İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2017/8 E. 2019/512 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2017/8
- Karar No
- 2019/512
- Karar Tarihi
T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/51 Esas - 2023/191 T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/51 KARAR NO : 2023/191 HAKİM : KATİP : DAVACI-K.DAVALI : VEKİLLERİ : DAVALI-K.DAVACI : DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/01/2017 KARAR TARİHİ : 14/02/2023 KARARIN YAZ. TARİH : 14/03/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İddia ve savunmaların özeti; Davacı vekili Bafra Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle, davacının 03/05/2016 tarihinde Orman ve Su İşleri Bakanlığı Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Kargı Orman İşletme Müdürlüğü ile davacı arasında imzalanan ve davacının 18/05/2016 tarihinde Orman ve Su İşleri Bakanlığı Amasya Orman Bölge Müdürlüğü-Kargı Orman İşletme Müdürlüğü ile ile davacı arasında imzalanan sözleşme ile davacı Kargı Orman İşletme Müdürlüğü Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... kod nolu Yol Pirefendi Uyuz Dere, ... kod nolu Hotnar Sırtı-Orman Deposu yolun Sanat yapısı yapım işi ve Hacıveli Orman İşletme Şefliği 103 Kod nolu Ahlatçık Sırtı-Şıhlar mahallesi Akkaya Orman İşletme Şefliği ... Kod nolu Cihadiye Çalpınar mevkiinde sanat yapısı Yapım İşlerini yüklendiğini, davacının mevcut işi 90 gün içinde tamamlayacağı ve bunun karşılığı olarak toplam 146.243,96 TL ücret alacağı, davacının bu sözleşme uyarınca 7.500 TL teminat yatırdığını, davacının 30.06.2016 tarihinde davalı ile yapmış olduğu İş Yapım Sözleşmesi ile mevcut işin 60 gün süre içerisinde yapımı konusunda ve karşılığında 100.000,54 TL bedel ödeneceği hususlarında anlaştığını ve sözleşme imzaladığını, sözleşme kapsamında yetkili mahkeme olarak Samsun Mahkemeleri konusunda yetki anlaşması yapıldığını, mevcut sözleşme uyarınca davacının ekte sunulan faturalarda görüleceği üzere Betontaş Yapı Elem.İNş. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti. ' den 16.756,00 TL ücret mukabilinde malzeme satın aldığını ve davalıya gönderdiğini, davalının Kargı Noterliğinin 21.10.2016 tarihli ihbarname ile üstlendiği işin tamamını 28/09/2016 tarihinde bitirdiğini ve buna rağmen 24.000 TL bedelin kendilerine ödenmediği konusunda ihtarname gönderdiğini, ancak davalının üstlendiği işi yapmadığı, tamamını değil yüzde 10 kısmını yaptığını, davalının süresi dahilinde üstlendiği işi yerine getirmediğini akabinde davacının iş bu sebeple Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile arasında olan sözleşmeyi yerine getirmediğini, Orman Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Başkanlığının 13/12/2016 sayılı yazısı ile davacının tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan 2 yıl süre ile yasaklandığını, davalının sözleşmeye aykırı davranışından 46.244,00 TL kazanç kaybı yaşadığını, davacının bu iş amacı ile yatırmış olduğu 7.500 TL teminatının yandığını, davacının 2 yıl boyunca yasaklanması nedeniyle 2 yıl boyunca iş alamayacağını ve bu kapsamda zarara uğrayacağını, tüm bu menfi ve müspet zararların sözleşmeyi haksız olarak yerine getirmeyen davalı tarafça karşılanması amacıyla iş bu davanın açıldığını beyanla menfi ve müspet zararların uzman bilirkişilerce tam ve belirlenebilir olduğunda artırılmak üzere şimdilik 10.000 TL nin taraflarına iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde özetle, dosyanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını ancak davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, talep edilebilir tazminat miktarının açık olduğunu, davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, davalı ...'nin yanında davalı olarak Çiltepe Tarım Market Hafriyat Nak.İnş. Tüp. San... İsimli şirketin yer aldığını ancak böyle bir tüzel kişiliğinin olmadığını, taraflar arasında 30.06.2016 tarihli sözleşme imzalandığını, dava dilekçesinde sözleşmenin imzası ile aynı gün Kargı Noterliğinin 30.06.2016 tarih ve 01249 yevmiye numaralı sözleşmesi ile taraflar arasında imzalanan alacağın devri isimli temlik sözleşmesinden bahsedilmediğini, davalının ihale makamı Kargı Orman İşletme Müdürlüğüne söz konusu temlikname uyarınca hak edişlerin ödenmesi için müracaat ettiğinde ise devir konusu hak edişlerin, davacı tarafından davalıdan önce bir başkasına daha temlik edildiği ve söz konusu hakediş ödemelerinin bu şahsa ödenmiş olduğunu, tarafına bu nedenle ödeme yapılamayacağının öğrendiğini, davalının üzerine aldığı işin dört ayrı kodlu kısımdan oluştuğunu, her bitirdiği iş sonrasında da tarafına hak edişin ödenmesi konusunda anlaşmaya vardıklarını, ... kod nolu Cihadiye-Çalpınar mevkiinde Sanat Yapısı Yapım işini bitirmiş ve karşılığında faturasını keserek hakedişini aldığını, bu işten alacağını alabilmek için iş sahibi firmanın hakedişlerinin serbest kalabilmesi amacıyla şirketin vergi borcuna karşılık olmak üzere muhasebecesini 1.500,00 TL ödemek zorunda kaldığını, ... kod nolu işin eksiksiz olarak tamamlandığını ve faturasının kesilerek davacı şirkete tebliğ edildiğini, ancak şirket tarafından hak ediş ödemesi yapılmayarak faturanın iade edildiğini, bunun üzerine Kargı Noterliğinin 21.10.2016 tarih ve 01924 yevmiye nolu ihtarnamesi ile ... kod nolu işin kanal kazma ve büz döşeme işinin tamamını 28.09.2016 tarihinde bitirmesine rağmen sözleşme gereğince tarafına yapılması gereken ödemenin yapılmadığını, ödeme yapılmaması halinde sözleşmenin 11. Maddesi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedeceğinin bildirildiğini, ancak buna rağmen davacı tarafça Bafra 1.Noterliğinin 31.10.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile verilen cevapta özetle, bu faturanın eksikliklerden dolayı kabul edilmediği bu nedenle iade edildiğinin belirtildiğini, ihtarnameye verdiği cevapla eksikliklerin kendi kusurundan kaynaklanmadığını ve aksine eksikliklerin tarafınca giderildiğini, kestiği fatura nedeni ile alacaklı olduğunu belirtildiğini, ihale makamı Orman İşletme Müdürlüğü tarafından hakedişlerin yapılmış olmasına rağmen iş sahibince davalıya bitirdiği işin bedelinin ödenmemesi nedenlerine dayalı olarak sözleşme haklı nedenle tek taraflı olarak feshedildiğini, davacı tarafın iddia ettiği gibi davalının işin yüzde onunu değil yüzde ellisini bitirdiğini, davacının ihalelerden yasaklanmasında, teminatının yanmasında ve hakedişlerin tarafına ödenmemesi hususunda davalıya izafe edilebilecek hiçbir kusurunun bulunmadığını, davalı taraf karşı dava dilekçesinde özetle, dava konusu sözleşmenin eser sözleşmesinden kaynaklanması ve her iki taraf için de ticari iş niteliğinde olan iş nedeniyle müvekkilin hak edipte alamadığı 24.000 TL (KDV dahil) alacağın, faturanın karşı tarafa tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini iş bu davanın açılmasının gerektiğini beyanla davacı aleyhine haksız ve hukuki mesnetten yoksun olarak açılan davanın reddine karar verilmesini, sözleşmenin feshinden kaynaklı uğranılan zararlara ilişkin fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla açmış olduğu karşı davanın kabulüne karar verilmesi ile davalının sözleşmeden kaynaklı yaptığı işin bedeli olan 24.000 TL nin fatura tarihi olan 28.09.2016 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Samsun 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/8 E. 2019/512 K. sayılı 22.10.2019 tarihli kararı ile görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın mahkememize gönderildiği görüldü. Toplanan deliller, Taraflar arasında düzenlenen Sözleşme, Kargı Orman İşletme Müdürlüğü'nün ihale evrakları, işe başlama ve iş yeri teslim tutanakları, ihbarname, davalı tarafından düzenlenen fatura, Kargı Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan keşif ve keşif sonrası alınan bilirkişi raporu, Bafra 1.Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi, ihaleden men evrakları, 3565 yevmiye nolu alacağın devrine ilişkin noter evrakı, Bafra Vergi Dairesinden celp edilen kurumlar vergisine ilişkin beyanname örnekleri, Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 30.05.2022 tarihli ve 30.06.2022 tarihli bilirkişi raporu ve bedel artırım dilekçesi. Kargı Asliye Hukuk Mahkemesince 15.10.2018 tarihinde Kargı ilçesi, Kargı Orman İşletme Müdürlüğü Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... kod nolu, ... kod nolu, Hacıveli Orman İşletme Şefliği 103 kod nolu Ahlatçık Sırtı-Şıhlar mahallesi ile Akkaya Orman İşletme Şefliği ... kod nolu Cihadiye-Çalpınar yol başı mevkiinde keşfin yapıldığı, keşif sonrası alınan bilirkişi raporunda özetle, ... ihale kayıt numarası ile Hacıveli Orman İşletme Şefliği 103 kod nolu Ahlatçık Sırtı-Şıhlar mahallesi ile Akkaya Orman İşletme Şeflii ... kod nolu Cihadiye-Çalpınar yollarındaki sanat yapısı yapım işleri için Kargı Orman İşletme Müdürlüğü ile ... Reklam Tur. Elektronik İnş.Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 29.04.2018 tarihli sözleşme yapıldığı fakat yüklenici firmanın işi süre uzatımlarına rağmen Hacıveli Orman İşletme Şefliği 103 kod nolu Ahlatcık Sırtı-Şıhlar mahallesi yılında çalışmalara başlanılmaması üzerine 15.11.2016 tarihinde idare sözleşmeyi fesih ettiğini, yerinde yapılan incelemede Akkaya Orman İşletme Şefliği ... kod nolu Cihadiye-Çalpınar yollarındaki sanat yapılarının 29.04.2018 tarihli sözleşmeye uygun olarak imalatının yapıldığının tespit edildiği, Kargı Orman İşletme Müdürlüğünde yapılan araştırmada Akkaya Orman İşletme Şefliği ... kod nolu Cihadiye-Çalpınar yollarındaki sanat yapılarının 29.04.2018 tarihli sözleşme dahilinde yapıldığı, Hacıveli Orman İşletme Şefliği 103 kod nolu Ahlatcık Sırtı-Şıhlar mahallesi sanat yapılarının yapım işi için yeniden ihale yapılarak başka bir yüklenici tarafından yapıldığının tespit edildiği, 2016/124456 ihale kayıt numarası ile Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... Kod nolu ve ... kod nolu yollarının sanat yapım işlerinin için Kargı Orman İşletme Müdürlüğü ile ... Reklam Turizm Elektronik İnş. Oto. San. Tic. Ltd.Şti. Arasında 16.05.2018 tarihli sözleşme yapıldığı, yüklenici firmanın işi süresi uzatımlarına rağmen Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... kod nolu (Piriefendi-Uyuzdere) yolunda çalışmalara başlanılmaması üzerine 14.11.2016 tarihinde idarenin sözleşmeyi fesih ettiğini, yerinde yapılan incelemede Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... kod nolu (Hontar Sırtı-Orman Deposu) yollarındaki sanat yapılarının 16.05.2018 tarihli sözleşmeye uygun olarak imalatının yapıldığının tespit edildiğini, Kargı Orman İşletme Müdürlüğünde yapılan araştırmada Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... kod nolu (Hontar Sırtı-Orman Deposu) yollarındaki sanat yapılarının 16.05.2018 tarihli sözleşme dahilinde yapıldığı, ... kod nolu (Piriefendi-uyuzdere) sanat yapılarının yapım işi için yeniden ihale yapılarak başka bir yüklenici tarafından yapıldığının tespit edildiği, yerinde yapılan incelemede Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... kod nolu (Hontar Sırtı-Orman Deposu) yollarındaki sanat yapılarının başlık ve büzlerin de hasar meydana geldiği, bazı kanalların dolmuş olduğunun tespit edildiği ayrıca üst yapı kumlama işlemi (4 km) yapıldığı, hasar görmüş olan sanat yapıları ve dolmuş olan kanallarla ilgili herhangi bir iş yapılmadığı tespit edilmiştir. Davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin Mali Müşavirce incelenmesi sonucunda düzenlenen 30.05.2022 tarihli raporunda özetle, davacı şirketin 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter onaylarının yasal süreleri içerisinde yapıldığı, ticari defterlerin 3568 Sayılı Kanun'da belirtilen Tek Düzen Muhasebe Uygulama Tebliğlerine, Muhasebe Standartlarına, Türk Ticaret Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen esaslar çerçevesinde usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafından 2016 yılı ticari defter kayıtlarına göre davalıdan İnşaat Malzemeleri satın aldığı, aldığı malzemeler karşılığında fatura aldığı, 2017 yılı ticari defter kayıtlarında ise taraflar arasında gerçekleşmiş herhangi bir ticari ilişki kaydına rastlanılmadığı, davacının davalıya yapmış olduğu ödemeyi yevmiye defterinin Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri ana hesabına işlediği, davalıya olan borcunu ödediğinin anlaşıldığını beyanla davacı ... Reklam Turizm Elektronik İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2016 ve 2017 yılları ticari defter kayıtlarına göre davalı ...'den dava tarihi itibariyle alacağının olmadığı tespit edilmiştir. Davalı tarafın ticari defter ve belgelerinin Mali Müşavirce incelenmesi sonucunda düzenlenen 30.06.2022 tarihli raporunda özetle, davalı şirketin 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter onaylarının yasal süreleri içerisinde yapıldığı, ticari defterlerin 3568 Sayılı Kanun'da belirtilen Tek Düzen Muhasebe Uygulama Tebliğlerine, Muhasebe Standartlarına, Türk Ticaret Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen esaslar çerçevesinde usulüne uygun olarak tutulduğu, ancak 2016 ve 2017 yılları envanter defterlerini dava dosyasına boş (hiç yazılmamış) olarak sunduğundan lehine delil olup olamayacağının takdirinin mahkemeye ait olduğu, davalı (karşı davacı) ...'nin 2016 ve 2017 yılları ticari defter kayıtlarına göre davacıdan dava tarihi itibariyle herhangi bir borç ve alacağının olmadığı, tarafların 2016 yılı ticari defter kayıtları birbirini teyit etmediği, her iki tarafın da 2017 yılı ticari defterlerinde aralarında ticari ilişki ile ilgili muhasebe kaydına rastlanılmadığı, davalının 2016 ve 2017 yılları vergi mükellefiyetinin gerçek kişi olarak kayıtlı olduğu, Çiltepe Tarım Market Hafriyat Nakliye İnşaat tüp Ticaret olarak ünvan kullandığı, 'Çiltepe Tarım Market Hafriyat Nakliye İnşaat Türk Sanayi Ticaret Limited Şirketi ünvanlı şirketinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Orman Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı yazı cevabı ile Genel Müdürlüklerin bağlı Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Kargı Orman İşletme Müdürlüğünce 4734 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen Sanat Yapısı Yapım işi ihalesi neticesine (İKN ...) ... Rek.Tur. Elekt.İnş. Oto. San... ile sözleşme imzalandığı ancak yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmediği, 4735 sayılı Kamu İhale Sözlşemeleri Kanununun 26. Maddesi uyarınca 2 yıl süre ile ihalesi yapılan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının İhalelerine katılmaktan yasaklanması hususunda Bakanlık Makamından alınan 09.12.2016 tarihli 326 sayılı olur onaylı ihalelere katılmaktan yasaklanma formu dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce İnşaat Mühendisi, Hukukçu Hesap Bilirkişisi ve Mali Müşavir bilirkişi heyetinden alınan 09.11.2022 tarihli raporda özetle, müspet zarar iddiası çerçevesinde yapılan hesaplamada ... nolu sözleşme için 3.300 TL kesin teminat ve 2016/1241562 nolu sözleşme için 4.200 TL teminat olmak üzere toplamda 7.500 TL kesin teminat yatırılmış olduğu, diğer taraftan, davacı-karşı dvalı tarafından dava dışı idareden ihale sözleşmeleri kapsamında alınan işlerin toplam bedelinin KDV hariç 69.253,69 TL bedel ile KDV hariç 54.681,87 TL bedel toplamı olan KDV hariç 123.935,56 TL olduğu, ihale kapsamındaki tüm işlerin davalı karşı davacıya KDV dahil 100.000,54 TL , KDV hariç 84.746,22 TL olduğu, bu durumda davacı-karşı davalının ihale ile aldığı işlerden beklediği toplam kazancının 123.935,56-84.746,22=39.189,34 TL KDV hariç, 26.10.2016 tarihinde 103025 no ile KDV hariç 26.134,78 faturalandırılan idarece 26.10.2016 tarihinde onaylanan hak ediş raporunda 26.08.2016 tarihine kadar yapıldığı belirtilen işe ait hak ediş tutarının KDV hariç 26.134,78 TL olduğunun görüldüğü, 26.124,78x (84.746,22 /123935,56) =17.870,35 TL yapılan işte davalı-karşı davacıya ödeyeceği tutar olduğu, 26.134,78-17.870,55=8.264,43 TL yapılan işte kendisine düşen, aldığı kazanç olduğu, 39.189,34-8.264,43=30.924,91 TL nin davacının KDV hariç kar kaybı olduğu, bu durumda davacı-karşı davalının toplam müsbet zararının 7.500,00+30.924,91=38.424,98 TL olduğu, menfi zarar iddiası çerçevesinde yapılan hesaplamada, davacı-karşı davalının iddiası menfi zararı olup olmadığı hususundaki hukuki değerlendirme ve takdir hakkının Mahkemeye ait olduğu, bu hususta hesaplama yapılabilmesi için davacı-karşı davalının olay tarihi olan 2016 yılından önceki yıllara ait Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin celbi halinde bu hususta hesaplama yapılabileceği bildirilmiştir. Asıl dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup karşı dava yine aynı sözleşmeden kaynaklanan ödenmeyen iş bedeline ilişkin olarak kesilen fatura bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi: Asıl dava yönünden yönünden yapılan değerlendirmede, Davacı-karşı davalı vekilinin 30/06/2016 tarihinde davalı ile yapmış olduğuKargı Orman İşletme Müdürlüğü Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... kod nolu Yol Pirefendi-Uyuzdere, ... kod nolu Hodnar Sırtı-Orman Deposu Yolun sanat yapısı yapım işi ve Haciveli Orman İşletme Şefliği 103 kod nolu Ahlatçık Sırtı-Şıhlar Mahallesi, Akkaya Orman İşletme Şefliği ... kod nolu Cihadiye Çalpınar mevki sanat yapısı yapım işini konu alan İş Yapım Sözleşmesi ile mevcut işin 60 gün içerisinde yapımı konusunda ve karşılığında 100.000,54 TL bedel ile anlaştıklarını ancak davalı-karşı davacının süresinde üstlendiği işi yerine getirmediğini, sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, davacı-karşı davalının süresinde yerine getirilmeyen iş nedeniyle 7.500 TL teminat bedelinin yandığı ve 2 yıl boyunca tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklandığı, bu nedenle menfi ve müspet zararlarının tespiti ile tazminini, davalı-karşı davacı vekilinin ise sözleşmeden kaynaklı olarak yaptığı işin bedeli olarak 24.000 TL'nin fatura tarihi olan 28.09.2016 tarihinden işleyecek ticari faizi ile davacı/karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir. Mahkememizce davacı vekiline 26/04/2022 ve 13/09/2022 tarihli celselerde süre verilerek menfi ve müspet zararına ilişkin alacak kalemlerini açıklaması istenmiş, davacı vekiline yapılan ihtarat sonucu davanın sözleşmenin yerine getirilememesinden kaynaklı kazanç kaybı, ihale alımı aşamasında yatırılan teminattın idarece gelir kaydedilmesinden kaynaklı zarar istemi, iki yıl ihaleden yasaklanmış olması nedeni ile alacağı işlerin engellenmesinden kaynaklı kar kaybına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Amasya Orman Bölge Müdürlüğü-Kargı Orman İşletme Şefliğinden temin edilen Kirazbaşı Orman İşletme Şefliği ... kod nolu, ... kod nolu yolun sanat yapım işine ilişkin olarak işe başlama ve iş yeri teslim tutanağının incelenmesinde, yüklenicinin iş bu davanın davacısı ... ..... Olduğu, sözleşme tarihinin 16.05.2016, sözleşme bedelinin 69.253,69 TL olduğu, işe başlama tarihinin 18.05.2016, işin bitiş tarihinin 15.08.2016 olduğu, Hacıveli Orman İşletme Şefliği 103 kod nolu ve Akkaya Orman İşletme Şefliğinin ... kod nolu sanat yapım işine ilişkin olarak işe başlama ve iş yeri teslim tutanağının incelenmesinde, yüklenicinin ... ..... Olduğu, sözleşme tarihinin 29.04.2016, sözleşme bedelinin 54.681,87 TL olduğu, işe başlama tarihinin 03.05.2016, işin bitiş tarihinin 29.07.2016 olduğu tespit edilmiştir. Davacı ile davalı arasında imzalanan 30.06.2016 tarihli iş yapım sözleşmesinin incelenmesinde, sözleşmenin konusunun Kargı Orman İşletme Müdürlüğü ... kod ve ... kod nolu iş, Hacıveli Orman İşletme Şefliğinin 103 kod ve Akkaya Orman İşletme Şefliğinin ... kod nolu işlerin olduğu, sözleşmenin süresinin 60 gün, birim fiyatların ... kod ve ... kod nolu iş için 51.854,66 TL olarak, 103 ve ... kod nolu iş için 100.000,54 TL olarak tespit edildiği, ödemelerin iş tesliminde nakit olarak yapılacağı belirlenmiştir. Sözleşmenin 8. Maddesinde yüklenicinin derhal işe başlayacağı belirtildiğinden ve aksi yönde dosyada delil bulunmadığından davalının 30/06/2016 tarihinde iş teslimi yapılarak işe başladığı kabul edilmiştir. Tüm dosya kapsamından davacı ve davalı arasında 30/06/2016 tarihli sözleşmenin varlığı, işe başlama tarihi, ... kod nolu ve 103 kod nolu işlerinse yapılmadığı hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşme bedelinin ödenme şekli, hangi işlerin yapıldığı, davalı tarafından yapılan fesih işleminin haksız olup olmadığı ve nihayetinde davacının kazanç kaybı, kar mahrumiyeti ve teminatın gelir kaydedilmesinden kaynaklı zararını isteyip isteyemeyeceği hususundadır. Davalı ... kod nolu işin tarafından yapıldığını ve bedelinin ödendiğini, ... kod nolu işin yapımına rağmen bu iş için düzenlenmiş olan 24.000,00 TL'lik faturanın davacı tarafından ödenmediğini, davacının ihale alacağının başkasına ödenmesi nedeni ile alacağın temlikinden beklenen menfaatin elde edilmediğini bu sebeple sözleşmeyi fesih ettiğini belirtmekte davacı ise işin tamamen yapılmadan bedelin ödenmeyeceğini belirtmiştir. Taraflar arasındaki iddiaların ve savunmaların incelenebilmesi için; davalı ... ... tarafından düzenlenen 28.09.2016 tarihli 24.000 TL bedelli fatura örneği dosyamız arasına alınmış Bafra 1.Noterliğinin 31.10.2016 tarihli ... yevmiye numarası davacı tarafından davalı tarafa gönderilen ihtarname ile şirketleri adına 28.09.2016 tarih ve ... nolu düzenlemiş olduğu KDV dahil 24.000 TL değerindeki faturayı aldıklarını, bu faturayı eksikliklerinden dolayı kabul etmediği ve faturayı iade ettiğini bildirdikleri görülmüştür. Kargı Noterliğinin 30.06.2016 tarihli alacağın devri sözleşmesi ile davacı tarafından ... ihale kayıt numaralı iş ilgili olarak şirketlerine tahakkuk eden hakedişlerden 78.000 TL kısımını ...'ye devrettiği, devre konu hakediş alacağını Kargı Orman İşletme Müdürlüğünden talep ve tahsil etmeye yetkili olduğuna ilişkin düzenlendiği görülmüştür. Ziraat Bankası Kargı Şubesinin 28.12.2016 tarihli dekontunun incelenmesinde, ... tarafından davacı ve davalı arasında yapılan alacağın temliki sözleşmesine binaen ... adına 77.880,17 TL ödeme yapıldığı, 13.12.2016 tarihinde ... adına 26.094,32 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Dosyada mevcut Kargı Noterliği'nin 29/07/2011 tarihli 1700 yevmiye nolu vekaletnamesinden ...'nin ahzu kabz yetkisini de barındıran genel vekaletname ile dava dışı ...'yi vekil kıldığı anlaşılmış, yapılan ödemenin geçerli olduğu kabul edilmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmede yüklenicinin avans ve hakedişlerinin vadesine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır Bu sebeple TBK'da yer alan eser sözleşmesine ilişkin genel kaide ve kurallara göre hareket etmek gerekmektedir. TBK’nun 470. maddesine göre eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de bu çalışma karşılığında yükleniciye bedel ödemekle yükümlüdür. Eser sözleşmesinde yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazanabilmesi için sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak eseri tamamlayarak iş sahibine teslim ettiğini ispat etmesi gerekir. Taraflara arasında 100.000,54 TL götürü bedel ile ... kod nolu işlerin yapımı ve teslimi kararlaştırıldığından, bedele hak kazanılabilmesi için işin bütün olarak (30/06/2016(işe başlama tarihi)+60 gün) 28/08/2016 tarihine kadar teslim edilmesi gerekmektedir. Mahkememizce talimat mahkemesi aracılığı ile yapılan keşif, ihale dosyası ve ticari defter kayıtlarından davalının ... ve ... kod nolu işleri yaptığı görülmüştür. Davalının da kabulünde olduğu üzere davalı kalan ... ve 103 kod nolu işleri yapmamış, yapmaya da başlamamıştır. Bu sebeple davacının ücret ödeme borcu muaccel hale gelmemiş olup davacı tarafından yapılan bir kısım ödemenin avans mahiyetinde ve kısmi ödeme niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. Davalı tarafından yapılan 11/11/2016 tarihli ihtarnamenin tebliği üzerine onbeşinci gün sonunda yapılan feshin haksız ve geçersiz olduğu, davacının sözleşmenin yerine getirilmemesinden kaynaklı kazanç kaybını isteyebileceği değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki 30/06/2016 tarihli sözleşme, tarafların ticari defter kayıtları, taraflar arasındaki alacağın temlikine ilişkin sözleşme ve bu kapsamda davalının vekil kıldığı ...'ye yapılan ödeme göz önüne alınarak mahkememizce alınan 09/11/2022 tarihli bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmüş, ... kod nolu işe ilişkin yapılan ödeme ile tarafların bu işin bedelinin ödendiğine ilişkin kabulleri, ... nolu işin de davalı tarafından yapıldığı göz önüne alınarak işin fiziki gerçekleşme seviyesinin %37,74 olduğu, ...'nce 28/12/2016 tarihinde yapılan ödeme ile birlikte davalının davacıdan alacağının bulunmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar bilirkişi raporunda ... nolu işin yapılmadığı belirtilmiş ise de ...'nden gelen dosyada 19/09/2022 tarihli yazı cevabı ekinde bulunan 28/10/2016 tarihli inceleme raporunda ve talimat mahkemesince yapılan keşif sonrası alınan raporda ... nolu işin yapıldığının belirtildiği, aksi ispat edilmediği takdirde yapılan işin alt yüklenici tarafından yapıldığının kabul edildiği, kaldı ki aksinin iddia edilmediği, taraf defterlerinde 11.182,21 TL'lik kaydın bulunduğu, cevap dilekçesinde de ... nolu işin yapılıp bedelin ödendiğinin belirtildiği birlikte değerlendirildiğinde ... kod nolu işin yapıldığı, bu işe ilişkin hakedişin yüklenici olan davacıya ödendiği anlaşılmıştır. Bilirkişi tarafından bu işe ilişkin hesaplama yapılmamışsa da işin tamamının götürü bedel usulü ile KDV dahil 100.000,54 TL KDV hariç 84.746,22 TL olduğu, idarece onaylanan hakediş raporunda bu işe ilişkin hakedişin 11.477,70 TL olduğu dikkate alınarak bilirkişi raporundaki hesaplama yöntemine uygun olarak 11.477,70*(84.746,22/123.935,56)=7.848,36 TL (KDV hariç) olup KDV dahil 9.261,06 TL olduğu, davalının kabulünde olduğu üzere davacının 11.182,21 TL'lik ödeme yaptığı dikkate alındığında düşülmesi gereken tutarın bulunmadığı, kaldı ki davacının ve davalının bilirkişi raporundaki bu hususa herhangi bir itirazının olmadığı görülmüştür. Mahkememizce alınan ve denetime uygun görülen bilirkişi raporu, raporun tebliği ile oluşan kazanılmış hak ilkesi, bilirkişi tarafından yapılan hesabın mahkememizin yukarıdaki kabulü de dikkate alınarak doğru olduğu, davacının sözleşmenin zamanında yerine getirilmemiş olması sebebi ile 30.924,91 TL (KDV hariç) zararının oluştuğu anlaşılmış ve ıslah dilekçesi doğrultusunda bu kısım yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı vekili 02.02.2023 tarihli talep artırım dilekçesi ile , müspet zararlara ilişkin olarak 9.000 TL olan taleplerinde fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile gelen raporlar doğrultusunda 29.424,98 TL artırarak 38.424,98 TL'ye çıkarttıklarını, müspet zarar talebi yönünden fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000 TL olarak bildirilmiştir. Dava dışı idare tarafından gönderilen dosyadan anlaşıldığı ve bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere ... kod nolu işin teslim tarihinin başlama tarihinden itibaren 90 gün olup 15/08/2016, yine 103 kod nolu işin teslim tarihinin başlama tarihinden itibaren 90 gün olup 29/07/2016 olduğu, davacı tarafından ...-103 kod nolu işler için 30'ar gün ek süre talep edildiği, idare tarafından ... kod nolu iş için 30/09/2016, 103 kod nolu iş için 28/08/2016 tarihine kadar süre verildiği, yine davacı talebi üzerine 103 kod nolu iş için 49 gün daha 16/10/2016 tarihine kadar, ... kod nolu iş için 45 gün ek süre talep edildiği ve idarece 16/10/2016 tarihinden 30/11/2016 tarihine kadar 45 gün ek süre verildiği verilen ek süreler içinde işin bitirilmemesi sebebi ile ...-103 kod nolu işler için verilen 3.300,00 TL, ...-... kod nolu işler için verilen 4200,00 TL olmak üzere toplam 7.500,00 TL teminatın irat kaydedilerek sözleşmenin idare tarafından fesih edildiği, davacının iki yıl süre ile ihaleden yasaklandığı görülmüştür. Her ne kadar davacı vekili işin yapılmaması sebebi ile teminatın irat kaydedilmesinden kaynaklı zararını ve iki yılı süre ile ihaleden men edilmemesi sebebi ile oluşan kar kaybı zararını istemişse de idare tarafından verilen ek süreler dikkate alındığında işin tamamlanma süresine yakın ek süre verildiği, işin başka bir yükleniciye verilen ek sürede tamamlatılabileceği, davacının ve davalının tacir olup basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesinin gerektiği, işin yapılıp yapılmadığının davacı tarafından takip edilmediği gibi davalıya işin tamamlanması yönünde yapılan herhangi bir ihtar dahi olmadığı, gerek teminatın gelir kaydedilmesine gerekse iki yıl ihaleden men kararı verilmiş olması sebebi ile kar kaybına ilişkin zarar ile davalının eylemi arasında illiyet bağının olmadığı anlaşılmış davacının bu kalemlere ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir. Çorum Ticaret Sicil Müdürlüğünce yapılan araştırmada davalı .... ünvanı ile herhangi bir şirket kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir. .... yönünden bu unvanda bir şirket olmadığı anlaşılmakla bu yönden açılan davada karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede, Dosyanın safahatının incelenmesinde; davanın TTK'nın 1521. maddesi uyarınca basit yargılamaya tabi olduğu, Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan 13.07.2017 tarihli ikinci celsede karşı davacı ... tarafından takip edilmeyen dosyanın HMK m. 150/1 uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırıldığı, karşı davacı vekilinin 14.07.2017 tarihli yenileme dilekçesi sunması üzerine dosyanın kaldığı yerden devamına karar verildiği, mahkememizce yapılan 31/01/2023 tarihli 4. celsede karşı davacı tarafından davayı takip etmemesi nedeni ile dosyanın HMK 150/1 maddesi uyarınca işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır. HMK m.150/1 uyarınca "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir." Yine HMK m.320/4 maddesi uyarınca "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır." hükmünü amirdir. Yasanın anılan hükümleri emredici nitelikte olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğundan mahkemece re’sen uygulanmalıdır. Usul hükümlerinin derhal uygulanması gerektiğinden basit yargılama usulüne tabi bu davada HMK'nın 320/4 maddesi uyarınca bir kere işlemsiz bırakılabilir. İkinci işlemsiz kalmanın yaptırımı davanın açılmamış sayılmasıdır. Dava, ikinci kere işlemsiz bırakıldığı duruşma tarihi itibariyle yasa gereği açılmamış sayılır ( Yarg. 9.HD 2018/8536 Esas, 2018/20453 Karar sayılı ilamı). Mahkememizce her ne kadar dosya ikinci kez işlemden kaldırılmış ise de, yasanın açık ve emredici hükmü karşısında mahkeme hakiminin takdir yetkisinin bulunmadığı, dolayısıyla kamu düzeni ile ilgili konularda usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği (Kuru, B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü - C. V, 6. b İstanbul 2001, s 4738 vd) dikkate alınarak dosyanın ikinci kez işlemden kaldırılması mümkün olmadığından, ikinci kez takip edilmediği anlaşılan davanın HMK 320/4. maddesi gereğinde açılmamış sayılmasına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (Yarg. 8. HD 2018/9991 Esas, 2021/158 Karar sayılı ilamı). Kaldı ki karşı davacının 22/11/2022 tarihli celseye gelmemiş, mahkememizce her ne kadar işlemden kaldırıldığı tespit edilmemişse de burada mahkemece bu tespitin yapılmamasının davalı yan yönünden kazanılmış hak oluşturmayacağı açıktır. H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-a-Asıl davada Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; i-Davalı gösterilen .... yönünden bu unvanda bir şirket olmadığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, ii-30.924,98 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya dair istemin reddine, b-Alınması gereken 2.112,49 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL ve 502,51 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye; 1.439,20 TL harcın davalı-karşı davacı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına, c-Davacı-karşı davalı tarafça yapılan 170,78 TL peşin harç, 31,40 TL başvurma harcı ve 502,51 TL tamamlama harcının davalı-karşı davacı ...'den alınarak davacı-karşı davalı ... ....'ne verilmesine, d-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacı tarafa verilmesine. 2-a-Karşı davanın açılmamış sayılmasına b-Karşı davada alınması gereken 179,90 TL harçtan karşı dava harcı olarak alınan 410,00 TL harcın mahsubu ile bakiye; 230,10 TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davalı-karşı davacı ...'ye ödenmesine, c-Davacı-karşı davalı açılan karşı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 9.200 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacı ... ....'ne verilmesine, d-Yargılama sırasında taraflarca yapılan 4.800 TL bilirkişi ücreti, 253,80 TL keşif harcı, 400,00 TL keşif araç ücreti ve 818,50 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 6.272,30 TL yargılama giderinden; 5.665,30 TL'nin davacı tarafından yapıldığı anlaşılmakla kabul edilen miktar üzerinden yapılan hesaplamada 4.443,87 TL'nin davalı-karşı davacı ...'den alınarak davacı-karşı davalı ... ....'ne verilmesine, e-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine. f-Kullanılmayan gider avansın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine. Dair; davacı vekilinin ve davalı asilin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer emsal mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Samsun BAM'da istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2023 Katip ¸e-imza Hakim ¸e-imza