Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1456 E. 2026/270 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/12/2024 KARAR TARİHİ : 10/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde, davalının sahibi olduğu ve sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracı ile Şanlıurfa istikametinden .....Caddesi üzerinden .....Caddesi istikameti yönünde sağ şerite seyir halindeyken, sağ şeritten sol şeride geçtiği sırada, sol arka kısmıyla, sol şeritte seyir halindeki müvekkile ait .....plaka sayılı aracın sağ ön kısmına çarpması etkisiyle araç devrilmiş olup maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın sonucu düzenlenen kaza tespit tutanağından, eksper raporundan ve SBM kayıtlarından da anlaşılacağı üzere .....plakalı aracın sürücüsü asli ve tam kusurlu olduğunu, söz konusu davayı açmadan önce davalı şirket olan .....Sigorta Anonim Şirketi'ne başvuruda bulunduğunu, başvuru neticesinde taraflarına kısmi ödeme olarak 61.000,00 TL ödeme yapıldığını, arz ve izahına çalıştığı sebepler doğrultusunda; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davaya şimdilik, HMK m. 107/2 gereği; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50 TL Maddi Hasar Bedeli 50 TL değer kaybı tazminatı davalılardan müştereken ve müteselsil ve 50 TL Ticari kazanç kaybı (araç mahrumiyet zararı) bedelini .....olmak üzere toplam 150 TL'nin davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretini, arabuluculuk ücretini davalılar üzerine bırakılmasını müvekkili adına vekaleten talep ve dava edilir.

Davalı .....Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, .....tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, .....plaka sayılı aracın hasara uğradığını beyan ve iddia ederek, .....plaka sayılı aracın kusuruna istinaden tazminat isteminde bulunduğu, .....plakalı araç müvekkili şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....-.....tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL olduğunu, davacı aracını kasko şirketi olan .....Sigorta A.Ş nezdinde tamir ettirdiğini ve kasko şirketi ödenen bedeli müvekkili şirkete rücu ettirdiğini, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından .....tarihinde 42.000 TL hasar onarım bedeli, davacı vekiline ise .....tarihinde 61.000 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, Tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarların poliçe limitinden tenzili gerektiğini, poliçe limitini bildirmelerinin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, müvekkil şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için .....tarihinde 42.000 TL maddi hasar bedeli kasko şirketine ödenmiş olup dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini talep ettiği, açıklanan ve re’sen nazara alınacak nedenlerle; davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .....vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dosyasında davacı, .....tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, aracının hasara uğradığını beyan ve iddia ederek, davalı müvekkilinden tazminat isteminde bulunduğunu, .....tarihinde .....(TCKN:.....) sevk ve idaresinde bulunan .....adına kayıtlı .....model .....plakalı araç Diyarbakır Bağlar Bağcılar Mahallesi .....adresinde .....model .....plakalı müvekkili .....yönetimindeki araca arkadan çarpmış ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini ileri sürülmüş ise de, bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, kaza mahalline gelen trafik polisi ekibi tarafından tutulan Trafik Kazası Tespit Tutanağına dayanılarak yapılan değerlendirmede her ne kadar müvekkiline %75 davacıya da %25 kusur yükletilmiş ise de; yapılmış bir keşif incelemesi olmadığını, Adalet Bakanlığı Adli Tıp Şube Müdürlüğü Trafik İhtisas Dairesinden kusur tespitine ilişkin olarak rapor alınmadan araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin seyir halinde iken sinyal vererek sol şeride yaklaştığını ancak davacı kavşak hız kurallarına uymadan kavşaktan süratli bir şekilde çıktığını,, müvekkiline çarparak aracı yan yattırdığını, söz konusu durumda müvekkilinin %100 asli ve tam kusurlu olduğunun kabul edilemeyeceğini, izah edilen ve resen gözetilecek nedenler ile usul ve yasaya aykırı olarak ikame edilen haksız davanın reddi ile yargılama giderlerinin ve karşı vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELLİLLER; 1-.....Tarihli Kusur Raporunda; ".....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı K.T.K” un 56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak,) Maddesini ihlal ettiğinden ASLİ kusurlu olduğu; Davacıya ait .....plakalı araç sürücüsü .....' in de yine aynı kanunun 52/1-a (Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak,) maddesini ihlal ettiğinden TALİ kusurlu olduğu; kanaatine varılmıştır." beyan etmiştir. 2-.....Tarihli Makine bilirkişisinden alınan raporda; "Tespitler kısmında belirtilen durumlar dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda; dava konusu trafik kazası sonucu dava konusu aracın sol yan kısmı (ön tampon, sol ön çamurluk, sol ön kapı, sol arka kapı) ile sağ yan ön kısmında (sağ ön çamurluk ve bu bölgede bulunan sabit ve hareketli mekanik aksamlar) orta ölçekli hasar meydana geldiği, eksper raporunda dava konusu aracın onarımı için belirtilen parça ve işçilik giderlerine ait kalemlerin, dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri ile birebir uyumlu olduğu, dava konusu aracın onarımının özel serviste yapıldığı, onarım için gerekli yedek parça ve işçilik kalemleri dikkate alınarak kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın onarımı için gerekli maliyetin KDV dahil yedek parça bedeli 27.500 TL ve işçilik bedeli 56.000 TL olacak şekilde toplamda 83.500 TL olarak hesaplandığı, yedek parça tedarikçileri ve servisler tarafından uygulanan iskonto ve indirim oranlarının farklı olabileceği de dikkate alınarak ekspertiz raporunda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerine ait maliyetin dava konusu aracın onarım maliyeti ile uyumlu olduğu, dava konusu aracın onarımı için açılan hasar dosyası kapsamında davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafın sigorta şirketine (.....SİGORTA A.Ş.) .....tarihinde 42.000 TL, davacı tarafa ise .....tarihinde 61.000 TL ödeme yapıldığı, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın hasar geçmişi, kilometresi, geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak yetkili satıcılar ve internet satış siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda emsal aracın 1.055.000 TL bedel ile temin edilebileceği, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedelinin 880.000 TL olduğu, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli, sovtaj bedeli ve onarım giderleri dikkate alınarak dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işleminden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 75.000 TL değer kaybı oluşacağı, dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri, parçaların temini için gerekli süreler ve onarım süresini etkileyecek diğer faktörlerin dikkate alınması ile dava konusu aracın onarımı için gerekli makul onarım süresinin 15 (on beş) iş günü olduğu, dava konusu araca benzer nitelikte bir aracın günlük kiralama bedeli kaza tarihi itibarıyla KDV dahil 2.000 TL olduğu, 15 günlük kiralama bedelinin kaza tarihi itibarıyla KDV dahil 30.000 TL olarak hesaplandığı, kiralama süresince bakım ve amortisman giderlerinden kaynaklı olarak 9.082,16 TL fayda sağlanacağı, bu tutarın toplam kiralama bedelinden düşülmesi ile 15 günlük araç kiralanması sonucunda oluşacak maddi kaybın kaza tarihi itibarıyla KDV dahil 20.917,84 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Beyan etmiştir. 3-..... tarihli makine bilirkişisinden alınan ek raporda; " Tarafların itirazları dikkate alınarak dava dosyası üzerinde tekrar yapılan inceleme sonucunda; dava konusu aracın rayiç bedeli belirlenirken boya-değişen durumu, hasar geçmişi, kilometresi, geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak yetkili satıcılar ve internet alım-satım siteleri üzerinden yapılan piyasa araştırması yöntemi kullanılmış, ikinci el araç alım-satımı, hem internet tabanlı alım-satım platformları hem de yetkili satıcılar aracılığıyla yaygın olarak gerçekleştirilen bir uygulama olması nedeniyle piyasada benzer özelliklere sahip araçların satış bedelleri, aracın piyasa değerinin (rayiç bedelinin) tespitinde karşılaştırmalı emsal olarak kullanılmakta olup, bu yöntem değer tespit çalışmalarında genel kabul görmüş bir uygulama niteliği taşıdığından tarafımdan tercih edilmiştir. Burada belirtilen ve kök raporumda sunmuş olduğum durumlar dikkate alınarak; dava konusu aracın kaza tarihi itibarıyla rayiç bedelinin 1.055.000 TL olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedelinin 880.000 TL olduğu, dava konusu aracın onarımdan sonra yaklaşık 980.000 TL’ye satılabileceği, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli, sovtaj bedeli ve onarım giderleri (83.500 TL) dikkate alınarak dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işleminden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 75.000 TL değer kaybı oluşacağı kanaatine varılmıştır." Beyan etmiştir. 4-.....Tarihli Kusur Raporunda; ".....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı K.T.K” un 56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak,) Maddesini ihlal ettiğinden %75 oranında asli kusurlu olduğu; Davacıya ait .....plakalı araç sürücüsü .....” in de yine aynı kanunun 52/1-a (Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak,) maddesini ihlal ettiğinden %25 oranında tali kusurlu olduğu, kanaatine varılmıştır." Beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedeli, araç mahrumiyet bedeli ile değer kaybı bedellerinden oluşan tazminat taleplerinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davacıya ait bulunan .....plakalı araç ile .....plakalı araçların karıştığı çift taraflı maddi hasarlı kaza meydana geldiği, kolluk tarafından tutanak tutulduğu, tutanak ile her iki sürücüye de kusur izafe edildiği görülmekle davacıya ait SBGM kayıtları ile hasar kayıtlarının dosya arasına alınmasından sonra .....tarihli kusur raporu ile davacıya ait aracı kullanan sürücünün tali kusurlu olduğu, davalı sigortaca sigortalanan ve davalı gerçek kişi sürücünün ise asli kusurlu olduğu belirtilmiş, kusur oranları verilmemesi nedeniyle yeniden alınan .....tarihli kusur raporunda ise davacıya % 25; davalıya 5 75 kusur izafe edilmiştir. Makine mühendisi bilirkişi tarafından ise .....tarihli kök rapor ile nisbi metod yöntemi kullanılarak değer kaybı hesaplandığı, 75.000 TL değer kaybı, 83.500 TL hasar bedeli, 20.917,84 TL de araç mahrumiyet bedeli oluştuğunun hesap edildiği görülmüştür.İtirazlar üzerine ek raporlar alınsa da bu tutarların değişmediği anlaşılmıştır. Poliçe teminat tutarının ise kaza tarihinde 120.000 TL olduğu ancak daha sonra 200.000 TL ye çıkarıldığı, davacının % 25; davalının % 75 kusuru dikkate alındığında poliçe limitinin 150.000,00 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından ise 42.000 TL onarım bedeli, 61.000 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı gözetildiğinde ise bu tutarın mahsubu sonrasında 47.000 TL lik bir limit kaldığı, davacı vekilince ise davanın yalnız 15.638,38 TL lik araç mahrumiyet bedeli yönünden ıslah edildiği anlaşılmakla talep ile bağlı kalınmak suretiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir. Davalı sigorta şirketince sigortalı bulunan aracın hususi araç olması ve davacı vekilince de talep edilmiş olması nedeniyle yasal faizine hükmedilmiş, temerrüt tarihi ise sigortaya başvuru sonrası 8 iş günü bitimi olan tarih esas alınmıştır. Davalı gerçek kişi yönünden ise kaza tarihi temerrüt tarihi esas alınmıştır. Her ne kadar hüküm fıkrasında ikame araç bedelinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınmasına dair hüküm kurulmuşsa da talebin yalnız gerçek kişiden alınmasına yönelik olduğu sigorta şirketinin poliçe teminatının araç mahrumiyet bedeline kapsamadığı gözetilerek sehven verilen kararın infazda tereddüt oluşturabileceği değerlendirilerek düzeltilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın değer kaybı talebi yönünden 50 TL bedelin davalı sigorta şirketi yönünden sigorta şirketine başvuru tarihinden sonra 8 iş günü sonrası temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren; diğer davalı .....yönünden ise haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi ile diğer davalı .....tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Davanın hasar bedeli talebi yönünden 50 TL bedelin davalı sigorta şirketi yönünden sigorta şirketine başvuru tarihinden sonra 8 iş günü sonrası temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren; diğer davalı .....yönünden ise haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi ile diğer davalı .....tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-İkame araç bedeli talebi yönünden ise 15.788,38 TL bedele haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine, 4-Kabul edilen 15.888,38 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.085,34 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 695,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 389,74 TL harcın ( davalı sigorta şirketinin yalnız 2,45 TL sinden sorumlu olması kaydıyla) ile diğer davalı .....tan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 268,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.123,20 TL harcın (davalı sigorta şirketinin yalnız 8 TL sinden sorumlu ollması kaydıyla) ile diğer davalı .....tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacının karşıladığı 517,50 TL tebligat gideri, 6.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.217,50 TL yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin yalnız 45,42 TL sinden sorumlu olması kaydıyla) ile diğer davalı .....tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 15.888,38 TL üzerinden takdir edilen 15.888,38 TL vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin yalnız 100 TL sinden sorumlu olması kaydıyla) ile diğer davalı .....tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 9-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalı .....Anonim Şirketi sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına, Dair; Davacı vekilinin ve davalı .....vekilinin yüzüne karşı davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda verilen kararın miktar itibari ile istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere açıkça okundu, usulen anlatıldı.

Katip Hakim