket tarafından yasa hükmüne uygun olarak belirtilen bilgi ve belgelerin pay sahiplerinin incelemesi için hazır bulundurulduğunu, ayrıca davalı şirketin yükümlülüğü bulunmamasına rağmen birer suretini davacılara gönderdiğini, davacı tarafın pay sahipliğinden kaynaklanan bilgi alma ve inceleme hakkının kapsamını kendilerince bu kadar geniş yorumlayarak yasanın açık hükümleri karşısında kendi haklarının kapsamının çok çok üstünde olan bir takım bilgi ve belgeleri alma haklarının olmadığını, davacılardan ...'un ... nin yönetim kurulu başkanı olup diğer davacı ...'un ise yönetim kurulu başkan yardımcısı, ...'un da yönetim kurulu üyesi olduğunu, davalı şirket ile davacıların yönetim kurulunda yer aldığı şirket arasında doğal bir rekabetin mevcut olduğunu, ... ile ilgili iddiaların tamamen asılsız olduğunu, ihbarın davacılar tarafından üretilen bir iddia ile başkaları aracı kılınarak kendileri tarafından yaptırıldığını, bunun ise şirketi ve diğer pay saheplerini sıkıntıya düşürerek kendilerine ait payları yüksek fiyattan satmak amacına özgülendiğinin anlaşıldığını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile davalı şirketin feshi için dava ikame ettiklerini, iddialarının asılsız olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle hak düşürücü süresinin dolması sebebi ile usulden redinne, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Anonim Şirkette bilgi alma ve inceleme hakkını düzenleyen 6102 Sayılı TTK 437.Maddesinde; "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. (2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu halde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz. (3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir. (5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hallerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir. (6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." şeklinde düzenlenmiştir. Dava dosyasında Anonim Şirkette azınlık paya sahip olan davacılar ..., ... ve ... tarafından bilgi alma ve inceleme haklarının anonim şirkette hakim ortak olan yönetim kurulu başkan ve üyeleri tarafından engellendiği, bilgi alma ve inceleme haklarının kullanıması talebine ilişkin davalı şirkete gönderilen ihtarnamelerinde sonuçsuz kaldığı, davalı şirket yönetim kurulu tarafından bilgi alma ve inceleme taleplerinin yeterince ve açıklıkla karşılanmaması üzerine yasa maddesi kapsamında davacı pay sahipleri tarafından makul sürede mahkememizden talepte bulunulduğu, davacıların şirketin gelir-gider ve işleyişine ilişkin bilgi alma ve inceleme hakkının, pay sahibi olmakla yasal olduğu, dilekçede incelenmesi istenilen belgelerin ticari sır niteliğinde olmadığı, davacıların aynı sektörde iş yapan başka bir şirketin yönetiminde olmalarının sözkonusu şirketteki bilgi alma ve inceleme haklarını kullanamayacakları anlamına gelemeyeceği gerekçesi ile davacıların taleplerinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar şirket tarafından yapılan genel kurulda sorulan sorulara da bilgi alma ve inceleme talebi ile birlikte cevap verilmesi istenilmiş ise de; bilgi alma ve inceleme hakkının şirkete ait ticari defter ve belgelere ilişkin olduğu, soru ve cevap yönteminin bu kapsamda olmadığı anlaşılmakla davacı tarafın bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Gerekçeli karar yazım aşamasında ... havale tarihli dilekçe ile davacılar vekili tarafından kısa kararın davalı şirketin yüksek cirolu fabrika- sanayi kuruluşu olması, bilgi alma ve inceleme hakkının 2013-2018 tarihleri arasındaki ticari defter ve belgeleri kapsaması ve bu incelemenin 1 gün içerisinde yapılmasının mümkün olmaması sebebi ile sürenin en fazla ne kadar uzayabileceği yönünden mahkememizce karar verilmesi talep edilmiştir. Her ne kadar kısa karar ç bendinde inceleme talebinin "... resmi çalışma gününde ve saat ... - ... saatleri arasında incelemenin yapılmasına" şeklinde belirtilmiş ise de; bunun 1 gün ile sınırlı olmadığı, incelenecek evrakın miktar ve niteliğine göre sürenin tacir olan taraflar yönünden makul süre kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, buna göre sürenin ne olduğunun somut olaya göre taraflarca hakkın kötüye kullanımına sebebiyet vermiyecek şekilde karşılıklı uzlaşı ile çözümlenmesi gerektiğinin kabulü ile tavzihi gerektiren bir hususun olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacıların davasının KISMEN KABÜL KISMEN REDDİ ile, davalı ...’nin 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 yıllarına ait tutulması zorunlu olan ticari defterlerinden incelemesine izni verilmesine, Buna göre ; a) Davalı şirkete ait tutulması zorunlu olan ve incelenmesi istenilen (bilanço, gelir tablosu, ayrıntılı kesin mizan, yeminli mali müşavir raporu, bağımsız denetim raporu, yönetim kurulu faaliyet raporlarını ve bu hususlara ilişkin finansal ve mali tablolar ile verilere ilişkin ticari defter ve kayıtları üzerinde) defterlerin, resmi kurum veya mahkemelere teslim edilmiş olması halinde, bu defter ve belgelerin davalı şirkete tesliminden sonra olmak kaydıyla, b) İncelemenin davalı şirketin merkezinde ve davalı şirketin tahsis edeceği bir çalışma odasında yapılmasına, c) İnceleme isteyenin, davalı şirket tarafından tutulması ve saklanması zorunlu olan defterlerden hangilerini incelemek istediğini, bu kararla birlikte 6102 s. TTK.nin 18/3. maddesinde yazılı (noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi) yöntemlerle davalı şirkete bildirmesine, ç) İnceleme talebinin 6102 s. TTK.nin 18/3. maddesinde yazılı yöntemlerle davalı şirkete bildirilmesinden sonra, davalı şirketin 1 haftayı geçmemek kaydıyla tespit edeceği ve aynı yöntemlerle ve belirlenen günden en az 24 saat önce tespit isteyene bildireceği resmi çalışma gününde ve saat ...-... saatleri arasında incelemenin yapılmasına, d) İnceleme isteyenin ihtiyaç hissetmesi halinde incelemenin, davacıların bu hususta yetkili kişilerince ya da bir bağımsız denetim şirketi ya da bu konuda uzman isteyen tarafından hazır edilecek 1 muhasebeci, mali müşavir veya yeminli mali müşavir yardımıyla yapılmasına, masraflarının davacı tarafından karşılanmasına, e) İnceleme sırasında davalı şirkete ait bir yetkilinin de incelemeye engel olmaksızın inceleme sırasında hazır bulunabileceğine, f) İncelemeye konu olan defterlerin tamamının, aynı anda, inceleme saatinin başlangıcından itibaren ve sürenin bitimine kadar inceleme isteyenin incelemesine hazır tutulmasına, g) Davalı şirketin, inceleme talebinin yukarıda yazıldığı şekilde kendilerine bildirilmesinden itibaren yukarıda yazılı sürede ve şekilde inceleme günü tayin ederek, en az 24 saat öncesinden davacı tarafa yine yukarıda yazılı yöntemlerle bildirmez veya yine yukarıda yazıldığı şekilde ilgili defterlerin incelenmesine izin veya fırsat vermez ise, 2004 s. İİK.nin 30. maddesi hükümlerine göre (ve işin yapılması müddetinin tayininin işin mahiyetine göre icra müdürlüğünce takdir edilmek suretiyle) davacı tarafın bu kararın infazını Antalya Nöbetçi İcra Müdürlüğünden de isteyebileceğine, Davacıların fazlaya ilişkin inceleme taleplerinin REDDİNE, 2- Harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına, 3- Davacılar tarafından yapılan ... TL posta ücretinin davalı şirketten alınarak davacılara VERİLMESİNE, 4- Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL. maktu vekalet ücretinin, davalı şirketten alınarak davacılara verilmesine, 5- Kullanılmayan gider avansının davacı tarafa İADESİNE, Dair ; tarafların yüzlerine karşı, TTK 437/5. maddesi gereği mahiyeti itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2019

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır