Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/104 E. 2025/1115 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 30/01/2024 KARAR TARİHİ : 11/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maliki olduğu .....plakalı aracı ile, .....tarihinde saat .....civarında Diyarbakır ili Çarıklı mah civarında Yeni Mardin yolu üzerinde seyir halinde iken sol şeritte yoluna devam ederken sağ şeritte seyir halinde olan .....plaka sayılı araç hiç bir şekilde sinyal vermeden biranda aracını sağ şeritten müvekkilin önüne kırdığını, müvekkilinin .....plakalı aracının ön kısmı ile yola kontrolsüz bir şekilde atılan .....sürücüsü olduğu .....plakalı aracın sol yan kısmına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruda sonuç alamadıklarını, davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 500 TL maddi hasarın ve yine daha sonrasında bilirkişi raporu doğrultusunda tespit sonrası arttırılmak üzere şimdilik 500 TL değer kaybı VE 500 TL kazanç kaybı tazminatının kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsil davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;.....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....- .....tarihleri arasında sigortalıdır. Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartı sağlandığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmamakta olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılması gerektiğini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerekmektedir. araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, itirazları baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER :

1-Mahkememizce Ankara ATK dan aldırılan kusur raporda ; .....günü .....plaka sayılı otomobili ile .....plakalı kamyonetin ön kısımlarıyla çarpması neticesinde maddi hasarlı meydana gelen kaza neticesinde Davalı sürücü .....%100(Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, Davacı sürücü .....kusursuz olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı. 2-Mahkememize Makine mühendisi bilirkişisinden aldırılan kök rapor ile ek raporda; Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatinin hasıl olduğu, Piyasa araştırmam sonucunda araçta meydana gelen hasarın toplam 73.332,00-TL bedel ile onarılabileceği, nisbi yöntemine göre ve yapılan piyasa araştırması sonucunda 24.500,00TLdeğer kaybının oluşacağı ve onarımda kaldığı 14 gün için toplam 8.400,00 TL araç mahrumiyet bedeli oluşacağı, 14 gün makul onarım süresi belirlenmiş ve aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının aracından yoksun kalması ile beraber meydana gelen araç mahrumiyet tazminatından tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle kaza tarihi itibariyle 5.598,65-TL tutarında olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, araca takılan parçaların ve önceki halinin orjinal olup olmadığı ve bundan kaynaklı arada fark bedelinin doğup doğmadığı, aracın tamirde kaldığı süre boyunca araç mahrumiyet bedelinin oluşup oluşmadığı buna göre talep edilen zararın doğup doğmadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde trafikte seyir halinde iken davalı .....plaka sayılı aracın davacıya ait bulunan .....plakalı araca çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, olaya ilişkin kaza tespit tutanağında davalı araç sürücüsünün olay mahallinden ayrılması nedeniyle kusura yönelik inceleme yapılamadığının belirtildiği görülmüştür. Bundan başka Mahkememizce alınan Ankara ATK .....tarihli kusur raporuna göre .....günü .....plaka sayılı otomobili ile .....plakalı kamyonetin ön kısımlarıyla çarpması neticesinde maddi hasarlı meydana gelen kaza neticesinde davalı sürücü .....100(Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu,olduğu, davacıya ait olan .....plakalı araç sürücüsü .....’nin ise bu ikinci çarpmadan dolayı kusur ve kural ihlalinin olmadığının tespit edildiği görülmüş, bilirkişi raporunda kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dahil tüm verilerin tartışıldığı anlaşıldığından bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere kaza nedeniyle değer kaybının tespiti için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup makine mühendisi bilirkişi tarafından dosyaya sunulan .....tarihli bilirkişi raporunda .....plakalı araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, kaza tarihi itibariyle hasar onarım bedelinin 73.332,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihi öncesi herhangi bir ödeme yapılmadığı , değer kaybının 24.500,00 TL olduğu, araç mahrumiyet bedelinin ise aracın kullanılamadığı döneme denk gelen bakım gideri, amortisman gideri gibi kullanıcının yapmak zorunda kalacağı giderlerin mahsubu ile hesaplanması gerektiğinden bu hususta düzenlenen .....tarihli ek rapor ile tespit edilen 5.598,65 TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Değer kaybı tazminatı ile hasar bedeli tazminatı gerçek zararlar arasında olup, davalı ZMMS sigortacısı şirketi akdi sorumlu olması nedeni ile; araç maliki ise işleten sıfatı ile bu tazminat talebinden sorumludur. Ancak aracın tamirde kaldığı süre boyunca oluşan mahrumiyet bedeli ise dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketi dolaylı zararlardan sorumlu değildir. Söz konusu zarardan işbu davada yalnız işleten sorumludur.Davacı tarafça sunulan .....tarihli ıslah dilekçesinde ise tüm davalılardan ıslah ile artırılan tutarların müşterek ve müteselsilen talep edildiği ancak yukarıda açıklandığı üzere araç mahrumiyet bedelinden yalnız işleten ile sürücü davalıların sorumlu tutulması gerektiği anlaşıldığından davanın araç mahrumiyet bedeli yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, kalan tutarların ise tüm davalıların müşterek ve müteselsilen sorumluluğu gözetilerek( ilaveten davalı sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limitinin 100.000,00 TL olduğu dikkate alınarak) bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli ve yeterli görülmesi ile ıslah dilekçesinin de raporlar doğrultusunda verildiği tespiti ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Ek olarak davacı vekilince dava açılmasından önce sigorta şirketine .....tarihinde başvurunun tebliğ edildiği, başvuru sonrası yasal 15 günlük süre geçtikten sonra işbu davanın açıldığı, davalının aracının kullanım amacının hususi olması nedeniyle de yasal faize hükmedilmiş davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi 8 iş günü sonrası sayılarak faizin başlangıç tarihi belirlenmiştir. HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; a-5.598,00 TL araç mahrumiyet bedelinin, .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....ŞİRKETİ ile diğer davalı .....alınarak davacıya ödenmesine, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, b-24.500,00 TL değer kaybı tazminatı ve 73.332,00 TL hasar bedeli olmak üzere toplam 97.832,00 TL tazminatın, davalı .....ŞİRKETİ ile diğer davalı .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve diğer davalı .....Sigorta A.Ş.'den ise .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere, müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.682,90.-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL harç ve sonradan yatırılan 1.338,73.-TL ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan 4.916,57.-TL karar ve ilam harcının, (davalı sigorta şirketinin yalnız 4.650,46.-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 3-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin .....Sigorta Şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60.-TL başvurma harcı, 427,60.-TL peşin harç ve 1.338,73.- TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.193,93.‬-TL harcın (davalı sigorta şirketinin yalnız 2.075,18 -TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından 2.482,50.-TL tebligat ve posta masrafı ve 3.250,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 5.732,5‬0.-TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, (davalı sigorta şirketinin 5.422,23-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Yargılama sırasında davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinin 42.561,00.-TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davalı .....sigorta şirketi kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT m.13/2 uyarınca 5.598,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....sigorta şirketine ödenmesine, 10-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin edenin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim