Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/576 E. 2025/129 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : ASIL VE BİRLEŞEN DAVA DAVACI : VEKİLLERİ : ASIL VE BİRLEŞEN DAVA DAVALI : VEKİLİ : DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 21/05/2024 KARAR TARİHİ : 04/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik Sigortası) kapsamında sigortalısı olduğunu, sigortalı araç minibüs olup, yolcu indirdiği sırada beklemeden hareket etmiş ve dava dışı .....yaralanmasına sebebiyet verdiğini, dava konusu trafik kazası, .....tarihinde Diyarbakır ilinde gerçekleştiğini, 363.971,51 TL hasar tazminatı, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi teminatı kapsamında, müvekkili şirket tarafından .....tarihinde ödendiğini, söz konusu trafik kazasında, sigortalı .....plakalı araç sürücüsü olay yerini terk ettiğini, somut olayda; ilgili hükümde istisnai durum olarak düzenlenmiş olan, bedeni hasar neticesinde bir tedavi zorunluluğu ya da can güvenliği tehlikesi durumları da mevcut olmadığını, bu nedenlerden ötürü, ödemede bulunan müvekkili sigorta şirketinin davalı sigortalıya karşı rücu hakkı doğduğunu, borçlunun Diyarbakır İcra Müdürlüğü ...... Sayılı dosyasına yapmış olduğu itiraz iptal edilerek takibin devamına, icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;.....tarihinde müvekkile ait .....plakalı dolmuş, sürücü .....sevk ve idaresinde iken, dolmuştan inen .....isimli yolcunun dolmuştan düşmesi sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davacı tarafından İstanbul .....İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasıyla, müvekkile ait .....plakalı aracın sigorta şirketince .....numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesiyle sigortalı olduğu, aracın .....tarihinde karışmış olduğu kaza nedeniyle kazazedeye 363.971,51 TL tazminat ödemesi yapıldığı aracın kazadan sonra olay yerini terk etmesi nedeniyle müvekkili aleyhine rücuen tahsilat talebiyle icra takibi yapıldığını, yapılan icra takibine, yetkiye, faize ve borca tarafımızca itiraz edilmiş, takip durmuş, davacı tarafından bu kez Diyarbakır İcra müdürlüğünün .....esas sayılı dosyasıyla müvekkil aleyhine icra takibine girişilmiş bu icra takibine karşı da tarafımızca itirazda bulunulmuş ve takip durduğunu, davacı tarafından aynı gerekçelerle bu kez mahkemenizde itirazın iptali davası açılmıştır. Açılan dava haksız ve hukuka aykırı olup davanın reddi gerektiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan dava nedeniyle davalı aleyhine haksız ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafı ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Mahkememizin dosyası ile birleşen .....Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....plakalı araç, müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında sigortalı olduğunu, sigortalı aracın minibüs olduğunu, yolcu indirdiği sırada beklemeden hareket ettiğini ve dava dışı .....yaralanmasına sebebiyet verdiğini, dava konusu trafik kazası, .....tarihinde Diyarbakır ilinde gerçekleştiğini, dava dışı .....bedeni hasar oluştuğunu, 34.728,49 TL hasar tazminatı, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi teminatı kapsamında, müvekkili şirket tarafından .....tarihinde ödendiğini, söz konusu trafik kazasında, sigortalı .....plakalı araç sürücüsü olay yerini terk ettiğini, ilgili hükümde istisnai durum olarak düzenlenmiş olan, bedeni hasar neticesinde bir tedavi zorunluluğu ya da can güvenliği tehlikesi durumları da mevcut olmadığını, ödemede bulunan müvekkili sigorta şirketinin davalı sigortalıya karşı rücu hakkı doğduğunu, kaza neticesinde bedeni ya da maddi hasar meydana gelmesinin, sigortacının rücu hakkı bakımından herhangi bir önemi bulunmadığını, kaza ister maddi ister bedensel zarara neden olsun, zorunlu bir hal olmaksızın kaza yerinin terk edilmesi, başkaca bir sebep aranmaksızın tek başına rücu sebebi teşkil etmekte olduğunu, diğer taraftan, kaza yerinin zorunlu bir halden dolayı haklı bir nedenle terk edildiğine dair ispat yükünün de sigortalı tarafa ait olduğunu, borçlunun Diyarbakır İcra Müdürlüğü .....esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptal edilerek takibin devamını, icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememizin dosyası ile birleşen .....Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından İstanbul .....İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasıyla, müvekkile ait .....plakalı aracın sigorta şirketince .....numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesiyle sigortalı olduğu, aracın .....tarihinde karışmış olduğu kaza nedeniyle kazazedeye 34.728,49 TL tazminat ödemesi yapıldığı aracın kazadan sonra olay yerini terk etmesi nedeniyle müvekkil aleyhine rücuen tahsilat talebiyle icra takibi yapıldığını, yapılan icra takibine, yetkiye, faize ve borca tarafımızca itiraz edilmiş, takip durmuş, davacı tarafından bu kez Diyarbakır İcra müdürlüğünün .....esas sayılı dosyasıyla müvekkili aleyhine icra takibine girişilmiş bu icra takibine karşı da tarafımızca itirazda bulunulmuş ve takibin durduğunu, davacı tarafından aynı gerekçelerle bu kez mahkemenizde itirazın iptali davası açıldığını, açılan dava haksız ve hukuka aykırı olup davanın reddi gerektiğini, davalı aleyhine haksız ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafı ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Arabuluculuk Tutanağı; Dava açmadan önce asıl dava yönünden İstanbul Arabuluculuk Bürosununca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği, birleşen dava yönünden ise Diyarbakır Arabuluculuk Bürosununca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....ait olduğu .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve sakatlanma ve ölüm kişi başına zarar limitinin 430.000TL olduğu anlaşılmıştır. 3-Hasar dosyası: Dava dışı .....tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, sigorta şirketi tarafından .....tarihinde 385.275,00-TL ödemenin yapıldığı anlaşılmıştır. 4-İhtarname; .....tarihinde .....Sigorta A.Ş tarafından .....363.971,51-TL hasar ödemesinin ödenmesini talep ettikleri anlaşılmıştır. 5- Davalı tanığı .....beyanında; "Ben durak başında kooperatif görevlisiyim, davaya konu olan kaza mahalli son duraktır, kazanın gerçekleştiği anı bizzat gördüm, dava dışı .....yerde oturur vaziyette idi, yanına gidip iyi olup olmadığını sordum kendisi bana minibüsten düştüğünü söyledi, bende hangi araçtan düştüğünü sordum, aracı oradan geçerken görmüş idim, .....plakalı araç son durakta yolcuları indirdikten sonra peronuna doğru geçiş yapmış idi, gidip şoföre yolcunun düştüğünü belirtim, şoförün kadının düştüğünden haberi yoktu, şoförle birlikte yaralanan .....yanına geldik, iyi olup olmadığını sorduktan sonra talebi doğrultusunda ambulansı aradık, bu sırada yanımda aracın şoförü de vardı dedi." şeklinde beyan verdiği anlaşılmıştır. 8-Davalı tanığı .....beyanında: "Ben .....plakalı aracın şoförü idim, yolcu .....düştüğünü görmedim, bir kaç tane yolcu indirmiş perona geçiş yapmış idim, bu sırada yanıma görevli .....gelip bir kadının benim aracımdan düştüğünü belirtti, bende şaşırdım hemen düşen yolcunun yanına gittim iyi olup olmadığını sordum, bana iyi olduğunu beyan etti, düştüğü nokta ile benim aracın perona bıraktığım nokta arasında 5-6 metre mesafe anca vardır dedi." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. 9-Davalı tanığı .....beyanında : "Ben .....plakalı araçta yolcu idim, son durakta iniyor idim, dizlerimden rahatsızım, bu nedenle minibüsten yavaş indim, şoförde muhtemelen diğer yolcularla beni indi zannetti ve gaza bastı bende bu sırada yere düştüm, şoför arkasına bakmadan gitti, sonrasında durumu öğrendikten sonra geri dönüp yanıma geldi, iyi olup olmadığımı sordu, talebim doğrultusunda da bana ambulansı çağırdı ve benimle ilgilenip hastane masraflarını karşıladılar" şekilde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Yukarıdaki delillerle tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Asıl ve birleşen dava, trafik sigortası poliçesi ve yeni genel şartlara aykırılık nedeniyle zarar görene yapılan ödemenin rücuen tazmini için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; .....tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı sigorta şirketinin dava dışı .....yapmış olduğu ödemenin davacı yanca sigortalı davalıdan rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarının tespiti ve faiz talep edip edemeyeceği miktarı ve buradan varılacak sonuca göre de Diyarbakır İcra dairesinin .....E. Ve ...... Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu anlaşıldı. ZMMS poliçesi kapsamında dava dışı üçüncü kişiye maluliyet ve hasar bedeli yönünden tazminat ödeyen sigortacının, kaza sonrasında olay yerini terk edip etmediğinin tespiti ve buna dayalı olarak iddia ettiği sigortalısından ödenen bedelin rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Diyarbakır İcra dairesinin .....E. Numaralı dosyası incelendiğinde; .....tarihinli kaza nedeni ile .....plakalı aracın olay yerini terk olduğundan .....hasar dosyasına ödenen miktarın rücuen tahsili talebi ile 363.971,51TL asıl alacak 18.405,49TL faiz olmak üzere toplam 383.377,00TL alacağın tahsili amacı ile davacı/alacaklının, davalı/borçluya takip başlatmış olduğu, ödeme emrinin .....tarihinde davalıya tebliğ edildiği, .....tarihinde davalının 7 günlük itiraz süresinde borca itiraz ettiği, borca itiraz evrakının davacıya tebliğ edilmediği anlaşılmakla davanın 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmaktadır. Diyarbakır İcra dairesinin ...... Numaralı dosyası incelendiğinde; .....tarihinli kaza nedeni ile .....plakalı aracın olay yerini terk olduğundan .....hasar dosyasına ödenen miktarın rücuen tahsili talebi ile 34.728,49TL asıl alacak 3.968,57TL faiz olmak üzere toplam 38.697,06TL alacağın tahsili amacı ile davacı/alacaklının, davalı/borçluya takip başlatmış olduğu, ödeme emrinin .....tarihinde davalıya tebliğ edildiği, .....tarihinde davalının 7 günlük itiraz süresinde borca itiraz ettiği, borca itiraz evrakının davacıya tebliğ edilmediği anlaşılmakla davanın 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmaktadır. KTK'nın 95/2 maddesine göre; ''Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.'' KTK'nın 93/1 maddesine göre hazırlanarak 14 Mayıs 2015 tarih ve 29355 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan tebliğ ile kabul edilmiş ve 01/06/2015 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4 maddesi (f) bendinde: Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması hali'' sigortalıya başlıca rücu nedenleri arasında sayılmıştır. Somut uyuşmazlıkta davalının olay yerini terk etmediğine dair beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır. Kaza tarihi itibari ile 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının somut olayda uygulanması gerekmektedir. Söz konusu genel şartların Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı B.4 maddesi (f) bendi gereğince tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere sürücünün olay yerini terk etmesi tek başına teminat dışı durum ve rücu sebebi olarak kabul edildiği gibi, maddenin devamında kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hali de teminat dışı olup, bu sebepler sigortalıya başlıca rücu nedenleri arasında sayılmış, üstelik olay yerini terkin maddede bahsedilen zorunlu hal nedeniyle olduğunu somut şekilde ispat yükü sigorta şirketine değil, sigortalıya (sigorta ettirene) aittir. Yeni Genel Şartlarla bu hususta ispat yükü sigortalıya geçmiştir. Davalı kaza yerini terk etmediği noktasında tanık bildirmiş olup mahkememizce .....tarihli celsede davalı tanıkları dinlenmiş, kaza anına ilişkin beyanları alınmıştır. Tanıkların beyanları kaza anına ilişkin görgüye dayanmakla ve birbirlerini teyit eder nitelikte olmakla beyanlar hükme esas alınmıştır. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde dosyaya kazandırılan evraklar ve tanık beyanları incelendiğinde kaza sonrası yaralanan .....minibüs durağında araçtan inerken aracın gaza basması neticesinde yere düştüğü, araç sürücüsünün ilk anda bunu farketmediği, durakta durup tanık .....uyarması neticesinde sürücünün geri dönüp yaralanan .....ile ilgilendiği, ambulansı çağırarak gerekli işlemlerin yapılmasına yardım ettiği anlaşılmakla, dava dışı sürücü .....kaza yerini terk etmediğinin anlaşıldığı, davacının kazaya ilişkin görüntü inceleme tutanağına dayanarak davasını ikame ettiği fakat tutulan tutanakta aracın uzaklaştıktan sonra sürücünün geri gelip gelmediğine ilişkin bir tespite yer verilmediği, bu hususun ise tanık beyanları ile doğrulandığı, davacının aksini ispat eder başkaca bir delil ibraz etmediği anlaşılmıştır. Dolayısı ile terk olgusunun olayda var olmadığının ispat edilmiş olduğu anlaşılmakla rücu şartları oluşmayan asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl dava ve birleşen davaların ayrı ayrı REDDİNE. 2-a)Asıl dava için alınması gereken 615,40 TL peşin alınan harçtan peşin yatan 4.618,16TL harçtan peşin alınan harç mahsup edildiğinde kalan 4.002,76 TL harcın davacıya iadesine, b)Birleşen dava için alınması gereken 615,40 TL peşin alınan harçtan peşin yatan 660,85TL harçtan peşin alınan harç mahsup edildiğinde kalan 45,45 TL harcın davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-a) Asıl dava yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, b) Birleşen dava yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 5-a) Asıl dava yönünden; 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, b) Birleşen dava yönünden; 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 2.080,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 6- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına, Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, asıl dava yönünden 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere; birleşen dava yönünden ise miktar itibari ile kesinlik sınırında olduğu anlaşılmakla kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim