İlk Derece Mahkemesi 2012/17007 E. 2013/15386 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/523 Esas KARAR NO : 2020/618 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 16/10/2020 KARAR TARİHİ : 01/12/2020 Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... isimli, ... ticaret sicil numaralı ... Mah. ... Cad. .../... .../... adresindeki ticari işletmenin asma katı ... tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle yandığını, TC Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli Yangın Raporu'nda yangının ofis kısmında bulunan bilgisayar güç kaynağının elektrik aksamında meydana gelen ark sonucu başladığının belirtildiğini, söz konusu yangın sebebiyle davacıya ait ticari işletmenin asma katında korunan ve saklanan bazı evrakların yandığını, bazı evraklarsa yangını söndürmek adına kullanılan su ile zayi olduğunu, yangının işletmenin kapalı olduğu ... civarından çıktığını, yoldan geçen vatandaşın davacı şirket yetkilisi ...'ı aramasıyla yangının şirket yetkilisince öğrenildiğini, telefon sonrası şirket yetkilisi ... hemen işyerine gittiğini ve itfaiyenin yangına müdahale ettiğini gördüğünü, yangının çıkmasında davacı ve şirket yetkilisinin hiçbir kusuru bulunmadığını, işletmenin güvenliği için işletmenin var olduğu tüm süreç boyunca gerekli özen ve dikkat taraflarca gösterildiğini belirterek; davacı şirkete ait 2016-2017-2018-2019 yılına ait gelir gider faturalarının, ticari defterlerin (defter-i kebir, envanter ve yevmiye), tahsilat makbuzlarının, personel özlük dosyalarının, bordroların, pusulaların, maaş ödeme belgelerinin; 2020 yılına ait ...-... arası gelir gider faturalarının, tahsilat makbuzlarının, 20 koli boş sürekli form boş faturaların yangında yok olması sebebiyle davacı şirkete zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVA : Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82. maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin davadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ: Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 5 vd. maddelerinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır. Dava, ... tarihinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesinde belirtilen hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi şöyledir; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesi uyarınca sadece tacirler zayi belgesi isteminde bulunabilirler. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11/09/2013 tarih 2012/17007E. 2013/15386K. sayılı kararında; "...Mahkemece, 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığı, bir şirkete ait tüm defter, fatura ve makbuzların bu şirketle bağı olmayan bir kişinin aracında bulunması hayatın olağan akışına uygun olmadığından esastan kabule de değer görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir... usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına..." denilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/03/2018 tarih 2016/11515E. 2018/1718K. sayılı kararında; "...Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin... davacının faaliyetinin esnaf faaliyeti olup olmadığı, işin hacmi itibariyle ticari muhasebeyi gerektirip gerektirmediği, ticari faaliyet boyutuna erişip erişmediği değerlendirilip gerekirse bu hususta bilirkişi incelemesi yapılarak davacının tacir-esnaf olduğunun kesin bir şekilde belirlenmesinden sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken..." denilmiştir. Davamıza gelince; davacı yangın nedeni ile zayi belgesi verilmesi istemi ile dava açmıştır. Tüzel kişi tacir olan davacının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/7. maddesinde belirtilen hak düşürücü sürede dava açmış olması, Antalya Kurumlar Vergi Dairesi, SGK, Antalya Ticaret Sicil Müdürülüğü ile Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın cevabi yazılarının ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirildiğinde; davacının belgelerinin yangın sebebiyle zayi olması nedeni ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1. Davacının davasının KABULÜNE, 2. Antalya Ticarat Sicil Müdürlüğü'nün ... nolu sicilinde kayıtlı ...'nin 2016-2017-2018-2019 yılına ait gelir gider faturalarının, ticari defterlerin (defter-i kebir, envanter ve yevmiye), tahsilat makbuzlarının, personel özlük dosyalarının, bordroların, pusulaların, maaş ödeme belgelerinin; 2020 yılına ait ...-... arası gelir gider faturalarının, tahsilat makbuzlarının, 20 koli boş sürekli form boş faturaların zayi olduğunun TESPİTİ ile bu kararın zayi belgesi yerine GEÇMESİNE, 3. Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5. Kararın kesinleşmesine müteakip davacının yatırdığı yargılama giderinin artması durumunda giderleri yatıran davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.01/12/2020 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır