3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/789 E. 2026/197 K.

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/789 KARAR NO : 2026/197

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

. VEKİLİ : Av. ... - DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/10/2018 KARAR TARİHİ : 16/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/04/2026 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, İşveren davalı ve müvekkili yüklenici davacı arasında 23.10.2017 tarihinde akdedilen Eryaman Stadyumu Çelik Çatı İmalat İşleri sözleşmesinin 2. maddesi ile yüklenicinin kendi GGK işyeri numarasına kayıtlı personelinin geçici görevlendirilmesi ile görevlendirilmiş işçiler tarafından işverenin aşağıda belirtilen projelerinde, işverenin atölyesinde, işverene ait her çeşit ve geometrideki çelik profil, boru, köşebent, ve saç levhalarla her yükseklik ve her açıklık için makas, aşık, gergi çubuğu, rüzgar bağlantı çubukları, vs. çelik eleman projesine uygulama projelerine, ve detaylarına (shop drawings) proje eki olan detay ve şartnamelere uygun olarak imali ve işverene teslimi hususunda anlaşıldığını, yeterli sayıda müvekkili şirket işçilerinin davalı işyerinde görevlendirilerek işe başladığını, sözleşmenin 8. Maddesi gereği sözleşme tarihinden itibaren işveren tarafından kendisine verilen 200 Ton/ay imalatı teslimi üstlendiklerini, bu madde gereği her türlü malzeme, mamul, yarı mamul ve hammaddenin davalı işverence temin edileceğinin açık olduğunu, 200 ton/ay imalata yetecek sayıda işçiyi hazır bulunduran müvekkiline karşın 200 ton/ay imalat yapılacak malzemenin davalı işverence kendilerine teslim edilmediğini, sözleşme akdini takiben Kasım ayı için 69 ton, Aralık ayı için 109 ton, Ocak ayı için 136 ton, Şubat ve Mart ayı için 142 ton seviyesinde imalata yeter malzemenin müvekkiline teslim edildiğini, sözleşmenin 4h maddesine göre işverenin yükleniciye göndereceği malzemelerde eksiklik olması halinde yüklenicide oluşacak işgücü kaybını, mutabık kalınan adam/saat ücreti (15 TL) ile ödeyebilir ve/veya işverenin kendi fabrikasında farklı bir iş temin edip çalıştırabilir düzenlemesine göre işverenin müvekkiline işçi başına saati 15 TL. ödemesi gerektiğini, birçok mail ve Mesajlarına rağmen davalı yanca çözüm sunulmadığını, hatta yeterli malzeme sağlanmaması sebebiyle 24.01.2018-31.01.2018 tarih aralığı boşta kalan 4 usta ve 4 yardımcı personelin hesaplaması yapılarak ödenmesi talepli yazılarının ve tutanağının müvekkili ve davalı şirket yetkililerince imza altına alındığını, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, akabinde Yenimahalle 3 Noterliği 14.02.2018 tarih 5057 yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ettiklerini, sözleşmeye aykırılıktan doğan zararın tazmini, verilen teminat senetlerinin iadesi, gelecek döneme ilişkin iş planının bildirilmesinin ihtar edildiğini, ihtara cevap verilmediği ve yapılması gereken imalatların fabrika alanı dışında davacı tarafça yapıldığının tespit edildiğini, akabinde Yenimahalle 3 Noterliği 21.03.2018 tarih 9122 yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ettiklerini, davalı yanca ... 35 Noterliği 26.03.2018 tarih 9828 yevmiye sayılı ihtarname ile her iki ihtarnameye itiraz edildiği, aylık asgari 20 ton imalatı teslim edileceğine dair taahhütleri bulunmadığı, işçi başı 15 TL/saat istenemeyeceği, verilen işe göre istihdamı planlama yükümlülüğünün müvekkilinde olacağı, müvekkilinin fazla işçi istihdam etmesinin sonuçlarına katlanması gerekeceğini, teminat senetlerinin iş sonunda tüm hakkedişlerin yapılması ve borçsuzluk belgesinin alınması ile teslim edileceğinin bildirildiğini, davalı yanca uzlaşma yapılmaması, ihtarnamelere cevap verilmemesi, hiçbir değişiklik yapılmaması üzerine Yenimahalle 3 Noterliği 23.03.2018 tarih 9506 yevmiye sayılı ihtarname ile 4 numaralı hakediş faturasının tebliğ edilerek sözleşme süresince yapılan kesintilerin toplamının ödenmesini istediklerini, davalı yanca ... 35 Noterliği 11.04.2018 tarih 11621 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile talebin bir kısmını karşılayacaklarının beyan edildiğini..." belirterek davanın kabulüne, davalının sözleşmeye aykırılığı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte şimdilik 1.000,00 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; " taraflar arasında ki sözleşmede süre kararlaştırılmadığını, davacının 200 ton/ay kapasiteye kadar kendisine verilen işleri bu miktarda imalat ile yapabileceğini taahhüt ettiğini, sözleşme maddelerinde müvekkilinin asgari 200 ton imalat çıkaracak malzeme teslim edeceğine dair taahhüdü bulunmadığını, dolayısıyla aylar itibariyle teslim edilen malzeme miktarlarının sözleşme kapsamına uygun olduğunu, davacının zarar talep etmesinin tamamen davacının organizasyon ve iş kapasitesi ile ilgili olduğunu, davacının müvekkili harici başka kişiler ile de ticari faaliyet sürdürdüğünü, müvekkili ile olan işler kapsamında projelerin uygulama programına göre davacıya işler verilip Karşılığında sözleşmeye göre hakediş bedellerinin ödendiğini, davacının hem iş verilmediğini iddia edip hem işçi sayısını artırdığı iddiasının çelişkili olduğunu, taraflar arasında ki sözleşmeye göre işçilerin tüm işçilik haklarının ödenmesinin yüklenici olarak davacı sorumluluğunda olduğunu, davacının tahmin ettiği iş miktarının olmamasından iş gücü kaybını başka bri firmanın karşılamasını istemesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin haklı olarak yürüttüğü projelere göre işin miktarınca malzemeyi göndererek imalat yaptırdığını ve bedelini ödediğini, hukuka uygun olmayan ihtarnameler ile alacak taleplerinin müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğini...." belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava; yanlar arasında akdedilen taşeron sözleşmesi kapsamında davacı yüklenicinin, davalı işverenden malzemelerde eksiklik olduğundan bahisle iş gücü kaybı doğduğu iddiasına dayalı alacak istemline ilişkindir. Mahkememizce daha önce davanın Reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine ... BAM 27. HD'nin 09/10/2024 tarih ve 2022/1292 E, 2024/801 K, sayılı ilamında belirtilen; "....Taraflar arasındaki sözleşmenin bu iki maddesi birlikte değerlendirildiğinde davalı iş sahibi tarafından verilecek malzemeler kapsamında aylık 200 ton imalat yapılmasının, sözleşmenin 4-h maddesi gereğince ise; işverenin, yükleniciye göndereceği malzemelerden eksiklik olması sebebiyle yüklenicide oluşacak iş gücü kaybının mutabık kalınan adam/saat ücreti (15,00 TL) ile ödenebileceği ve/veya işverenin kendi fabrikasında farklı bir iş temin ederek çalıştırabileceği, tarafların uygun bulunan yöntemi seçeceği kararlaştırılmış olup, davalı yüklenici tarafından davacıya aylık 200 ton imalat yapılması için malzeme vereceğini taahhüt edildiği kabulü ile tarafların bu kapsamda iddia beyan ve delilleri değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, sözleşme hükümleri hatalı değerlendirilerek ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır." şeklindeki gerekçelerle karar verilip ilk derece kararının kaldırılmasına karar verilerek, dosya mahkememize gönderilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur. Tarafların bildirdiği deliler toplanmış; davacı yüklenici ile davalı işveren şirketler arasında imzalanan 23/10/2017 tarihli sözleşme, taraflar arasında karşılıklı keşide edilen Noter İhtarnameleri, faturalar, tutanak, elektronik posta yazışmaları, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü yazıları, taraflara ait ticari deflerler, muavin defterleri, Banka kayıtları, Sosyal Güvenlik Kurumu yazıları, ... Büyükşehir Belediyesi Başkalığı İmar ve Şehircilik Dairesi yazıları ve Eryaman Stadyumuna ait Projenin dijital kopyası, dosya içerisine alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Nitelikli Hesap Uzmanı ve SMMM bilirkişileri tarafından oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/01/2020 kök ve 02/04/2020 tarihli ek raporları dosya arasına kazandırılmış, davacı vekilinin düzenlenen raporlara itirazları üzerine, yeniden bilirkişi heyeti oluşturulmuş, bir SMMM, Nitelikli Hesap Uzamanı, bir İnşaat Mühendisi ve bir Makina Mühendisinden oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18/08/2021 tarihli bilirkişi heyet raporu ve bam kaldırma kararı sonrası alınan 10/07/2025 tarihli heyet raporu ve noter evrakları dosyamız arasına kazandırılmıştır. Davacı yüklenici; akdedilen taşeron sözleşmesi kapsamında edimi üstlenilen imalata ilişkin malzemenin davalı yüklenici tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, ancak eksik malzeme temini sebebi ile imalatların teslimi öngörülen tarihte yapılamadığını, teslim tarihi gözetilerek işçi istihdam edildiğini, ancak söz konusu imalatta çalıştırılmayan işçilere başkaca bir işte verilmediğinden sözleşmenin 4.h maddesi gereğince oluşan iş gücü kaybına karşılık şimdilik 1.000 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı işveren ise; sözleşme kapsamında malzeme temin yükümlülükleri bulunmadığı gibi aylık 200 ton imalat yapılmak üzere malzeme temin edecekleri yönünde bir taahhütlerininde bulunmadığını, imalat işinde çalışan tüm işçilerin tüm yasal yükümlülüklerinin taşerona ait olduğunu bu itibarla iş gücü kaybına yönelik talebin reddi gerektiğini beyan ile davanın reddini dilemiştir. Taraflar arasında düzenlenen 23/10/2017 tarihli "Yüklenici Sözleşmesi" niteliği itibariyle Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup, davacı Kass Çelik Konstrüksiyon Makina İnş.San.Tic.Ltd.Şti. (sözleşmede belirtildiği şekliyle) yüklenici; davalı Atak Mühendislik İnşaat San.ve Tic A.Ş.(sözleşmede belirtildiği şekliyle) iş sahibidir. Sözleşmenin 4. maddesi "İşverenin Yükümlülükleri" başlıklı olup, bu maddenin (h) bendine göre; işveren, yükleniciye göndereceği malzemelerden eksiklik olması sebebiyle yüklenicide oluşacak iş gücü kaybını mutabık kalınan adam/saat ücreti (15,00 TL) ile ödeyebilir ve/veya işveren kendi fabrikasında farklı bir iş temin ederek çalıştırabilir. İşveren ve yüklenici tarafından uygun bulunan yöntem seçilecektir. Sözleşmenin 8.maddesi ise "İşin Süresi" başlıklı olup, bu maddeye göre; yüklenici sözleşme konusu işi, sözleşme tarihinden itibaren yeterli sayıda elemanla işveren tarafından kendisine verilen aylık olarak 200 Ton/Ay imalatı teslim etmeyi, her projenin kendi iş programına uygun bir sürede işverene teslim etmeyi, geç teslim edilen her ton başına 500,00 TL/Ton gecikme cezası ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt etmiştir. Proje iş programına göre; yükleniciye 15 gün önceden haber vermek kaydıyla ve işverenin talebi ile kapasite artırılabilecek ve işin süresi kısaltılabilecektir. İşçilerin sayısının artırılması veya sürenin öne çekilmesi konusunda yüklenici, işverenin taleplerini yerine getirmekle yükümlüdür. Ödeme yapılmadığı gerekçesi ile yüklenici işi durduramaz, yavaşlatamaz ve ücret ödenmemesi gerekçesi ile süre uzatımı veya ilave süre talep edemez. Yüklenici ücret ödemelerinde gecikme olsa dahi tüm işleri yapabileceğini peşinen kabul ve taahhüt etmiştir. Bam kaldırma kararı sonrası alınan 10/07/2025 tarihli heyet raporunda özetle; "...davacı tarafın talebine nazaran daha önceki bilirkişi raporlarında malzeme yetersizliği nedeniyle iş verilmeyen işçi ücretleri, el yazısı ile yazılıp dört adet yetkili şahıs ile imza altına alınan tarihsiz tutanakta belirtilen ve sözleşmenin 4.h maddesi gereği; 24.01.2018 -31.01.2018 tarihleri arasında ki 8 günde malzeme eksikliği nedeniyle iş verilemediği için çalışamayan toplam 8 işçi alacağının (8 gün*8 adet *günlük 8 saat*15TL/Saat =) 7.680,00. TL olarak hesaplanmış olduğu, mevcut dosya kapsamına göre sunulan belgelere göre de ancak bu hesaplama yapılabildiği, Kurulumuzca davacı alt yükleniciye, yapılan ödemelerin davacı tarafından davalı üst yükleniciye kesilen faturalara karşılık ödendiği dikkate alınarak davacı taşeronun yapmış olduğu işlerin toplamı hesaplanmış olup, KDV hariç = 280.510,60 TL. KDV dahil (= 280.510,60 *1,18 ) 331.002,508 TL olduğu belirlendiği, Ancak davacının sunduğu muavin kayıtlara göre davalıdan alacak/borç bakiyesinin bulunmadığı, Yine davalının 2017-2018 Muavin Defterlerine göre davacıya borç alacak bakiyesi bulunmadığı, davalının davacıya 2017-2018 döneminde 306.874,99 TL ödeme yaptığı, bu ödemenin 284.103,94 TL’si davacının kestiği faturalara karşılık olduğu, kalan : (306.874,99TL-284.103,94TL ) =22.771,05TL ise sigorta ve diğer masraflara ilişkin olduğunun anlaşıldığı, davalı kayıtlarına göre da alacak/borç bakiyesi bulunmadığı, Davalı muavin defterlerine göre, davacı firmadan 2017 ve 2018 yılında toplamda dört defada % 5 teminat kesintisi toplamı olarak, 13.006,73 TL kesinti yapılmış olduğu görülmekte olmakla birlikte teminat kesintisinin dava konusu olmadığı..." bildirilmiştir. Toplanan delillere göre; davacı alt yüklenicinin; akdedilen taşeron sözleşmesi kapsamında edimi üstlenilen imalata ilişkin malzemenin davalı üst yüklenici (işveren) tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, ancak eksik malzeme temini sebebi ile imalatların teslimi öngörülen tarihte yapılamadığını, teslim tarihi gözetilerek işçi istihdam edildiğini, ancak söz konusu imalatta çalıştırılmayan işçilere başkaca bir işte verilmediği gerekçesiyle sözleşmenin 4.h maddesi gereğince oluşan iş gücü kaybına karşılık şimdilik 1.000 TL'nin davalıdan tahsilini talep ettiği, bam kaldırma kararı sonrası hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; daha önceki bilirkişi raporlarında malzeme yetersizliği nedeniyle iş verilmeyen işçi ücretleri, el yazısı ile yazılıp dört adet yetkili şahıs ile imza altına alınan tarihsiz tutanakta belirtilen ve sözleşmenin 4.h maddesi gereği; 24.01.2018 -31.01.2018 tarihleri arasında ki 8 günde malzeme eksikliği nedeniyle iş verilemediği için çalışamayan toplam 8 işçi alacağının (8 gün*8 adet *günlük 8 saat*15TL/Saat =) 7.680,00-TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla - talepler bağlı kalınarak- 21/03/2018 tarih 9122 yevmiye numaralı ihtarnameyle davalının temerrütünün gerçekleştiği kabul edilerek temerrüt tarihinden (28/03/2018) itibaren işleyecek avans faizi ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle, 1-Davanın kabulü ile; 1.000,00-TL alacağın temerrüt tarihi olan 28/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 35,90 TL harcın mahsubu ile eksik 696,10 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 19.814,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16.03.2026 Katip ... Hakim ... ¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ Başvurma Harcı 35,90 TL Peşin Harç 35,90 TL Vekalet Harcı 5,20 TL Tebligat ve müzekkere 237,00 TL Bilirkişi Ücreti 19.500,00 TL TOPLAM 19.814,00 TL