İlk Derece Mahkemesi 2016/14162 E. 2018/5436 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/612 Esas KARAR NO : 2023/1130 DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/09/2020 KARAR TARİHİ : 06/11/2023 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket hava yolu taşıyıcısı olarak 29.01.2019 tarih ... konşimento numaralı uluslararası hava yolu taşıması uyarınca 1 kap brüt 2,5 kg gönderinin Yunanistan'dan Endonezya'ya taşınma işini üstlendiğini, davaya konu iade talebi uluslararası taşıma ilişkisinden doğmakta olup Montreal Konvansiyonu hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketi işbu taşımada alıcı... halefi olarak taşımada gerçekleştiği iddia olunan hasar uyarınca müvekkili şirketten sigortalısına yapmış olduğu hasar tazminatına ilişkin ödemenin rücuen tahsilini talep ettiğini, davalı rücu alacağına ilişkin olarak Bakırköy ... İcra Müdürlüğü .... E. sayılı dosyası ile ... nolu poliçeye istinaden ödenen tazminatın rücuen tahsilini borcun sebebi olarak göstererek 18.962,62 TL asıl alacağın 12.06.2019'dan takip tarihine kadar işlemiş faizi ile takipten sonra işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiğini, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasından gönderilen ödeme emri müvekkil şirkete 11.10.2019 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen şirket içi yaşanan iş aksaklığı nedeniyle itiraz süresinin dolmasından sonra 25.10.2019 tarihinde ödeme emri tebliğ edildiği fark edilerek haciz tehdidi altında, davalıya borçlu olunmamasına rağmen dosya borcu ödenerek kapatıldığını, huzurdaki davada, davalıya borçlu olunmamasına rağmen icra baskısı ve haciz tehdidi altında ödenen 23.716,97 TL'nin iadesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sigortalısı ... tarafından Yunanistan’da yerleşik ... firmasından gemilerde kullanılan ... sistem malzemeleri satın alındığını, ilgili emtianın müvekkili şirket nezdinde nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı emtianın Yunanistan’dan Endonezya’ya havayolu ile taşıma işini davacı firmasının sorumluluğunda gerçekleştiğini, sigortalı firma yetkilileri, emtianın teslimi esnasında yapılan kontrollerde emtianın fiziksel olarak hasarlı olduğunun tespit edildiğini, hasara ilişkin tutanak tutulduğunu, gerek sigortalı tarafından gerek davalı tarafından, davacı tarafa bildirimde bulunulmuş olmasına rağmen davacı tarafından hasar bedeli ödenmediğini, bu nedenle Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasıyla davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra takibinin kesinleşmesini müteakip, dosya borcu davacı tarafından ödenerek kapatıldığını, hasara ilişkin usulüne uygun tutanak tutulup, gerekli bildirimlerde bulunulduğunu, bu halde yapılan ödeme gratis ödeme değil, sigorta poliçesi kapsamında zorunlu bir ödeme olduğunu, sigorta şirketi, sigortalısının hasarını karşılamakla TTK’nın halefiyete ilişkin hükümleri gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, davacı tarafa gerek hasar zamanı gerek icra takibi açılmadan evvel talepte bulunulduğunu, davacı her iki ihbar ve talebe de cevap vermeyerek temerrüde düştüğünü, bu nedenle faiz talep edilemeyeceği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, açıklanan nedenlerle haksız ve kötü niyetle açılan davanın reddini istemiştir. DELİLLER : Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, davalının başlatmış olduğu bakırköy ... İcra müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasına konu alacağın davacı tarafça ödenmesi üzerine istirdat talebi istemine ilişkindir. Davalı icra dosyasına yapmış olduğu itirazında müvekkilleri şirketin alacaklı görünen tarafa herhangi bir borcunun olmadığını, bu nedenle takibe, borca, ödeme emrine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini beyan etmiştir. Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 23.716,97 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi 24/06/2021 havale tarihli raporunda; Davaya konu Uluslararası Taşımaya ilişkin konşimento, fatura, gümrük beyannamesi vs. belgelerin dosyada mevcut olmadığı ve taşınan emtianın taşıma esnasında hasarlandığına ilişkin hasar tutanağının da mevcut olmadığı, bu nedenle davalı ... Sigorta A.Ş tarafından ibraz edilmesi halinde teknik yönden inceleme yapılabilmesinin mümkün olacağı, taşınan yükün 2,5 kg olduğu ve hava taşıması sürecinde zarar gördüğü tespit edilecek olursa, davacının ödemesinin tamamen havayolu ile taşımada meydana gelen hasar kaynaklı tazminat olması ve işbu dava ile istirdat talebi gözetildiğinde, 12.06.2019 tarihli kurlardan, davacının sorumlu tutulabileceği tazminatın 2,5 kg bürüt yük varsayımında 382,46 TL tazminat sorumluluğuna işaret ettiği, bu miktarı aşan doğrudan zarara dayanan tazminattan davacının sorumlu tutulamayacağı, davaya konu taşımaya ilişkin hasar tutanağı ve taşıma belgelerinin ibrazından sonra ... Sigorta AŞ. tarafından yapılan ödemenin sigorta poliçesi teminatı kapsamında olup olmayacağının değerlendirilebilmesinin mümkün olacağı, Sayın Mahkemenin alacağa hükmetmesi durumunda, davacının asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren ticari işlerdeki avans oranında faiz isteyebileceği, faizin infaz aşamasında hesaplanması gerektiğini bildirmiştir. Bilirkişi 21/02/2022 havale tarihli raporunda; EK İnceleme değerlendirmeler için sunulan hasar dosyası içeriği değerlendirmeleri neticesinde, Davacı ... (tamamıyla davalı ... sunduğu ticari defterlerden hareketle) Bakırköy ...İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyaya yapılan ödemenin davalı yan defterinde 07.11.2019 tarih ... yevmiye maddesinde 19.988,92 TL tutar olarak kayıtlı olduğu, Davacının akdi havayolu taşıyıcısı olduğu kargo taşıma sürecinde vaki zarardan Montreal Konv. hükümlerine göre sorumlu olacağı, Davalının yük ilgilisine ödediği ve katlandığı sigorta tazminatını davacıya icra takibi suretiyle yansıttığı, davacının ancak, Montreal Konv. hükümlerine göre sorumlu tutulabileceği tazminattan sorumlu tutulabileceği gözetilerek, aşan ödemesi varsa bunu istirdat talep edebileceği, Davacının özel menfaat beyanı ile taşımaya aldığı emtia için 2.618,00 EURO tutarında tazminattan sorumlu olduğunun değerlendirildiği, buna göre takip tarihinde 16.532,15 TL tutarını aşan miktardan davacının sorumlu tutulamayacağı, bu miktarı aşan davacı ödemesinin 7.184,82 TL hesaplandığı ve iadesi gerektiğinin değerlendirildiğini bildirmiştir. Bilirkişi 26/05/2022 havale tarihli raporunda; Ek görevlendirme gözetilerek 14 günlük hasar ihbar süresi içinde bildirim yapılmamasına karşın derhal tutulan tutanak gözetilerek hasarın davacı tarafından yürütülen taşıma sürecinde meydana geldiği konusunda nihai takdir ve değerlendirme yüce mahkemeye ait olmakla 1. Ek rapora yapılan itirazlar yukarıda irdelenmiş ve 1. Ek rapor sonuç ve kanaatlerini değiştirecek yeni bir sonuç ve kanaat hasıl olmadığını, davalının sigortacı sıfatı ile ödediği tazminatı tahsil ettiği ve davalı ... istirdat talep edildiği hususları da gözetilerek dosya kapsamında her türlü hukuki değerlendirme, niteleme ve takdiri yüce mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir. Bilirkişi 07/11/2022 havale tarihli raporunda; Zararın taşıma sürecinde meydana geldiğinin değerlendirildiği, ancak Montreal Konvansiyonu Md.31/2 uyarınca 14 günlük ihbar süresine uyulmadığı, dolayısıyla zararın taşıyıcıya yansıtılamayacağının değerlendirildiği, bu noktada taşıyıcının sigorta işletmesine yaptığı ödemenin tamamının iadesinin gerektiği, elbette nihai takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, mevcut tabloda, gerçek zarar tutarının 2.618,00 Euro olarak ele alınacağı, Montreal Konvansiyonu Md.22/3 uyarınca taşıyıcının sorumluluk limiti olarak değer bildirimi sebebiyle ayrıca SDR üzerinden sınırlı sorumluluk limiti hesaplanmayacağı, değer bildiriminin aynı hükümdeki özel fayda beyanı niteliği taşıyacağı, dolayısıyla sorumluluk limitinin 2.618,00 Euro olması gerektiği, Montreal Konvansiyonu Md.31/2, 14 günlük sürecin hak düşürücü niteliğine ilişkin nihai takdirin sayın mahkemede olduğu, sigorta poliçesi üzerinde yapılan inceleme ile dava konusu hasarın poliçe kapsamında olduğu, davalının sigortalısına usulüne uygun ödeme yaptığı ve halefiyet hakkı kazandığı, ancak gerçek zarar tutarından sorumlu olan taşıyıcıdan, sigortacının sigortalısına yapmış olduğu %10'luk ilave tazminat tutarını rücuen talep edemeyeceği, gerçek zarar tutarı olan 2.618,00 Euro'nun ödeme günündeki TL cinsinden karşılığının 17.150,52TL ve takip tarihindeki bu tutara işlemiş faizin 1.026.21TL olmak üzere toplam 18.176,73TL olarak hesap edilebileceği, Sayın Mahkemenin davacı taşıyıcının Montreal Konvansiyonu'nda yer alan ihbar süresine riayet edilmemesinin taşıyıcıdan tazminat talebine engel teşkil etmeyeceği yönünde bir kanaate varması durumunda, davacı taşıyıcının takipte ödemiş olduğu 18.176,73TL'nı aşan tutarı davalı sigorta şirketinden iadesini talep edebileceği bildirmiştir. Bilirkişi 14.06.2023 havale tarihli raporunda; Kök raporda zararın taşıma sürecinde meydana gelip gelmediğine ilişkin değerlendirme yapılan başlığı altında; eksper raporu, AWB detayları hasar tespit raporu, alıcı yetkilileri arasındaki yazışmalar, ..., ürünün teslim edilen görselleri vb. Bir çok verinin irdelendiği açıktır. Bu verilerin incelenmesi neticesinde hasarlanmanın taşıma süreci içerisinde meydana geldiği sonuç ve kanaatine varıldığını, Bu noktada yapılan irdelemenin açık, kesin ve somut delillerle ispat niteliği taşıyıp taşımayacağı sayın mahkemenin takdirinde olduğunu, dava dosyası, taraf beyanları, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan ve detayların tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Raporda izah edilen sebepler ile kök rapordaki görüşlerini koruduklarını, bildirmiştir. TTK 1472. maddesine göre, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Dava dışı sigortalıya hasar ödemesi yapan davacının, sigortalısının haklarına halef olduğu anlaşılmakla aktif dava ehliyeti mevcuttur. Montreal Protokolünün 18. maddesine göre, taşıyıcı, yükün mahvolması, zıyaı veya hasarı halinde maruz kalınan zararlardan dolayı, sadece zararı doğuran olayın hava yoluyla taşıma esnasında gerçekleşmesi şartıyla sorumludur. Bununla beraber, taşıyıcı eğer yükün mahvının, zıyaı veya hasarının yükün kendine has bir kusuru, niteliği veya ayıbından veya taşıyıcı ya da adamlarının ya da temsilcilerinden başka bir kimse tarafından yükün kusurlu şekilde ambalajlanması kaynaklandığını kanıtladığı nispette sorumlu olmaz. Montreal Sözleşmesinin 31.m. “(1) Kontrol edilmiş bagaj ya da kargoyu teslim almaya yetkili şahıs tarafından şikayetsiz olarak alınması, bagaj ya da kargonun iyi koşullarda ve sırasıyla Madde 3’ün 2.paragrafında ve Madde 4’ün 2.paragrafında anılan taşıma dökümanına ya da farklı yöntemlerin içerdiği kayıtlara uygun olduklarına dair kesin olmayan karine teşkil eder.(2)Hasar durumunda, teslim almaya yetkili şahıs hasarın fark edilmesinden sonra derhal ve en geç kontrol edilmiş bagajlar durumunda alınan tarihten itibaren 7 gün içerisinde ve kargo halinde de anılan tarihten itibaren 14 gün içerisinde taşıyıcıya şikayette bulunmalıdır. Gecikme durumunda şikayet, kargonun kendi kullanımına verilmiş olması gereken tarihten itibaren 21 gün içerisinde yapılmalıdır. (3)Her şikayet, yazılı olmalı ve sözü edilen süreler içerisinde verilmeli ya da gönderilmelidir. (4) Eğer yukarıda bahsedilen süreler içerisinde bir şikayette bulunulmazsa, taşıyıcının kötü niyeti olması dışında, taşıyıcı aleyhinde bir dava olamaz.” şeklinde düzenlenmiştir. Hava yolu ile yapılan kargo taşımasında , emtianın hasarlı olduğuna dair 14 günlük süre içinde davalıya bir ihbarda bulunulması zorunlu ise de taşıyıcının herhangi bir suretle hasarı öğrenmesi halinde ihbarın süresinde yapılmadığını ileri sürmesi, TMK'nın 2. maddesi uyarınca iyiniyet kurallarıyla bağdaşmayacağından bu durumda hasar nedeniyle ihbar şartı aranmamalıdır(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin 19/09/2018 tarihli 2016/14162 E., 2018/5436 K. sayılı emsal kararı). İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, icra dosyası, bilirkişi raporu ve ek raporu içeriğine göre; Dosya kapsamına sunulan faturanın, dava dışı ... (satıcı) ve dava dışı-sigortalı (satın alan-alıcı) arasında satış sözleşmesi kurulduğu, fatura içeriğinde ... terimi ile satış sözleşmesi teslim şekli belirlendiği, davacının taşıma hizmetini sunduğu faturayı ... 'ya kesmiş olduğu, bu taşıma hizmetini dava dışı Endonezya'da yerleşik işletmeye sunulduğu, taşıma sözleşmesinin akdi taşıyıcısının davacı .... işletmesi, hizmeti alan tarafının ise dava dışı-sigortalı ... işletmesi olduğu, taşımanın, bir uluslararası havayolu ile eşya taşımacılık olduğu dolayısıyla Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, taşıyıcının sorumluluğu hususunda bu konvansiyona göre karar verilmesi gerektiği, Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınması gerektiği, Dosya kapsamındaki ürün hasarlarına ilişkin dosyaya sunulan herhangi bir tutanak bulunmadığı, ürünlerin uçaktan indirildikten sonra hasarlı olduğuna ilişkin gümrük otoritesince kayıt altına alınan bir detay mevcut olmadığı, Ürünlerin varış noktasına ulaştıktan sonra yapılan hasar tespiti teslimden bir gün sonra yapıldığı, ancak bu tespitlerin taşıyıcıya yaklaşık 50 gün sonra uyarı mektubu gönderildiği, Montreal Konvasiyonunun 31/2, 3 ve 4 fıkraları uyarınca; hasar halinde teslim alamaya yetkili kişiler hasarın fark edilmesinden sonra derhal ve en geç, kontrol edilmiş bagajlar durumunda teslim tarihinden itibaren yedi (7) gün içerisinde ve kargo halinde de teslim tarihten itibaren on dört (14) gün içerisinde taşıyıcıya yazılı şikayette bulunmak zorundadırlar. Bu süreler içerisinde şikayet bildirilmediği takdirde, taşıyıcının kötü niyetli olması hali dışında taşıyıcıya dava açılamayacağı ve bu kapsamda zararın taşıyıcıya yansıtılamayacağının değerlendirildiği, bu noktada taşıyıcı olan davacının icra dosyası kapsamında davalı sigorta şirketine yaptığı ödemenin tamamının iadesinin gerektiği kanaati ile aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kabulü ile 23.716,97-TL'nin ödeme tarihi olan 25.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, 2-Alınması gerekli 1.620,11 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 405,03 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.215,08 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 405,03 TL peşin harç olmak üzere toplam 459,43 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 4.940,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 7-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine, 8-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair,6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/11/2023 Katip ... ¸ Hakim ... ¸