Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/395 E. 2024/1139 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALILAR : DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 04/04/2024 KARAR TARİHİ : 19/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı araç Silvan Bulvarı üzerinden Seyrantepe istikametine seyir halinde iken ... tarihi saat ... sularında trafik yoğunlundan dolayı durakladığı ve arkasında aynı istikamette seyreden Araç Maliki ... ve Davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın yakın takip mesafesini ayarlamaması sonucu ön kısımlarıyla müvekkile ait aracın arka kısımlarına çarpması suretiyle maddi hasarlı kaza meydana geldiği, müvekkili adına ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ... tarihinde başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketi başvuruya herhangi bir cevap veya ödeme yapmadığını, öncelikle ... adın kayıtlı olan ... araç üzerine teminatsız olarak ihtiyadi haciz konulmasını, davamızın kabulünü, araç Maliki ... ve Davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın haksız fiil ve kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı araçta oluşa değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli, maddi tazminat, hasar ödemesi, araç onarım bedeli, exsper ücreti ve sair oluşabilecek olan tüm tazminat ödemeleri için şimdilik 2.000 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek reskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, zorunlu trafik sigortası bir tür sorumluluk sigortası olup zorunlu trafik sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zararlar işletme halinde motorlu aracın neden olduğu kazalarda 3. Kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi ve bu kazada araç işleteninin sorumlu bulunması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiğini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, poliçede sigorta bedeline kdv dahil olduğuna dair bir ifade bulunması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, davacının görevlendirdiği eksper raporu esas alınarak karar verilemeyeceğini, araç mahrumiyet bedeli poliçe kapsamında olmadığından müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun, kaza sonrası düzenlenmiş olan poliçe nedeniyle davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE; 1-Kaza tespit tutanağı; ... günü tutulan tutanakta ... plakalı araç sürücüsü ...'ın aracı ile Silvan Bulvarı üzerinde Seyrantepe istikametine seyir haline iken trafik yoğunluğundan dolayı durakladığı ve arkasında aynı istikamette seyreden ... plakalı araç sürücüsı ...'ın kullanığı aracın durduğu ve arkasında aynı istikamette seyreden ... plakalı araç sürücüsü ...'ın durduğu ve aynı yönde seyir halinde olan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın aracının yavaşladığı ve arkasında seyir halinde olan ... plakalı araç sürücüsü ... 'in aracı ile ... plakalı aracın arka kısmına ön kısımları ile çarpması ve ... plakalı aracın arkasında seyreden ... plakalı araç sürücüsü ...'in aracının ön kısımları ile ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı ve çarpmaların etkisi ile öne savrulan ... plakalı aracın önünde duraklama halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımına çarpması ve ... plakalı aracın çarpmasının etkisi ile öne savrulması sonucu önünde duraklama halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması ve çarpmanın etkisi ile öne doğru savrularak ... plakalı araç önünde duraklama halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu çok araçlı yaralanması ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda sürücü ... ve sürücü ...'in 2918 sayılı KTK nun 56/1c maddesini ihlal ettiği diğer sürücüler ..., ..., ... ve ...'ın herhangi bir kusurunun olmadığı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. 2-Hasar dosyası: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ... plakalı aracın sahibinin ... olduğu ...-... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği, ... plakalı araç sahibinin ... olduğu ve davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış olduğu, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. 3-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... Tarihli rapor: İncelemeye konu aracın ... Marka, ... Plakalı, Yakıtının ... Olduğu, Modelinin ..., Kullanım Amacının Hususi, Cinsi Otomobil, ..., vitesi ... Km olduğu, Aracın (Kaza tarihi itibariyle) Onarım Bedeli — 141.496,44 TL olarak hesaplanabileceği; Kaza tarihi itibariyle (...) İkame Araç Bedeli — 11.200,00 TL olarak hesaplanabileceği; Kaza tarihi itibariyle (...) kazadan kaynaklı Total Değer Kaybı 7.125,00 TL olarak hesaplanabileceği, Araç Expertiz bedelinin 4.000,00 TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır. 4-Davacı vekilinin ... Tarihli ıslah dilekçesi: Değer kaybı için şimdilik 500,00 TL olan alacağını ... ve ... yönünden 490 TL sigorta şirketi yönünden de 10 TL olarak düzeltilerek; bilirkişi kök raporu doğrultusunda Davalılar ... ve ... yönünden 490 TL olan değer kaybı talebini 6.635,00 TL arttırarak 7.125,00 TL olarak, onarım bedeli için şimdilik 500,00 TL olan alacağını ... ve ... yönünden 490 TL sigorta şirketi yönünden de 10 TL olarak düzeltilerek; bilirkişi kök raporu doğrultusund davalılar ... ve ... yönünden 490 TL olan Onarım Bedeli talebini 141.006,44 TL arttırarak 141.496,44 TL olarak, İkame Araç Bedeli için şimdilik 500,00 TL olan alacağını ... ve ... yönünden 490 TL sigorta şirketi yönünden de 10 TL olarak düzeltilerek; davalılar ... ve ... yönünden 490 TL olan Araç İkame Bedeli talebini 10.710,00 TL arttırarak 11.200,00 TL olarak, Araç Expertiz Bedeli için şimdilik 500,00 TL olan alacağını ... ve ... yönünden 490 TL sigorta şirketi yönünden de 10 TL olarak düzeltilerek; davalılar ... ve ... yönünden 490 TL olan Araç Expertiz Bedeli talebini 3.510,00 TL arttırarak 4.000 TL olarak ıslahına ve söz konusu tutarların kaza tarihinden itibaren reskont avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsilini, davalı ... Sigorta A.Ş hakkında ıslah haklarını kullanmadıkları davalı ... Sigorta A.Ş yönünden taleplerinin toplamda 40 TL olduğu belirtmiş oldukları anlaşılmıştır. 5- Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, aracın hasar onarım bedeli ve eksper ücretinin talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, ... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu olan trafik kazasının dava dilekçesi ile cevap dilekçesinde de kabul edildiği ve itiraza uğramayan kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere ... günü, saat ...'te gerçekleşmiş olduğu, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde ... tarih, saat ... itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, dolayısı ile de her ne kadar davalı sigorta şirketine karşı dava açılmış ise de davalı sigorta şirketi nezdinde kazanın gerçekleştiği tarihte ilgili aracın sigortalı olmadığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Diğer davalılar ...'in ... plakalı aracın kaza tarihi itibari ile maliki olduğu ve dolayısı ile de işleten sıfatı ile sorumluluğunun olduğu, davalı ...'in ise kazanın gerçekleştiği anda ilgili aracın sürücüsü olmakla haksız fiil hükümlerince doğan zarardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere ... plakalı aracın seyir halinde önünde giden davacıya ait araca çarpması sonucu meydana gelen kazada, önüne seyreden araç ile güvenli takip mesafesine özen göstermeden, yola gereken dikkatini vermeden yaklaştığı olay mahallinde, önünde seyreden otomobile karşı, zamanında etkin tedbir alamayıp çarpması sonucu meydana gelen kazada dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketi ettiği, davalı sürücüsü ...'in tam kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğunun anlaşıldığı, dosyada alınan ... tarihli hükme esas alınan makine mühendisinden alınan raporda ise aracın onarımı için 141.496,44 TL fiyatın makul olduğunu, gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre davaya konu araçta 7.125,00 TL değer kaybının oluştuğu, aracın onarımda geçen sürede meydana gelen araç ikame bedelinin 11.200TL olacağı anlaşılmıştır. Meydana gelen kazada davalı ...'in tam kusurlu olması, davalıların işleten ve sürücü sıfatı ile haksız fiil hükümlerince davacının talep etmiş olduğu zarar kalemlerinden sorumlu olduğu kanat edilmekle davanın bu davalılar yönünden kabulüne karar verilmiştir. Yargıtay kararları doğrultusunda haksız fiil alacağının haksız fiil tarihinde muaccel hale geleceği anlaşılmakla kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmiş, davalının aracının hususi kullanıma özgülenmesi nedeni ile yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Davalı ıslah dilekçesi ile her ne kadar davalı sigorta şirketi yönünden toplam alacağını 40,00TL ile sınırlamış ise de dava dilekçesinde toplam 2.000TL üzerinden davalı sigorta şirketine talep yönelttiğinin açık olduğu anlaşılmakla bu miktar itibari ile davalı sigorta şirketi yönünden vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir. HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; 1-Davanın sigorta şirketi yönünden REDDİNE, 2-Davacının davalı ... ile ... yönünden açmış olduğu davasının kısmen kabulü ile; A) Davacının değer kaybı talebine ilişkin davasının kabulü ile; 7.125,00-TLnin davalılar ... ile ...'ten alınarak davacıya verilmesine; alacağın 500,00TL sine ....Tarihinden itibaren, 6.625‬TL sine ise ıslah tarihi ... Tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, B) Davacının araç onarım bedeli talebine ilişkin davasının kabulü ile; 141.496,44-TLnin davalılar ... ile ...'ten alınarak davacıya verilmesine; alacağın 500,00TL sine ... Tarihinden itibaren, 140.996,44‬-TL sine ise ıslah tarihi ... Tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, C) Davacının ikame araç bedeli talebine ilişkin davasının kabulü ile; 11.200-TLnin davalılar ... ile ...'ten alınarak davacıya verilmesine; alacağın 500,00TL sine ... Tarihinden itibaren, 10.700,00-TL sine ise ıslah tarihi ... Tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, D) Davacının eksper ücretine ilişkin talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bu talebinin yargılama gideri kaleminde hesaba katılmasına, 3- Alınması gereken 10.917,40 TL harçtan, peşin alınan 427,60 TL ile 2.764,00TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 7.725,80 TL'nin davalı ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafın ödediği 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 2.764,00TL tamamlama harcı, posta ve tebligat gideri ile bilirkişi ücreti 3.612,00-TL ve eksper ücreti 4.000TL toplamı 11.231,20 TL'nin davalı ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5- Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000 TL vekalet ücretinin davalı ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6- Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 2.000 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine, 7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim