İlk Derece Mahkemesi 2017/1500 E. 2023/129 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/391 Esas KARAR NO :2024/786 DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:12/06/2023 KARAR TARİHİ:13/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen 29 Haziran 2009 tarih ve ... nolu sözleşmesi uyarınca; Türkmenistan Aşgabat şehrinin “... Yolları” projesi kapsamında yer alan “(1) Kazı-Dolgu, (2) Mekanik Dolgu Üretimi ve Serimi, (3) Asfalt Üretimi ve Serimi” imalatları 42.500.000,00-Euro götürü bedel karşılığında davacı “...” tarafından “TAŞERON” sıfatıyla taahhüt edildiğini, davacı tarafından taahhüt edilen işlerin; sözleşmesine, fen ve sanat kaidelerine uygun biçimde fazlasıyla tamamlanarak Şubat 2011’de davalı üst yüklenici davalı “...”e teslim edildiğini, söz konusu yolların, 23.03.2011 tarihinde Türkmenistan Devleti tarafından resmi törenle işletmeye (trafiğe) açıldığını, Trafiğe açılmış yolun kabul işlemleri davacı “...”un bütün taleplerine rağmen, davalı “...” tarafından yapılmadığı ve davacı “...” adına tahakkuk eden alacakların ödenmediğini ve 2.750.000,00 Euro tutarındaki kati teminat mektubunun iade edilmediğini, taraflar arasında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.01.2016 gün ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı kesin hükme bağlanan 4 adet dava (asıl ve birleşen davalar) görüldüğünü, asıl ve birleşen davaların, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, asıl ve birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davaları taşeron tarafından yüklenici aleyhine birleşen .... ATM'nin ... Esas sayılı davasının ise yüklenici tarafından taşeron aleyhine açıldığını, asıl davanın teminat mektubunun hükümsüz kaldığının tespiti ile davacıya iade edilmesi istemine, birleşen ... Esas sayılı davanın 13 nolu hakediş bedelinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsiline, birleşen ... Esas sayılı davanın nakit teminat kesintisi alacağının tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatının tahsili istemine, birleşen ... Esas sayılı davanın ise ayıplı imalatların giderilmesi için yapılan masraflar ile taşeron adına yapılan giderlerin tahsili için girişilen icra takibine itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkin olduğunu, Mahkemece asıl ve birleşen ... Esas ile ... Esas sayılı davaların reddine, birleşen ... Esas sayılı davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, asıl ve birleşen ... Esas ve ... Esas sayılı davaların davacısı ve birleşen ... Esas sayılı davanın davalısı taşeron şirket vekili tarafından kararın temyiz edildiğini, söz konusu ilam üzerine, yüklenici tarafından taşeron aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra dosyasına Taşeron tarafından 22.200.000,00 TL bedelli kati ve süresiz teminat mektubu sunulması üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 12.04.2016 gün ve 1944/199 Karar sayılı ilamı ile icranın geri bırakılmasına kararı verildiğini, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 13.10.2017 tarih ve 2017/1500 E., 2017/3422 Karar sayılı ilamı ile mahkeme ilamının Taşeron şirket yararına bozulmasına karar verildiğini, Mahkemece usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulduğunu ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/06/2022 gün ve ... sayılı ilamı ile “ 1- Asıl davanın kabulü ile; Lehtarı ... Taahhüt Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti., Muhatabı ... İnşaat Taahhüt ve San. Tic. A.S. olan ... tarafından tanzim edilmiş 19.12.2011 tarih ve ... nolu 2.975.000 Euro bedelli 31.12.2012 tarihine kadar geçerli teminat mektubunun hükümsüz kaldığının tespiti ile, davalı şirket tarafından, davacı ... Taahhüt Taşımacılık ve Tic. Ltd. Sti’ye iadesine, birlesen .... Asliye Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında; a) Davanın KISMEN KABULÜ ILE, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 4.136.650,83 EURO asıl alacak için, davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca bir yıl vadeli EURO mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faizi uygulanmak sureti ile takibin devamına, birleşen ....Aslıye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı Dosyasında; Davanın KISMEN KABULÜ ILE, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 509.195,96 EURO asıl alacak için, davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca bir yıl vadeli EURO mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faizi uygulanmak sureti ile takibin devamına, Bırlesen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında; Davanın reddine…” karar verildiğini, bu kararın Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 13.12.2022 tarih ve 2022/4648 Esas, 2022/5831 Karar sayılı ilamı ile onandığı ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 14.03.2023 gün ve 2023/796 Esas, 2023/1044 Karar sayılı ilamı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek yargılama süreci taşeron şirket yararına kesinleştiğini, anılan yargılama sürecinde; ... Söğütözü şubesi tarafından tanzim edilen 16.05.2012 tarih, ... mektup ve 280295 referans numaralı süresiz 2.975.000,00 EURO bedelli kati ve süresiz teminat mektubunun haksız nedenle iade edilmemesi üzerine.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.05.2012 gün ve ... sayılı ilamı ile “Davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile 2.975.000 Euro bedelli teminat mektubunun %100’ü oranında teminat yatırılması halinde teminat mektubunun paraya çevrilmesinin ve karşı tarafa ödenmesinin tedbiren önlenmesine” karar verildiğinden, davacı Taşeron şirketçe 16.05.2012 tarihinde 2.975.000 EURO -%100 teminat oranında- teminat mektubu sunulduğunu, yine taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davacının 4.136.650,83 Euro (9.387.301,72 TL) bedelli hakediş alacağının ödenmemesi üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya kapsamındaki 25.06.2012 tarihli kararıi ile “İhtiyati haciz talebinin kabulü ile alacağın %20’si oranında (1.877.460,34 TL) teminat alınmasına…” karar verildiğinden, davacı Taşeron şirketçe ... ... Ticari Merkez Şube Müdürlüğüne ait 25.06.2012 tarih ve ... mektup numaralı 1.877.460,34 TL bedelli teminat mektubu sunulduğunu, anılan ihtiyati haciz kararının.... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden infaz edildiğini, davalı tarafın 11 yıl boyunca davacı alacaklarını kötü niyetli olarak ödememesi, teminat mektuplarını iade etmemesi ve 11 yıl boyunca kötü niyetli olarak ancak dava sonunda mahkeme ilamıyla iade etmesi sonucunda, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/125 D.iş sayılı dosyası kapsamındaki 12/04/2023 gün ve 2023/129 K. sayılı ilamı ile davalının “.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı ilamı ve ekindeki Denizbanka ait teminat mektubuna ilişkin ödeme dekontlarının değerlendirilmesi sonucunda, Teminat mektupları için ödenen komisyon masrafları ile damga vergisi açısından yaklaşık ispatın gerçekleştiğini, davacının komisyon masraflarından toplam 3.185.489,16 TL, damga vergisi ödemesi olarak 1.100.811,91 TL olmak üzere toplam 4.286.301,07 TL'lik alacağı için İİK'nın 258. Maddesi uyarınca ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği anlaşıldığından, 4.816.301,07 TL alacağın %15 i oranında yatırılacak teminat mukabilinde talep konusu, 27/06/2012 tarihli, ... sayılı, kesin ve süresiz, 4.136.650,83 EURO üzerine ihtiyati haciz konulmasına..” karar verildiğini, bunu takiben.... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen bu ihtiyati haciz kararının, .... İcra Müdürlüğünün 2023/14982 E. dosyası ile işlem başlatılmış olup yasal prosedür yerine getirildiğini ve mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının işleme alındığını, akabinde zorunlu arabuluculuk sürecinin başlatıldığını, arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile sonuçlandığını, ihtiyati haciz kararının devamlılığını ve davacı alacaklarının tahsilini sağlamak üzere işbu davanın ikame edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.01.2016 gün ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı kesin hükme bağlanan 4 adet dava dosyasına konu banka teminat mektubu, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve tehiri icra kararları için sunulan teminat mektupları davacı tarafından ödenen 3.185.489,16 TL teminat mektupları komisyon ve masraf bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı’ya ödenmesini talep ettiklerini, taraflar arasında imzalanan 29.06.2009 tarih ve KN–89 no’lu “Yüklenici Sözleşmesi”nin eki mahiyetinde olan “... Yolları Projesi Yol Yapım İşeri Taşeron Sözleşmesine Ait Zeyilname”lerden kaynaklı damga vergisi alacaklarının doğduğunu, ... numaralı Zeyilname ile sözleşme bedeline herhangi bir ek getirmeksizin- 30/09/2010 tarihinden 31/12/2010 tarihine kadar iş bitim süresinin uzatıldığını işbu zeyilnamenin “…doğacak damga vergisi taraflar tarafından eşit olarak paylaşılarak ödenecektir” hükmünü içerdiğini, ... numaralı Zeyilname ile aynı şekilde işin 31.12.2010 tarihinden 28.02.2011 tarihine kadar iş bitim süresinin uzatıldığını, işbu zeyilnamenin “…doğacak damga vergisi taraflar tarafından eşit olarak paylaşılarak ödenecektir” hükmünü içerdiğini, ... numaralı Zeyilname ile aynı şekilde işin 31.12.2010 tarihinden 28.02.2011 tarihine kadar iş bitim süresinin uzatıldığını, işbu zeyilnamenin “…doğacak damga vergisi taraflar tarafından eşit olarak paylaşılarak ödenecektir” hükmünü içerdiğini, anılan zeyilnamelerdeki hükümlere göre de davacı ile davalı arasında iş uzatımları sebebiyle doğacak damga vergileri taraflar tarafından eşit olarak paylaşılarak ödenmiş olması gerekirken ödemelerinin tamamının davacı tarafından gerçekleştirildiğini, yapılan damga vergisi ödemelerinin yarısı olan 1.100.811,91 TL damga vergisi ve gecikme zammı giderlerinden davalı şirketin sorumlu ve borçlu olduğunu belirterek davanın kabulüne davacı tarafından ödenen 3.185.489,16 TL teminat mektupları komisyon ve masraf bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı’ya ödenmesine, davacı tarafından ödenen 1.100.811,91 TL damga vergisi ve gecikme zammının ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... İnşaat ve Davalı Şirket arasında imzalanan 29.06.2009 tarih ve ... no'lu Yüklenici Sözleşmesi (“Sözleşme”) ile ... İnşaat Türkmenistan Aşkabat şehrinde mevcut Arçabil Say Yolu'na paralel ve dik yollar topluluğu olan ... Yolları'nın (33,95 km) kazı-dolgu, mekanik temel ve asfalt işlerinin sözleşme ve ekleri hükümlerine uygun olarak anahtar teslim usulüyle yapımını üstlendiğini, ... İnşaat’ın sözde Sözleşmeye dayanarak mesnetsiz talepler ile art arda davalı aleyhine icra takipleri başlattığını ve takiplere karşı yapılan itirazlar sonucu itirazın iptali davaları ile esasa dair yargılama sürecine geçildiğini, davaların .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde birleştiğini ve yargılamanın 2019/147 E. Sayılı dosya üzerinden devam ettiğini, yargılama sonucu ... İnşaat icra dosyalarına davalı Şirket tarafından yapılan ödemeler ile yaklaşık 125 Milyon değerinde tahsilat gerçekleştiğini, ancak ... İnşaat’ın herhangi bir alacağının mevcut olmadığını, ... İnşaat’ın elde etmiş olduğu ödemelere rağmen aşkın zararının olduğu iddiası ile huzurdaki alacak dosyasını ikame etmiş olmasının kabulünün mümkün olmadığını, Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) madde 122/2 “Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hâkim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder.” şeklinde olduğunu, davacının aşkın zarar adı altında ilk davada herhangi bir talepte bulunmamasına rağmen dava ikame ettiğini, davacı yanın taleplerinin kanuna aykırı olup reddi gerektiğini, taraflar arasında uzun yıllar süren yargılama neticesinde hatta ilk derece mahkemesi tarafından tesis edilen ilk kararda davalı şirket haklı bulunarak davaların reddine ilişkin hüküm kurulduğunu, yapılan temyiz incelemesi sonucu bozulan karar sonrası yeni ilamda davaların kabulüne karar verildiğini, dolayısıyla davalı şirketin iddialarda olduğu gibi kötü niyetle ödeme yapmaması ya da teminat mektubunu mahkemenin davalı şirket nedeniyle iade etmemesi söz konusu olmadığını, bir zararın talep edilebilmesi için öncelikle borçlu olduğu iddia edilen tarafın kusurlu olması gerektiğini, yıllar boyu süren uzun yargılama sürecinden mütevellit davalı şirketin ilk yargılama esnasında haklı çıkması ve ... İnşaat’ın Sözleşme’ye aykırı hareket ederek edimlerini ifa etmemesi nedeniyle mahkemece garantör teminat mektuplarının iade edilmediğini, ilk derece mahkemesi tarafından davalı Şirket lehine karar tesis edilmesinin ardından teminat mektuplarının iadesi ve/veya ödeme yapılması söz konusu olmadığından davalı şirketin kötü niyetle hareket ettiği iddiasının mesnetsiz olduğunu, davalı şirketin teminat mektuplarının iadesi hususunda hiçbir kusuru bulunmadığını, ... İnşaat tarafından ilk derece mahkemesi tarafından bozma sonrası davanın kabulüne karar verilmesinin ardından artan alacaklar için .... İcra Müdürlüğü... E. Sayılı dosyada ek icra takibi ikame edildiğini, talep eden tarafından 2.975.000,00 Euro bedelli teminat mektubuna istinaden ödediğini iddia ettiği komisyon bedellerine dair birtakım dekontları dosyasına sunmuşsa da söz konusu dekontların bir kısmında Mektup Ref ... açıklaması bir kısmında ise Mektup Ref ... açıklaması yer aldığını, davacı tarafından komisyon ödendiği iddia edilen mektubun referans numarasının ise ... olduğunu, haricen yapılan hesaplamalarda Ref ... açıklamalı dekontlardaki meblağların toplamı 2.048.734,54 TL olarak belirlendiğini, davacı tarafından sunulan dekontların kati suretle kabul anlamına gelmemekle birlikte neredeyse yarısından fazlasının dava konusu olmayan bir mektuba ilişkin olduğunu, davacı tarafından her ne kadar taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca damga vergisinin yarısını davalı şirketin ödemekle yükümlü olduğu iddia edilmiş ise de taraflar arasında akdedilen 2009 tarihli Yüklenici Sözleşmesi'nin Sözleşme Bedeli başlıklı 3. maddesinin aynen: "Bu SÖZLEŞME kapsamı işin ifasına ait Türkiye sınırları dahilinde oluşabilecek her türlü masraf, vergi, resim, damga pulu, harç vb. YÜKENİCİ'YE aittir." şeklinde olduğunu, bu kapsamda Sözleşme'de yer alan açık hüküm doğrultusunda 1.100.811,91 TL tutarındaki damga vergisinin yarısının davalı’dan talep edilmesinin mümkün olmadığını, kaldı ki sözleşme'de hüküm bulunan hallerde anılan hükmün uygulama alanı bulacağının müstakar Yargıtay kararları ile de ortaya konulmuş olduğunu, gerek sözleşme hükmü gerekse ilgili Yargıtay kararı uyarınca damga vergisinin yarısının ve gecikme zammının davalıdan talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, bu doğrultuda davacı yanın haksız ve hukuka aykırı olan damga vergisi ile gecikme zammına ilişkin talebinin mesnetsiz olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, teminat mektupları komisyon ve masraf bedelleri, damga vergisi ve gecikme zammı ve her türlü faize ilişkin taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ...'tan teminat mektubu komisyon dekontları ve ekstre, ...'tan tahsilat dekontları dosyamız içerisine alınmıştır. Dosya Bankacı, Mali Müşavir, İcra Hesaplarında Uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 02/05/2024 tarihli raporda; davacı tarafından iadesi talep edilen ... A.Ş. 19.12.2011 tarihli ... nolu ve 2.975.000,00 Euro tutarlı teminat mektubu için oluşan 78.896,33 TL masrafın, ödeme tarihlerinden itibaren avans faiziyle istenebileceği, davacı tarafından sunulan ... A.Ş. 16.05.2012 tarihli ... nolu ve 2.975.000,00 Euro tutarlı teminat mektubu için oluşan 2.038.735,53 TL masrafın, ödeme tarihlerinden itibaren avans faiziyle istenebileceği, davacı tarafından ... A.Ş. 25.06.2012 tarihli ... nolu ve 1.878.000,00 TL tutarlı teminat mektubu için oluşan 126.941,13 TL masrafın, ödeme tarihlerinden itibaren avans faiziyle istenebileceği, davacı tarafından sunulan ...A.Ş. 27.01.2016 tarihli ...-A ... nolu ve 22.200.000,00 TL tutarlı teminat mektubu için oluşan 1.019.812,50 TL masrafın, ödeme tarihlerinden itibaren avans faiziyle istenebileceği, davacı tarafından yatırılan sözleşme damga vergisinin yarısı 1.100.811,91 TL bedelin ödeme tarihi olan 28.05.2012 tarihinden itibaren istenebileceği belirtilmiştir. Dosya taraf itirazları tek tek irdelenmek suretiyle yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 23/09/2024 tarihli ek raporda; davacı tarafından iadesi talep edilen ... A.Ş. 19.12.2011 tarihli ... nolu ve 2.975.000,00 Euro tutarlı teminat mektubu için 19.12.2012 tarihine kadar ödenen toplam 78.896,33 TL olan komisyon bedellerinin, ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte talep edilebileceği, kök rapordaki görüşlerimizde bir değişiklik olmadığı, davacı tarafından sunulan ... A.Ş. 16.05.2012 tarihli ... nolu ve 2.975.000,00 Euro tutarlı teminat mektubu için 14.03.2023 tarihine kadar ödenen toplam 1.955.418,03 TL olan komisyon bedellerinin, ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte talep edilebileceği, bu hususta davalı tarafın itirazları doğrultusunda kök rapordaki kanaatlerinde kısmen değişiklik olduğu, davacı tarafından ... A.Ş. 25.06.2012 tarihli ... nolu ve 1.878.000,00 TL tutarlı teminat mektubu için 14.03.2023 tarihine kadar ödenen toplam 126.278,25 TL olan komisyon bedellerinin, ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte talep edilebileceği, bu hususta davalı tarafın itirazları doğrultusunda kök rapordaki kanaatlerinde kısmen değişiklik olduğu, davacı tarafından sunulan ...A.Ş. 27.01.2016 tarihli ...-A ... nolu ve 22.200.000,00 TL tutarlı teminat mektubu için, sayın mahkemenin takdirinde olmak üzere teminat mektubunun 13.10.2017 tarihinde iade alınabileceği kanaatine varılması halinde davacı tarafından ödenen toplam 568.990,62 TL olan komisyon bedellerinin, ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte talep edilebileceği, davacı tarafından sunulan ...A.Ş. 27.01.2016 tarihli ...-A ... nolu ve 22.200.000,00 TL tutarlı teminat mektubu için, sayın mahkemenin takdirinde olmak üzere teminat mektubunun dosyanın karar düzeltme tarihinden sonra yerel mahkemede önünde iadeye karar verdiği 16.07.2019 tarihinde iade alınabileceği kanaatine varılması halinde davacı tarafından ödenen toplam 1.019.812,50 TL olan komisyon bedellerinin, ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte talep edilebileceği, davacı tarafından yatırılan sözleşme damga vergisinin yarısı 1.100.811,91 TL bedelin ödeme tarihi olan 28.05.2012 tarihinden itibaren istenebileceği, davalının zamanaşımı defi takdirinin Mahkememize ait olduğu, davalının faize yönelik taleplerinin yerinde olmadığı, davacının yapmış olduğu ödemeleri ödeme tarihlerinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte talep edebileceği belirtilmiştir. Dava; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesine aykırılık ve temerrüt iddiasına dayalı olarak teminat senetlerinden kaynaklanan komisyon ve masraflar ile sözleşmeden kaynaklı damga vergisinin yarısının rücuen tahsili amacıyla alacak talebine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında temelde eser sözleşmesi aktediliği, bu sözleşme kapsamında davacının davalıya ... Söğütözü şubesinden alınan 19.12.2011 tarih, ... numaralı ve 2.975.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun teslim ettiği, ne var ki bu sözleşmeden kaynaklı olarak aralarında uyuşmazlık çıktığı, bu uyuşmazlık sebebiyle tamamı .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasında birleşen davalar görüldüğü ve yapılan bu yargılamanın nihayetinde, kanun yolu denetimlerinin ardından bozmalar sonrasında alınan yeni esaslarla, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30.06.2022 tarih, ... sayılı karar ile davacının davaları kabul/kısmen kabul edilmiş, davalının davası da reddedilmiştir. Bununla beraber, davacının nihai olarak lehine sonuçlanan asıl davaya konu ettiği ... Söğütözü şubesinden alınan 19.12.2011 tarih, ... numaralı ve 2.975.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun bozdurulmaması için esas yargılamadan evvel.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nden ihtiyati tedbir kararı almak için yine aynı bankadan 16.05.2012 tarih, ... numaralı ve 2.975.000,00 TL tutarlı teminat mektubunu bu değişik iş dosyasına sunmak zorunda kaldığı anlaşılmaktadır. Yine asıl yargılamanın yapıldığı .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında verilen 25.06.20212 tarihli ihtiyati haciz kararı gereği ... ... Şubesinden 25.06.2012 tarih, ... numaralı ve 1.878.000,00 TL tutarlı teminat mektubunu dosyaya sunmak zorunda kalmıştır. Yine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında verilen ile hükmün .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından infaza konulması sebebiyle icranın geri bırakılması için davacının ... ... Kurumsal/... şubesinden 27.01.2016 tarih ve 22.200.000,00 TL tutarlı teminat mektubu almak zorunda kaldığı anlaşılmıştır. O halde kesinleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30.06.2022 tarih, ... sayılı karar ile davacının davalı karşısında haklı olduğu, eser sözleşmesinden kaynaklı edimlerin davalı tarafından ihmal edildiği, davalının bu ihmalleri sebebiyle davacının bu hukuki süreçlere ve geçici hukuki korumalara müracaat etmek zorunda kaldığı anlaşılmaktadır. O halde, sözleşme edimlerine uymayarak, davacıyı bu hukuki süreçlere iten davalının, bu hukuki süreçler boyunca davacının katlanmak zorunda kaldığı masrafları tazmin etmesi gerektiği kuşkusuzdur. Zira TBK 125. maddede yazılı seçimlik haklarda, borçlunun temerrüdü halinde alacaklının bu temerrüdden kaynaklı zararlarını borçludan tazmin hakkı olduğu düzenlenmiştir. Tüm bu hukuki süreçler, davalının temerrüdünün neticeleri olduğundan davalının teminat mektupları için yatırdığı masrafları dahi davalıdan tazmin hakkı vardır. Mahkememizce davacının sunduğu masraf dekontları, bankalardan gelen masraf belgeleri dosya içerisine alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişiler tarafından yukarıda özetlendiği gibi masraflar yapıldığı tespit edilmiştir. Davacının .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında verilen ile hükmün .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından infaza konulması sebebiyle icranın geri bırakılması için davacının ... ... Kurumsal/... şubesinden 27.01.2016 tarih ve 22.200.000,00 TL tutarlı teminat mektubunu 13.10.2017 tarihinde iade alması mümkün iken bu tarihte almayıp, 16.09.2019 tarihinde alarak masrafın artmasına sebebiyet verdiğinden, 13.10.2017 tarihinden sonraki masrafı davalıya yüklenmemiş ve bu teminat mektubu yönünden 568.990,62 TL masrafın davalıya yüklenmesine karar vermek gerekmiştir. Bununla beraber sözleşme gereği verilen teminat mektubu için yapılan 78.896,33 TL masrafın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nden ihtiyati tedbir kararı almak için yine aynı bankadan 16.05.2012 tarih, ... numaralı ve 2.975.000,00 TL tutarlı teminat mektubu için ödenen 1.955.418,03 TL komisyon bedelinin, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında verilen 25.06.20212 tarihli ihtiyati haciz kararı gereği ... ... Şubesinden 25.06.2012 tarih, ... numaralı ve 1.878.000,00 TL tutarlı teminat mektubu için ödenen 126.278,25 TL komisyon bedelinin davalı tarafından davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Öte yandan davacı ve Davalı Şirket arasında 29.06.2009 tarih ve ... nolu sözleşme akdedildiği, işbu sözleşme ile Davacı ... Taahhüt Taşımacılık İnşaat Tic. Ve San. A.Ş.’nin Türkmenistan Aşgabat şehrinin “... Yolları” projesi kapsamında yer alan “(1) Kazı-Dolgu, (2) Mekanik Dolgu Üretimi ve Serimi, (3) Asfalt Üretimi ve Serimi” işlerinin 42.500.000,00-Euro götürü bedel karşılığında yapımı, davalı ... İnşaat Taah. Ve San. Tic. A.Ş.’ne taahhüt edilmiş olduğu, yapılan ... nolu ana sözleşmeye ek .../03,04,05,06,07,08, KN-61/.. nolu ek protokollerden düzenlendiği, bu protokol ile yapılan işlerin bedellerinin belirlendiği ve kararlaştırıldığı, işin bitim süresinin uzaması üzerine KN-89 nolu ... Yollar Projesi Yol Yapım İşleri Taşeron Sözleşmesine ait 3 adet zeyilname akdedildiği, ilk akdedilen ... Nolu zeyilname ile sözleşme konusu işi bitirme süresinin 30.09.2010 tarihinden 31.12.2010 tarihine kadar uzatıldığı, daha sonra yapılan ... Nolu zeyilname ile sözleşme konusu işi bitirme süresinin 31.12.2010 tarihinden 28.02.2011 tarihine kadar uzatıldığı, daha sonra yapılan ... Nolu zeyilname ile sözleşme konusu işi bitirme süresinin 28.02.2011 tarihinden 30.04.2011 tarihine kadar uzatıldığı, tüm zeyilnameler ile doğacak damga vergisinin taraflar tarafından eşit olarak paylaşılarak ödeneceği kararlaştırıldığı tespit edilmiştir. Davacı sunduğu dekontlardan 2.201.623,82 TL damga vergisi ve gecikme zammı ödediğini ispat ettiğine göre, bunun yarısının da davalı tarafından ödenmesi gerekir. Davalı taraf, komisyon masrafları için davadan önce temerrdüde düşürülmediğinden, bu masraflar yönünden dava tarihinden, damga vergisi ve gecikme zammı için davalı tarafa ihtar çekmiş olduğundan bunlara münhasır 1.1008.811,19 TL yönünden 11.03.2014 tarihinden faize hükmetmek gerekmiştir. Davalı, bilirkişi raporları alındıktan sonra zamanaşımı definde bulunmuştur. Ne var ki zamanaşımı defi ilk itiraz olup, HMK 117/1. maddesine göre cevap dilekçesi ile ileri sürülmediğinden nazara alınmamıştır. Anılan sebeplerle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 3.830.394,73 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, İş bu alacağın 1.100.811,91 TL'sine 11/03/2014 tarihinden itibaren, geri kalanına da dava tarihi olan 12/06/2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, Fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 261.654,26-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 73.199,31-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 188.454,95-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 450.432,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 72.386,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 73.199,31-TL Peşin/nisbi harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 15.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 229,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 15.229,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 13.609,64-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafından yapılan; 15.000,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.595,45 - TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davalı üzerinde bırakılmasına, 8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 331,85 TL'sinin davacıdan, 2.788,15 TL'sinin davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına, 9-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/11/2024 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır