İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/686 E. 2020/439 K.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/686 Esas

KARAR NO : 2020/439

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/12/2018

KARAR TARİHİ : 30/09/2020

Davacı tarafından açılan işbu davanın işlemden kaldırıldığı (başvuruya bırakıldığı) 25/06/2020 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşılmakla;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 01/05/2010 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşme konusu makinenin müvekkili şirketin İzmir Torbalı adresinde bulunan fabrika binasının montajının kararlaştırıldığını, davalı şirketin sözleşmenin imzalanmasından sonra ödeme güçlüğüne girmesi nedeniyle işi süresinde bitiremediğini ve müvekkili şirketten KDV hariç 66.000,00 TL daha ödemesini isteyerek eksik kalan makineyi tamamlama sözü verdiğini, bunun üzerine karşılıklı iyi niyet çerçevesinde eksik işler giderilerek makinenin tamamlanması hususunda 16/09/2013 tarihli ek sözleşme imzalandığını, davalı şirketin ana sözleşme ve ek sözleşmede yazılı bedelleri tahsil ettiği halde sözleşmenin teknik şartnamede yazılı işleri teslim edemediğini, her seferinde maddi imkansızlıkları ileri sürerek sözler verdiğini, müvekkili şirketin fabrika binasına gelerek makinenin bir kısmının eksik işleri tamamlanmış ise de halen bitirilmeyip hiç çalıştırılmamış vaziyette olduğunu, davacı şirketin makineyi kullanarak elde etmeyi umduğu gelirden mahrum kaldığını ve fabrika binasını kiraya verdiğini, davacı ile kiracı arasındaki kira sözleşmesi ile dava konusu makinenin imalatçı davalı şirket tarafından tamamlanması durumunda aylık KDV hariç 15.000,00 TL bedelle kiralanması konusunda anlaştıklarını, makinenin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle kiracının makineyi kiralamaktan vazgeçtiğini ve kaldırılmasının istendiğini, bunun üzerine Torbalı Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile yaptırılan tespit bilirkişi raporunda 18/10/2013 tespit tarihi itibariyle makinenin %60 imalatının yapıldığı ve %40'ının tamamlanmadığının belirtildiğini, tespitten sonra davalı şirkete ihtar keşide edildiğini, makinenin sökülerek kaldırılmadan önce İzmir ... ATM nin ... D.iş sayılı dosyasında 18/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda tespit konusu elektronik narenciye paketleme servisinin tamamlanmamış olduğunu hiç çalıştırılmamış ve halen eksikliklerin olduğunu, eksikliklerin giderilmesi için tahmini güncel işler bedelinin 114.500 Euro olduğunu, tesisin çalıştırılamaması nedeniyle yazılım programının makineye uygun olup olmadığının belirlenemediğini, uygun olmaması halinde eksik işler bedelinin 164.550 Euro olacağının belirtildiğini, süreçte kiracının talebi ile dava konusu natamam makinenin 03/09/2018 tarihide sökülerek kaldırıldığını, İzmir ... ATM nin ... nolu dosyası ile yapılan tespitten sonra davalı tarafından makinedeki eksikliklerin küçük bir kısmı tamamlanmış ise de halen makinenin tamamlanmadığını, müvekkilinin makineden yararının kalmadığını ve teslim edilmesi konusunda menfaatinin sona erdiğini, 2010 senesinde bu makinenin imalatı ile hedeflediği karın bu güne kadarki süreçte kaçırılmış olduğunu, ve bundan sonra da umulan oranda kazanç elde edemeyeceğini, ana sözleşme ve ek sözleşmede makinenin bitirilmesi öngörülen vadelere göre makinenin 8 senedir hala bitirilmemiş olması davalı şirketin bu yönde bir tasarrufu olmadığını gösterdiğini, müvekkili şirketin her iki sözleşmeden doğan 300.000 Euro + KDV ve 66.000,00 TL + KDV tutarındaki bedelleri ödediğini bildirerek 01/005/2010 ve 16/09/2013 tarihli sözleşmelerin feshi ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 01/05/2010 tarihli sözleşme karşılığı ödenen alacağı mahsuben 1.100 Euro alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince, 16/09/2013 tarihli sözleşme ile ödenen şimdilik 300 TL alacak için dava tarihinden itibaren avans faizi ile davacı şirketin uğramış olduğu menfi zararların tahsiline yönelik 100 TL alacağın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesine, mümkün olmadığı takdirde sözleşmenin aynen ifası ile birlikte davacının gecikmeden kaynaklı zararları kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile eksik iş bedeline mahsuben şimdilik 1000 Euro, cezai şarta mahsuben 100 Euro, makinenin kiralanamaması nedeniyle yoksul kalınan kazanç ve meydana gelen zarara mahsuben 100 TL, makinenin güncelliğini yitirmesi ile meydana gelen değer düşüklüğü nedeniyle 100 TL, yoksun kalınan kar kaybına mahsuben 100 TL, makinenin sökülmesi nedeniyle davacı şirketin yapmak zorunda kaldığı 100 TL nin ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin makineyi tam ve eksiksiz şekilde davacı tarafa teslim ettiğini, davacı tarafça ileri sürülen söz de ayıplara karşı müvekkili şirkete yapılmış bir ayıp ihbarının bulunmadığını bildirerek zaman aşımı itirazında bulunmuş esasa ilişkin davacı tarafın dava konusu tesisi kırsal kalkınmayı destekleme planının 4. Etabı çerçevesinde satın aldığını, destek kapsamında ödemenin yapılabilmesi için makinenin çalışır vaziyette teslim edilmesi ve bu durumda hibeyi verecek kurul tarafından tespitinin gerektiğini, İzmir İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak hibenin ödenmesine esas olan tutanak ile hibe ödeme belgelerinin istenmesi durumunda müvekkili şirketin makineyi tam eksiksiz ve çalışır vaziyette teslim ettiğini ispat edileceğini, davacı tarafça ödemelerin sözleşmeye göre düzenlendiğini, kırsal kalkınma desteği kapsamında gelecek ve makinenin çalışmasına bağlı ödenecek bedeli ise bakiye ödemesi kalmasına rağmen davalı şirket tarafından davacı tarafa aktarıldığını ve teminat senedinin de müvekkili tarafından iade alındığını, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan edim yükümlülüğünün bittiğini, sözleşme yükümlülüğü yerine getirildikten sonra davacı tarafça başka taleplerde bulunulmaya başlandığını, davacı tarafın makineyi yeni yerine taşımayı istediğini, müvekkiline yeni makineler sipariş verildiğini, bunların imalatının da müvekkili tarafından yerine getirildiğini, gerek ihtarnamelerde gerekse tespite itiraz dilekçelerinde belirttikleri gerekli alt yapının hazır edilmemesi ve makinenin kiralanmaması, tesis konusunda eğitimsiz kişilerin makineyi kullanması gibi nedenlerden doğan zararlardan müvekkili şirketin sorumlu olmadığının bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edilen ve taraflar arasında düzenlenen 01/05/2010 tarihli sözleşme bedelinin 300.000 Euro + KDV, 16/09/2013 tarihli sözleşme bedelinin KDV hariç 66.000 TL olduğu belirlenmiştir.

Davada dava konusu 01/05/2010 ve 16/09/2010 tarihli sözleşmelerin feshi de talep edildiğinden sözleşmelerin bedeline göre davacı tarafça yatırılması gereken 37.978,02 TL nispi harcın yatırılması yönünde mahkememizce 23/05/2019 tarihli ara karar ile davacı tarafa süre verilmiş, eksik harç depo edilmemiş, davacı taraf 19/06/2019 tarihli dilekçesi ile sözleşmenin feshine yönelik talepleri yönünden davanın takip edilmemiş sayılarak terditli olarak 2 nolu talepleri yönünden davanın devamına karar verilmesini talep etmiş, mahkememizce 20/06/2019 tarihli ara karar ile davacının dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmındaki 1 nolu talepleri hakkında davanın takip edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

HMK 11. Maddesi "(1) Davacı, aynı davalıya karşı birden fazla talebini, aralarında aslilik-ferîlik ilişkisi kurmak suretiyle, aynı dava dilekçesinde ileri sürebilir. Bunun için, talepler arasında hukuki veya ekonomik bir bağlantının bulunması şarttır. (2) Mahkeme, davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer’î talebini inceleyemez ve hükme bağlayamaz." hükmünü içermektedir.

Harçlar Kanunu Madde 30 "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı HMK 111. Maddesi gereğince mahkeme " davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe feri talebini inceleyemez ve hükme bağlayamaz, anılan madde gereğince taleplerle ilgili aynı anda hüküm kurulmalıdır. ( Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar sayılı 16/10/2019 tarihli kararı)

Davacı tarafça taraflar arasındaki 01/05/2010 ve 16/09/2013 tarihli sözleşmelerin feshi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalı tarafa ödenen 1100 Euro ile 300 TL alacak ve 100 Tl menfi zararın tahsili mümkün olmadığı takdirde sözleşmenin aynen ifası ile birlikte gecikmeden kaynaklı zararlar için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1100 Euro ve 400 TL nin davalıdan tahsilinin talep edildiği, davacı tarafça terditli talep edilen 7000 TL miktar üzerinden nispi harcı yatırıldığı, mahkememizce davacı tarafa 23/05/2019 tarihli ara karar ile sözleşme bedeline göre eksik nispi harcı yatırmak üzere süre verildiği ve nispi harcın yatırılmadığından davacının 1 nolu taleplerine ilişkin davanın takip edilmemiş sayılmasına karar verildiği, davacı taraf vekili 24.02.2020 tarihli dilekçesi ile terditli açılan davada ilk talepleri sözleşmenin feshine ilişkin taleplerinden feragat ettiklerini bildirdiği, ancak HMK 111/2 maddesi kapsamında davacının asli talebi hakkında karar verilmedikten sonra feri talebinin incelenemeyeceği ve taleplerle ilgili olarak aynı anda hüküm kurulması gerektiğinden bu nedenle ilk talep yönünden yapılan feragatin hüküm sırasında karara bağlanması ve davacı tarafın öncelikle asli talebi yönünden yatırılması gerekli harcı yatırması gerektiği anlaşılarak, mahkememizce verilen 20/06/2019 tarihli ara karardan rücu edilmiş; davacı tarafa HMK 111. Madde gereğince yatırılması gerekli harcın yatırılması hususunda 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süre içinde eksik harç yatırılmadığından 25/06/2020 tarihinde davanın Harçlar Kanunu 30 ve HMK 150 maddesi uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı tarafça 3 aylık yasal süre içinde harç tamamlanmadığı anlaşılarak Harçlar Kanunu 30 ve HMK 150 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın H.K 30 ve H.M.K.'nun 150. maddesi uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,

2-Alınması gerekli 54,40 TL harcın peşin alınan 119,55 TL' harçtan mahsubu ile bakiye 65,15 TL'nin davacı taraftan tahsiliyle Hazineye irat kaydına,

3-Davalı taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret tarifesi gereğince 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,

4-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili taraflara iadesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, İstinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.30/09/2020

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza