Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/971 E. 2025/461 K.

T.C. ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/971 KARAR NO : 2025/461 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/12/2024 KARAR TARİHİ : 15/05/2025 Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... ünvanlı işletmenin sahibi olduğunu, davalı şirketin müvekkilinden muhtelif ürünlerin imali ve satışı hususunda fiyat istemiş, anılan nedenle davacının davalı şirkete ... tarihli, Nakliye ve Montaj Hariç, KDV dahil Toplam ... TL tutarlı, ürün görüntülerini ve ürünlerin ayrı ayrı fiyatlarını da gösteren fiyat teklifi gönderdiğini, nakliye ve montaj hariç, KDV dahil ... TL'de mutabık kalındığı için istenen revize proforma fatura ... TL tutarlı proforma fatura olarak düzenlendiğini, proforma fatura tutarına mahsuben ... TL 'nin müvekkiline ... tarihinde ödediğini, alacağın tahsilini temin için davalı şirket hakkında bakiye asıl alacak tutarı KDV dahil ... TL ile iadeli- taahhütlü 3 ayrı ihtar gideri ve işleyen temerrüt faizinin takip giderleri ve işleyecek faizi ile tahsili için Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... esasında ... TL tutarlı ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin borca itiraz ettiğini, icra takibinin durdurulduğunu, e-fatura sisteminde iade faturası düzenlendiğini ancak işleme alınmadığını, ihtarla kabul edilmediği ve iade edildiğini belirterek ,davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 117. maddesine göre "Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir." davacının, müvekkili şirketten eser sözleşmesine dayanarak bir ücret talebinde bulunması öncelikle kendi borcunu ifa etmesi gerektiğini, nitekim Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 15.09.2014 tarihli ve 2013/7043 E. 2014/5161 K. sayılı "...Eser sözleşmesinden kaynaklanan davalarda, eserin yapılıp teslim edildiğini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü iş sahibindedir. Diğer taraftan, aksi taraflarca kararlaştırılmamış ise 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu'nun 364. maddesi uyarınca iş bedeli eserin tesliminde ödenir. Bu nedenle, iş bedelinin tümüne hak kazanabilmesi için davalı yüklenicinin eseri eksiksiz ve kusursuz bir şekilde teslim ettiğini kanıtlaması gerekir..." kararında da eser sözleşmesinde eserin yapılıp teslim edildiğini ispat yükünün yüklenici üzerinde olduğunu, iş bedelinin tamamına hak kazanılabilmesi için yüklenicinin eksiksiz ve kusursuz bir şekilde teslim ettiğini kanıtlaması gerektiğini, davacının, eser sözleşmesine konu eseri ayıpsız, tam ve gereği gibi ifa ettiğini ispatlayamadığını, ... tarihinde düzenlediği bir ihbarname ile müvekkili şirket yetkilisi olduğunu iddia ettiği ... ile teyitleştiğini, kendisine fotoğraflar gönderildiğini, yanıt alamadığını, kendisine teslim için yer ve saat bildirildiği takdirde teslimatı gerçekleştirebileceğini iddia ettiğini ancak gerçekleşmediğini, teslim süresinin teklif formu isimli belgede 10 gün olduğunu, davacının, bu sürede sözleşmeye konu eseri teslime hazır, ayıpsız, tam ve gereği gibi bulunduğunu ispatlaması gerektiğinden mal tesliminde temerrüde düştüğünü, davalının iade faturası düzenleyerek davadan evvel ödemezlik definde bulunduğunu, şirket tarafından davacıya keşide edilen Sarıyer ... Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameye karşı davacının herhangi bir dönüş yapmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Davacı vekilince fatura suretleri, dekont sureti, iade faturası, iade faturasına itiraz dilekçesi, tebliğ evrakları delil olarak sunulmuş olup mahkememizce Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... e. Sayılı takip dosyası dosyamız arasına alınmış, davacının tacir olup olmadığı ile ilgili kurumlara müzekkere yazılarak araştırma yapılmış ve tüm deliller toplanmıştır. Dava, proforma fatura ile kurulan sözleşme kapsamında malların teslim alınmaması nedeniyle bakiye alacak bedelinin tahsiline dayalı başlatılan ilamsız takipte davalının itirazın iptaline ilişkindir. Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı davacı tarafından davalı aleyhine ... TL alacak bedelli örnek no:7 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, davalı ...'nin süresinde borca itirazda bulunmuş olduğu, takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Proforma fatura; asıl fatura daha sonra malın bedeli alınınca düzenlenmek üzere, ön fatura olarak verilen, geçici fatura anlamına gelir. Uygulamada proforma fatura mali yükümlülüğü bulunmayan teklif özelliği taşıyan bir fatura cinsi olarak da tanımlanmaktadır. "Proforma" bir belge olarak düzenlenir. Bu fatura cinsi, satış öncesinde hazırlanarak müşteriye sunulur. Proforma belgesinde asıl faturanın düzenlenmeden önceki son hali ve ayrıntıları yer alır. Proforma faturada; faturanın tarihi, mal / hizmet cinsi, satıcının ve alıcının isim/unvan, adresleri, ödeme şekli, malların menşei, teslim şekli, mal veya hizmetin birim fiyatı / miktarı / tutarı, malların ağırlığı, ebatları, miktarı, sevkiyatın şekli, mallara ilişkin ambalaj özellikleri, numara vb. detay açıklamalar, navlun ve sigorta prim tutarları ve düzenleyenin imzası bulunur. Proforma fatura bir teklif faturasıdır. Hiç bir mali yükümlülük yaratmamaktadır. Bu fatura karşılığı mal sevkiyatı yapılmaz ve para ödenmez. Bu nedenle bir mal veya hizmetin hangi fiyat bedel ve şartlarla satılabileceğini gösteren teklifname niteliğindeki ticari mektup olarak da tanımlanmaktadır. Dolayısıyla proforma faturayla taraflar arasında bir sözleşme kurulur. (Yargıtay 19. HD, 2012 / 14861 Esas, 2013 / 4278 Karar, 07.03.2013 Tarih) Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı, davalı şirketin davacıdan faaliyet konusu ile ilgili muhtelif ürünlerin imali ve satışı hususunda fiyat istediğini, bunun üzerine davacının davalı şirkete ... tarihli, nakliye ve montaj hariç, KDV dahil toplam ... TL tutarlı ürün görüntülerini ve ürünlerin ayrı ayrı fiyatlarını da gösteren fiyat teklifi gönderdiğini, nakliye ve montaj hariç, KDV dahil ... TL de mutabık kalındığı için istenen revize proforma fatura ... TL tutarlı olarak düzenlendiğini, ... TL bedelli proforma fatura tutarına mahsuben ... TL'nin davacıya ... tarihinde ödendiğini, ürünler hazırlanmasına ve teslime hazır hale gelmesine rağmen yapılan aramalardan sonuç alınamaması, ürünlerin teslim alınması ve kalan bedelin ödenmesi istemli görüşme girişimlerinin sonuçsuz kalması üzerine davalı şirkete örneği ekli ... tarihli ve ... tarihli ihtarlar gönderildiği ve alacağın tahsilini temin için davalı şirket hakkında Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının itirazının iptali için dava açıldığı, davalı taraf ise teklif formunda belirtilen 10 gün içerisinde ürünlerin teslim edilmediğini, davacının teslim borcunda temerrüde düştüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur. Taraflar arasında sözleşme kurulduğu noktasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlık sözleşme kapsamında nakliye ve montaj ücretinin hangi tarafa ait olduğu, edimlerin yerine getirilip getirilmediği noktasındadır. TBK'nın 470. maddesinde eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmış olup, 479. maddede de iş sahibinin bedel ödeme borcunun eserin teslimi anında muaccel olacağı belirtilmiştir. Yüklenicinin borcu eseri sözleşmeye uygun şekilde tamamlayıp teslim etmektir. İş sahibinin bedel ödeme borcu ancak yüklenicinin edimini gereği gibi ifa etmesinden sonra muaccel olacaktır. Taraflar arasında iki tarafa da borç yükleyen sözleşmenin mevcut olduğu, TBK 97. Maddesi', “Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir.” hükmünü içermektedir. TBK’nın 97. maddesinde; karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir. Proforma faturanın asıl fatura olmaması ve ön sözleşme niteliğinde olması nedeniyle tarafların edimlerini aynı anda ifa etmek zorunda olmalarına ilişkin karinenin aksini ispat yükü davacı üzerindedir. Karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmesinde, iş sahibinin, yükleniciden edimini yerine getirmesini isteyebilmesi için, 6097 sayılı TBK'nın 97. maddesi uyarınca, öncelikle kendi edimini yerine getirmiş olması gerekir. Birlikte ifa kuralı gereğince yüklenicinin eseri teslimi ettiği anda bedeli hak edeceği, davalı tarafından aynı gün davacıya ... ödeme yapıldığı, teklif formundaki nakliye ve montaj hariç ibaresi sözleşme bedeli için olduğu, nakliye bedelinin ve montajın davalıya ait olduğuna dair herhangi bir hüküm bulunmadığı, davacının ürünleri teklifte belirtilen 10 gün ve sonrasında teslim etmediği bu şekilde kendi edimini ifa etmemiş olduğu, TBK'nın 97. maddesi gereğince edimini yerine getirmeyen davacı yüklenicinin, davalıdan ediminin ifasını, bakiye alacağını talep edemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine,davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın REDDİNE, 2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine, 3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 5-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irat kaydedilmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/05/2025 Katip ... (E-İmzalı) Hakim ... (E-İmzalı)