Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/145 E. 2025/1355 K.

T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 31/01/2025 KARAR TARİHİ : 25/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili adına abonesiz olduğu gerekçesiyle ikinci defa tahakkuk ettirilen 3.349.562,03.-TL tutarındaki cezai işlem içeren faturanın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, söz konusu çiftliğin .....devir tarihinden beri kapalı olup faal olmadığını, elektriğin kesik olup enerji verilmediğini, müvekkilinin söz konusu hayvan çiftliğini .....tarihinde satın aldığını ve abonelik için davalı kuruma başvuruda bulunduğunu, fakat abonelik verilmesi yerine müvekkiline kaçak enerji kullanım cezası kesildiğini, söz konusu faturanın (ilk kesilen ceza) Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .....esas nolu dosyasında usule aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edildiğini, buna rağmen davalı tarafın faal olmayan çiftliğe 4-5 ayda bir masa başında ceza kestiğini, icra takipleri başlattığını, icra ceza mahkemesine ve cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunduğunu ve müvekkili adına kayıtlı mallarına haciz koyduğunu, müvekkili şirkete elektrik enerjisi ve abone verilmediği gibi bir yılda üç defa ceza kesildiğini, bu durumun müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkilinin davalıya şimdilik 10,00.-TL borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyetli oluşunun sabit olduğu da gözetilerek davalının asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: öncelikle husumet, derdeslik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, ilgili aboneye kaçak elektrik kullanımından dolayı kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı tanzim edilen bahse konu faturaya istinaden kaçak ve kaçak ek tahakkuk hesaplamaları Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri doğrultusunda yapıldığını, kaçak kullanım öncesi ve kaçak kullanım sonrası günlük ortalama tüketimler incelendiğinde kaçak kullanımın sabit olduğunun açıkça görüleceğini, davacının dilekçesinde belirttiği iddiaların asılsız olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DEĞERLENDİRME : Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tesis edilen cezai işlemin iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının abonesiz elektrik enerjisi kullanıp kullanmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalı tarafından davaya konu edilen kaçak kullanım nedeniyle yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Öncelikle, davalı vekilinin husumet, derdestlik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının değerlendirilmesi gerekir. Kaçak kullanım iddiasının muhattabının davanın tarafları olmasına göre; davalının husumet itirazı, aynı konuda açılmış başka herhangi bir dava bulunmadığından davalının derdestlik itirazı, tarafların tacir olması nedeniyle davalının göreve ilişkin itirazı, usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından davalının yetki itirazı ve davanın menfi tespit davası olması nedeniyle davalının zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süreye yönelik itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Mahkememizin .....tarihli celse .....no'lu ara kararı gereğince; davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, davalı tarafından düzenlenen kaçak elektrik kullanımına ilişkin düzenlenen tutanağın mevzuata ve usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca davacının kaçak elektrik tutanağında belirtilen bedelden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ile miktarının tespiti amacıyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; "Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Tüketimi ile ilgili maddelerinin değerlendirilmesi neticesinde; DEDAŞ çalışanları tarafından düzenlenen .....tarih ve .....seri numaralı kaçak elektrik kullanımı tespit tutanağının, Yönetmeliğin Madde 42-1 (a) kapsamında dağıtım bağlantı anlaşması olmadan elektrik kullanmak suretiyle düzenlendiği; ancak değerlendirme bölümünde izah olunan gerekçelerle tespitin eksik ve hatalı olduğu, doğru bulgu ve belgelere dayandırılmadığı ve Madde 43-(1),(5) ile (7)’ye aykırılık teşkil ettiği görüldüğünden geçerli olmadığı" şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Davacı vekili .....tarihli dilekçesi ıslah dilekçesi ile dava değerini 3.349.562,03.-TL'ye yükseltmiştir. Mahkememizin .....tarihli celsesinde, 5235 Sayılı Kanunun 3. Maddesi gereğince dava değerinin heyet inceleme sınırı içerisinde kalması sebebiyle, dosyanın mahkememiz heyetine tevdi edilmesine karar verilmiştir. Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre; "(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir. Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre; (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır; a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır. b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir. c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir. ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir. ............. (5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. (6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir. (7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir. Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliğinin "Kaçak tespitine ilişkin resmi kurum kayıtları ile teknolojik imkanların kullanılması" başlıklı 14. göre; MADDE 14 – "(1) Yüksek kayıplı şirketlerde; mevsimsel olarak tarımsal sulama amacıyla elektrik tüketilen ve güvenlik nedeniyle kaçak kontrolü yapılamadığı ilgili kurum tarafından belgelendirilen kullanım yerlerinde, elektrik kullanmadan tarımsal ürün üretilemeyeceği resmi kurum yazıları ve kayıtları, teknolojik uygulamalar ile otomasyon sistemi verileri (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait Çiftçi Kayıt Sistemi ve benzeri) esas alınarak tespit edilen kullanıcılara, 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğindeki yerinde tespit şartı aranmaksızın kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenebilir. Söz konusu tutanağa, güvenlik gerekçesiyle yerinde tespitin yapılamadığına ilişkin ifadenin eklenmesi zorunludur. (2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenen tutanaklara dayalı olarak tahakkuk ettirilen faturalar, kaçak tespit tutanağı ve tutanağa esas belgelerle birlikte kullanıcılara gönderilir. (3) Kaçak tespit tutanaklarına yapılacak olan itirazlar Şirket tarafından on beş iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Bu süre içerisinde sonuçlandırılmayan tutanaklar iptal edilmiş sayılır. (4) Bu madde kapsamında dağıtım şirketi tarafından yapılan her türlü faturalama işlemi, tarımsal sulama uzaktan tespit adı altında muhasebeleştirilir." Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve müzekkere cevapları hep birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememiz tarafından Silvan İlçe Jandarma Komutanlığı'ndan davacı şirketin faaliyette olup olmadığına ilişkin inceleme yaptırıldığı, .....tarihli Jandarma Araştırma Tutanağında; Diyarbakır İli, Silvan İlçesi, Kazandağı Mahallesinde çiftliğin bulunduğu yerde yapılan araştırmada işletmenin faaliyette olmadığının belirlendiği, davacı şirket tarafından kaçak kullanım yapıldığı hususunun davalı tarafından sunulan deliller kapsamında ispat edilemediği, davalı şirket tarafından yapılan tespitin eksik ve hatalı olduğu ve doğru bulgu ve belgelere dayandırılmadığı hususunun alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği, bu suretle davacının, .....zabıt tarihli, .....seri numaralı Kaçak Elektrik tutanağına istinaden düzenlenen .....no'lu, 3.349.562,03.-TL tutarlı fatura nedeniyle, davalı Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Davacının icra takibi ile ilgili bir talebi bulunmadığından, sadece fatura nedeniyle menfi tespit talep edildiğinden; davacının kötü niyet tazminatı istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. 6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve Yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca, arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerekmesi, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olması, bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle, 4.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Açıklanan tüm nedenlerle aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜNE; davacının, .....zabıt tarihli, .....seri numaralı Kaçak Elektrik tutanağına istinaden düzenlenen .....no'lu, 3.349.562,03.-TL tutarlı fatura nedeniyle, davalı Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine, 2-Kötü niyet tazminatı istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 228.808,58.-TL harçtan, peşin alınan 615,40.-TL harç ile sonradan yatırılan 57.203,00.-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 170.990,18.-TL karar ve ilam harcının, davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 4.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 5-Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı, 615,40.-TL peşin harç ve 57.203,00.-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 58.433,80.-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan 106,00.-TL tebligat ve müzekkere gideri, 10.200,00.-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 10.306,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Yargılama sırasında davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 477.443,06.-TL vekâlet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi

Başkan Üye Üye Katip