İlk Derece Mahkemesi 2016/735 E. 2025/1189 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2016/735 Esas KARAR NO : 2025/1189

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/08/2016 KARAR TARİHİ : 18/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava konusu ... seri nolu çekin iptali için dava açtığını, mahkemece bu çek üzerine ödeme yasağı konulduğunu, çekin davalı ... tarafından mahkemeye sunulduğunu, bu nedenle istirdat davası açma zorunluluğu doğduğunu, davacı ile davalı ... arasında uzaktan akrabalık olduğunu, davalının çeki hangi şekilde elinde bulundurduğu konusunda bilgilerinin olmadığını, taraflar arasında husumet olduğundan davalının kötü niyetli bir şekilde çeki sakladığını, kötü niyetli olarak çeki elinde bulunduran davalının dava konusu çeki TTK madde 704 uyarınca davacıya geri vermesi gerektiğini, taraflar arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, davalının İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu müdahale dilekçesinde davacının çeki davalıya ciro ettiğini iddia ettiğini, ancak çek üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığını beyan ederek İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına konu ... seri nolu, 30/04/2016 keşide tarihli 20.000,00-TL tutarlı çekin davacıya geri verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 04/11/2016 tarihli dilekçesi ile; dosyaya konu çekin kaybolması nedeniyle İstanbul .... Asliye Ticaret mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, dava devam ederken iptali istenen çekin davalı tarafından dosyaya ibraz edildiğini, bu nedenle ortaya çıkan çekin iadesine karar verilmesi talebiyle istirdat davası açıldığını, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile görülen çek iptali davasının 07.09.2016 tarihli duruşmasında davaya konu çekin ortaya çıkması ve istirdat davasının açılmış olması nedeniyle davanın konusuz kaldığından bahisle esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığı kararı verildiğini, ilgili çek üzerindeki ödeme yasağının kaldırıldığını, davalı ...’nın çek aslını dosyaya ibraz etmesi ile davacının çekin davalıda olduğunu öğrendiğini, davacı ile davalı ... arasında akrabalık ve iş ortaklığı olduğunu, davalının ne şekilde çeki edindiği konusunda bilgilerinin olmadığını, davalı yanın çeki paraya çevirmiş olması sebebiyle çek bedelinin paraya çevrildiği tarih itibariyle faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile çekin zayi gerekçesi ile çek iptali davası açıldığını, davacının dava dilekçesinde beyan ettiği hususların asılsız olduğunu, davalının davacıya borç para verdiğini, karşılığında davacı ve babasının dava konusu çeki davalıya verdiğini, davaya konu çekin davalıya resmi belgede sahtecilik yapılarak verildiğini beyan ederek davacının davasının reddine, çek bedelinin % 20'si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin nin ... esas sayılı dosyası, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .. esas sayılı dosyası, Bakırköy ... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ...bank kayıtları celbedilmiş, ...'ya ait mukayese imza ve yazı örnekleri aldırılmış, dava konusu çek üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dosyaya sunulan 05/12/2017 tarihli grafoloji bilirkişi raporunda; davaya konu ... seri nolu, 30/04/2016 keşide tarihli 20.000,00-TL tutarlı çekin arka yüzünde ...'ya atfen atılı 1.ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nın eli ürünü olmadığı kanaati bildirilmiştir. Davacı mahkememizce isticvab edilerek alınan ifadesinde " ben davalıyı daha önce ortağım olması sebebiyle tanıyorum, ikimizin ortak olduğu ... yıkama isimli iş yerimiz vardı, ... yı da daha önce ortak olmamız sebebiyle tanıyorum, ... yla da ... Yıkama isimli iş yerinde tekin in çalışanı idim, bu sebeple tanıyorum, ... in yanından davalı ... ile ayrılıp ... Yıkamayı kurduk, bu işyeri benim üzerime idi, ... gayri resmi ortak idi, dava konusu çekte keşideci olarak görünen şirket bizim müşterimizdir bizim işyeri lehine keşide etmiştir, ancak çeki ben cirolamadım, çeki çekmemizden davalı alarak cirolamış, babam işyerinde bize yardımcı oluyordu, ödemelere bakıyordu, ancak çek cirolama yetkisi yoktu, çek cirolanacaksa ben ciroluyordum, babam çekleri cirolamıyordu, ayrıca Yaşara ve babama vermiş olduğum bir vekaletnamede yoktur, tek yetkili bendim, ... temizlik için kimya maddesi alımı yapıyordu, ya da çıkan malların fişlerini kesiyordu, Bana göstermiş olduğunuz çekteki ... Tekstil ürünleri Yıkama isimli kaşenin üzerindeki imza bana ait değildir, ben çeki ... cirolamadım, altındaki ... imzasına baktığınızda da ... Tekstil üzerindeki imza ile aynı olduğu görülmektedir, bizim kaşemiz çekmecede duruyordu, buradan alıp kaşe basıp kendine cirolamış, ... bizim yanımızda çalışmıyordu, bu olayla bir ilgili yoktur " şeklinde beyan vermiştir. Davalı mahkememizce isticvab edilerek alınan ifadesinde "Ben davacıyla birlikte teslim işi yaptım. Kendisini 10 yıldır tanırım ayrıca kendisi akrabamdır. Ben davacı ile en son ... tekstil isimli firmada çalıştım. ...mge tekstil de ... tekstile iş veren firmadır. Ben dava konusu çeki ...dan aldım. ..., ...nın babasıdır. ... tekstil resmiyette ...nın üzerine kayıtlıdır. ...nın borçları olduğundan firmayı üzerine alamamıştır. Ancak oğlu ile birlikte ... tekstilde çalışmaktaydılar. Bende ... tekstil de çalışıyordum. Çeki benim önümde imzalayıp imzalamadıklarını hatırlamıyorum. Bana çeki mahallede ... verdi. ...nın ...'ye borcu vardı ve senetleri vardı. Bu senetlere bende kefil olarak imza attım. Evimin üzerine bu sebeple haciz geldi. ... bana çeki verdi. Bende hacizleri kaldırmak için çeki .. beyin avukatı ...a verdim. ... çeki alıp alamayacağı için ... beyi aradı. ... bey ilk önce kabul etmedi. Daha sonra ...yı aradı. ... çeki almasını, benim dairemi sattıktan sonra borcu ödeyip, çeki geri alacağımı ...ye söyledi. Bunun üzerine çeki kabul ettiler. Daha sonra ben dairemi sattım. 33.000,00 TL küsür olarak borcu kapattım. Çeki geri aldım. Benim alacağımı ödemeyince de çeki geri aldım. Davacı beni işten çıkardı. Ben iş davası açtım. Bunun üzerine davacı taraf çek üzerine ödeme yasağı koydurdu. Bizde çeki mahkemeye ibraz ettik. ...nın dava konusu çekle ilgisi yoktur. ... tekstilden önce davacı ile birlikte ...nın yanında çalışıyorduk. ...nın ve davacının çeki imzalamadım beyanını kabul etmiyorum. Ayrıca ... tekstil firmasının muhasebe işleri ile ... ilgileniyordu. Çekleri ... imzalıyordu. Tahsilatları da ... yapıyordu. ... para işlerine bakmıyordu. ... işletme içindeki işleri takip ediyordu. Bende şoförlük iş takibi yapıyordum." şeklinde beyanda bulunmuştur. Mahkememizce dinlenen tanık ... beyanında " Davacı oğlum olur, davalıda öz dayımın oğlu olur, oğlum ve davalı ... ... Tekstil Yıkama iş yerinde ortak idi, ancak işyeri oğlumun üzerine idi, ben işyerinde oğluma yardım ediyordum, ödemelere ve tahsilatlara bakıyordum, oğlum bana vekalet vermemiştir, bu nedenle resmi evraklara imza atmıyordum, çek de cirolamıyordum, ...a verilmiş bir vekalet yoktur, onunda çek cirolama yetkisi yoktur, ... isimli şahsın yanında daha önce başka bir işyerinde ortak olarak çalıştık, ... Tekstil ile ... nın ilgisi yoktur, çeki o cirolamamıştır, bana göstermiş olduğunuz çekin arka kısmında gözüken ... Tekstil kaşesinin üzerindeki imza bana ait değildir, dava konusu çeki ben cirolamadım ... şali isimli şahıstan kömür aldık, bu kömür karşılığında borcumuz vardı, bu borç hem bizim hem de davalı ... ın dı çünkü kömürü daha önceki işyerimiz ... Tekstil Yıkama için almıştık, buraya ... ile ortaktık, bu borcun teminatı olarak dava konusu çeki cirolamadan huzurdaki avukat beye ... nin vekili olarak verdik, ... evini satıp borcu ödedi, avukat bey çeki tekrar bize verdi, biz çekmeye koyduk, davalı bizden habersiz ciromuz olmayan çeki alıp başka yere kullandı, çeki aldıktan sonra bize kullanacağını söyledi, bunun üzerine haberimiz oldu, bizim Yaşara borcumuz yoktu, bu nedenle çeki cirolayıp vermedik, parayı almaması için çek iptali davası açtık, ... evini kaza yapıp bir vatandaşın ölümüne sebep olduğu için tazminat ödememek için sattı, buradan aldığı para ile ... ye borcunu ödedi, ayrıca işyerinin başka birine borcu vardı, onu da biz ödedik" şeklinde ifade vermiştir. Tüm dosya ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde açılan dava, 792.madde uyarınca çek istirdatı davasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Elden çıkan çek” başlıklı 792. Maddesi, (1) Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmünü içermektedir. İstirdat davası olarak nitelenen bu dava özü itibariyle yalnızca kötü niyetli veya senedi iktisabında ağır kusuru bulunan kimselere karşı açılabileceği esası benimsenmiştir. Bu tür davalarda, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir (Öztan, Fırat: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 2000, s. 294). Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Açıklanan kanuni düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında davaya konu çekin ...bank ... şubesine ait ... seri nolu, 30/04/2016 keşide tarihli 20.000,00-TL tutarlı olup keşidecisinin ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. , lehdarı ve 1.cirantasının ... Tekstil Yıkama- ... (Davacı) ve 2. Ve 3.ciranta ve son hamilin ... (Davalı) olduğu, ...bank cevabi yazısına göre iş bu dosyanın yargılaması devam ederken 19.10.2016 tarihinde çak bedelinin ...'ya ödenmiş olduğu ve bu nedenle somut davanın çek bedelinin istirdatı davasına dönüşmüş olduğu, İstanbul .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin nin ... esas sayılı dosyasında " sanığın çeki aldıktan sonra katılan adına sahte imza atarak çeki tahsil etmeye çalıştığı, bu eyleminin bilirkişi raporları ile sabit olduğu,, sanığın şikayete konu çeki sahte olarak doldurmak suretiyle bankadan tahsil etmeye çalışarak üzerine atılı resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılığa teşebbüs suçlarını işlediği anlaşılmakla" gerekçesi ile sanığın cezalandırılmasına karar verildiği fakat kararın istinaf edilmesi sonucunda kararın kaldırılarak ... Esas kaydı ile yeniden yargılama yapıldığı ve tanık beyanlarına üstünlük tanınarak sanığın dolandırma suç kasdı bulunmadığından beraatine karar verildiği ve bu kararın 24.02.2025 tarihinde kesinleştiği tespit edilmekle birlikte sanığın dolandırıcılık suç kastı bulunmaması hususunun davaya konu çek üzerindeki ... adına atılmış imzanın Davacının el ürünü olmadığı ve bu imzanın Davalı tarafından atıldığı gerçeğini değiştirmeyeceği, mahkememizce alınan grafoloji bilirkişi raporu ve Bakırköy CBS tarafından alınan grafoloji bilirkişi raporunun çekte Davacının imzasının bulunmadığını ve imzanın ...'ya ait olduğunu teyit ettiği, Davacının Davalı ile arasında ticari ilişki veya borç alacak ilişkisi bulunmadığı, Davalının çeki Davacının babasından aldığını beyan etmiş ise de senet üzerindeki Davacı imzasının Davalı tarafından atılmış olduğu, ayrıca Davacının babasının işletme adına senet düzenleme veya işletmeyi borç altına sokacak şekilde cirolama yetkisinin bulunmadığı, bunun Davalı tarafından da bilindiği, Davalının çek üzerinde Davacının imzasının olmadığını bilmesine rağmen çeki tedavüle sokarak tahsil ettiği, Davalının bu nedenle kötü niyetle hareket etmiş olduğu ve Davacının zararına yargılama devam ederken çeki tahsil ederek sebepsiz zenginleştiğinden Davacının çek bedelinin istirdatını talep etmekte haklı olduğu, açıklanan gerekçeler doğrultusunda açılan davanın kabulüne ve çek bedeli olan 20.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 10/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KABULÜNE, 20.000,00-TL'nin 10/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.366,20-TL karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 341,55-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, -Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, -Davacı tarafından mahkememiz dosyasına yatırılan 341,55-TL peşin harç, 29,20-TL başvurma harcı olmak üzere toplam ‬ 370,75-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, -Davacı tarafından yapılan 615,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, -Davalı tarafından yapılan 78,40-TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, -Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/11/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır