Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/729 E. 2026/355 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/06/2025 KARAR TARİHİ : 31/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketin Genişletilmiş Kasko Poliçe sigortalısı .....Nolu Poliçeli .....Plakalı aracın müvekkiline ait .....Plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeniyle araçta oluşan hasar kaybına bağlı Değer Kaybı ve Aracın yetkili servis dışında onarılması nedeniyle orijinal parça yerine muadil parça kullanılmasından dolayı araçta meydana gelen Orijinal Parça Fark Bedel Tazminatına ilişkin maddi tazminat ile davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü kaza tarihinden ( .....) aksi taktirde sigorta şirketinin temerrüde düştüğü .....tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt ya da Avans faizinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazanın .....tarihinde meydana geldiğini, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 200.000,00 TL olduğunu, bu limitler tüketilmeden müvekkili şirketin sorumluluğu doğmayacağından huzurdaki davanın reddini, ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartları a.1. maddesi gereği; anılan poliçe ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatları tükendikten sonra devreye girebileceğini, kaza tarihi itibariyle ZMM teminatları 200.000,00 TL olup, sözü geçen limit tüketilmeden İhtiyari Mali Sorumluluk teminatı devreye giremeyeceğinden; huzurdaki başvurunun reddini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Mahkememizce Makine Mühendisi ile Trafik bilirkişisinden alınan .....tarihli bilirkişi heyet raporunda; Dosya içindeki belgelerde .....Şirketinin dava konusu .....plakalı araç için 150.000,00 TL hasar tazminatı ve 50.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 200.000,00 TL ödeme yaptığı, Toplam maddi kayıp tutarı, kaza tarihi itibariyle iskontosuz orijinal parça fiyatları üzerinden KDV dâhil hasar bedeli (446.243,64 TL) ile kaza tarihindeki değer kaybı (134.000,00 TL) toplamı olup 580.243,64 TL olduğu, davacıya .....kaza tarihi itibari ile hasar tazminatı yönünden (150.000,00- 296.243,64) 296.243.64 TL ve değer kaybı yönünden (134.000,00-50.000,00=84.000,00) 84.000,.00 TL olmak üzere (296.243,644+84.000,00) toplam 380.243,64 TL (Üç Yüz Seksen Bin İki Yüz Kırk Üç Türk Lirası Altmış Dört Kuruş) daha ödeme yapılması gerektiği kanaatine varıldığı, trafik bilirkişisi tarafından yapılan incelmede; .....Plakalı Otomobil Sürücüsü .....ASLİ KUSURLARDAN (h) bendindeki “Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” KURALLARINI İHLAL ETTİĞİ, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU olduğu, .....Plakalı Otomobil Sürücü .....ise KURAL İHLALİNİN VE KUSURUNUN olmadığı, .....Plakalı Park Halinde Olan Dava Dışı Otomobil sahibinin ve sürücüsünün KURAL İHLALİNİN VE KUSURUNUN olmadığı, görüş ve kanaatine varıldığı anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, asıl dava yönünden davalı ZMSS sigorta şirketi olan .....Sigorta AŞ aleyhine değer kaybı ve aracın yetkili servis dışında onarılması nedeniyle orjinal parça yerine muadil parça kullanımından kaynaklı hasar tazminat bedeline yönelik olup birleşen dava dosyası olan .....Esas Sayılı dava dosyası yönünden ise davalı Genişletilmiş Kasko Sigorta şirketi olan .....sigorta şirketi aleyhine açılmış bulunan değer kaybı ve aracın yetkili servis dışında onarılması nedeniyle orjinal parça yerine muadil parça kullanımından kaynaklı hasar tazminat bedeline yönelik olduğu anlaşılmıştır. Her iki sigorta şirketi de .....tarihli davaya konu çift taraflı kazada .....plaka sayılı aracın ZMSS ve Genişletilmiş Kasko Sigortası şirketleri olup her davaya konu kaza aynı olması nedeniyle usul ekonomisi uyarınca Mahkememizin .....Esas Sayılı dava dosyası işbu dava dosyası ile birleştirilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar fark bedeli ile değer kaybı bedellerinden oluşan tazminat taleplerinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde dava dışı .....plakalı araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki araç ile davacıya ait aracın çarpışması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı kaza meydana geldiği, olay nedeni ile Kolluk tarafından kaza tespit tutanağı düzenlediği, ilgili tutanakta davacının aracının park halinde olması nedeniyle karşı araç sürücüsünün kusurlu bulunduğu, davacının dava tarihi öncesinde birleşen dava davalısı Genişletilmiş Kasko sigortacısı şirkete .....tarihinde başvuru yaptığı, başvuru sonucunda herhangi bir ödeme yapılmadığı ancak ilgili aracın ZMSS sigortacısına yapılan başvuru üzerine poliçe teminat tutarı olan 200.000,00 TL kadar ( 150.000,00 TL hasar bedeli ile 50.000,00 TL de değer kaybı bedeli ) ödenmiş olduğu, ödemelerin dosya kapsamı itibariyle sabit olduğu bu nedenle de yalnız kasko sigortacısına yönelik olarak yargılamaya devam edilmiştir. Buna göre kusur ve hasar ile değer kaybı yönünden Mahkememizce 1 trafikçi ile 1 makine mühendisi bilirkişilerden oluşan heyetten rapor tanzimi istenmiş, heyet bilirkişilerince dosyaya sunulan .....tarihli rapor uyarınca davalının davacı tarafın geçiş önceliğini engellemesi nedeniyle KTK m. 57/1-a, 57/1-b5 mad uyarınca asli ve tam kusurlu bulunduğu, davacının ise kusurunun bulunmadığı , değer kaybı yönünden ise davacıya ait aracın kaza tarihi öncesi hasar kaydının bulunmadığı, değer kaybının nisbi metod uyarınca hesap edildiği ve 134.000,00 TL değer kaybı hesaplandığı bu değerden asıl dava davalısı ZMSS sigortacısının yapmış olduğu 50.000 TL lik ödemenin mahsubu sureti ile geriye ödenmesi gereken 84.000,00 TL bedel kaldığı , hasar fark bedeli olarak ise 446.243,64 TL hesap edildiği bu bedelden de ZMMS sigortacısınca ödenen bedelin mahsubu suretiyle 296.243,64 TL hasar bedeli tespit edildiği görülmüştür. Hazırlanan raporun Yargıtay içtihatlarına uygun, emsal araştırmaların tartışıldığı hüküm kurmaya denetlemeye uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış olup davacı vekilince yalnız Kasko Sigorta poliçesi olan .....sigorta yönünden ve yalnız değer kaybı yönünden ıslah edildiği, değer kaybı tutarının ise ilgili poliçe kapsamında kaldığı anlaşıldığından açılan davanın birleşen dava dosyası yönünden kabulüne karar verilmiş; asıl dava dosyası yönünden ise poliçe teminat limiti dolması nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. Dava dışı sürücüye ait aracın hususi araç olması nedeniyle faiz türü " yasal faizi " olarak belirlenmiş, sigorta şirketi yönünden yalnız dava tarihindeki bedeller dikkate alınarak sigorta şirketi yönünden başvuru sonrası 8 iş günü bitimi temerrüt tarihi olarak esas alınmıştır.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; 1-Davanın asıl dava olan .....Esas Sayalı dava yönünden REDDİNE, 2-Davanın birleşen .....Esas sayılı dava yönünden KABULÜNE, 84.000 TL değer kaybı tazminatının sigorta teminat limitlerini aşmamak kaydıyla sigorta şirketine başvurunun tebliği tarihinden 8 iş günü sonrası olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....sigorta şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, 3-Asıl dava olan .....Esas sayılı dava yönünden; -Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın peşin alınan 2.050,40 TL harçtan düşümü ile artan 1.318,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, -Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, -Davalı .....Sigorta A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 20,00 TL üzerinden takdir edilen 20,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Sigorta A.Ş'ye verilmesine, -Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Birleşen .....Esas sayılı dava yönünden; -Kabul edilen 84.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.738,04 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.050,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 3.687,64 TL harcın davalı .....Sigorta Şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına, -Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 1.435,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.665,80 TL harcın davalı .....Sigorta Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, -Davacının karşıladığı 51,00 TL tebligat gideri, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.051,00 TL yargılama giderinin davalı .....Sigorta Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 84.000,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı .....Sigorta Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, -Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalı .....sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına, -Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda ASIL DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN MİKTAR İTİBARİ İLE KESİN OLMAK ÜZERE ; BİRLEŞEN DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN İSE; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim