Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2008/874 E. 2009/34 K.

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı):... Karşı Taraf (Davalı):Adalet Bakanlığı İstemin Özeti: Ankara 6. İdare Mahkemesinin 21.3.2008 günlü, E:2008/416, K:2008/493 sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması davacı tarafından istenilmektedir. Savunmanın Özeti : Ankara 6.İdare Mahkemesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi Muhsin Yıldız'ın Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının; davacının noter olarak atandıktan sonra üç vazgeçme hakkını doldurmadığı gerekçesiyle bozulması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Gülsen Bişkin'in Düşüncesi : Temyize konu ısrar kararının Danıştay 8. Dairesinin 22.3.2007 günlü ve E:2006/5484,K:2007/1608 sayılı kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi görüşülmeyerek dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava, Aydın ... İlçesinde Noter olarak görev yapan davacının 24.12.2004 günlü Resmi Gazete'de ilan edilen 2. sınıf noterliklerden birisine atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığının 1.4.2005 günlü, 7147 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Ankara 6. İdare Mahkemesinin 14.7.2006 günlü, E:2005/760, K:2006/1449 sayılı kararıyla; davacının noterlik belgesi sahibi olarak yaptığı atanma başvuruları üzerine Diyarbakır ... ve Ağrı ... Noterliğine atandığı, ancak atanma isteğinden vazgeçtiği; 1999 yılında Siirt ... Noterliğine atandıktan sonra ise iki yıllık süre sonunda atanma isteğinde bulunması üzerine Kahramanmaraş ... Noterliğine yapılan atamasından da vazgeçmiş olması nedeniyle 1512 sayılı Yasanın 30. maddesinde açıkça belirlendiği şekli ile üç defa ile sınırlandırılan vazgeçme hakkının kullanılmış olduğu; bu nedenle davacının atanma talebinin nazara alınmamasına ilişkin olarak tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesi 22.3.2007 günlü, E:2006/5484, K:2007/1608 sayılı kararıyla; 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 30. maddesinde yer alan hükmün vazgeçme hakkının kullanılmasını engellemeyecek, mesleğin yürütülmesinde zorunlu olan atama ve nakle ilişkin genel ilkelere uygun olacak bir yaklaşımla ele alınmasının hakkaniyet gereği olduğu; özellikle görev yerini değiştirme talebinin geri alınması hallerinde mesleğe başlarken veya mesleğin çeşitli dönemlerinde değişik görev yerlerinde meydana gelen üç defa vazgeçme halinin içtima ettirilerek bu durumda olanlara Kanunun 30. maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanmasının ölçülü olmayan ve hakkaniyetle bağdaşmayan bir sonuç yaratacağı; anılan maddenin 16.11.1989 tarih ve 3588 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki halinin içtimaya imkan verdiği halde değişiklikle bu durumun ortadan kaldırıldığı; bu nedenle maddenin yürürlükte olan hükmünün aynı görev yerinde üç defa nakil talebinde bulunup vazgeçme olarak anlaşılması gerektiği; bu nedenle davacının noterlik belgesi sahibi iken iki kez, noterliğe atandıktan sonra bir kez atama ve nakil talebinden vazgeçtiğinden bahisle tesis olunan işlemde Kanunun amacı ve öngörüsüne uyarlık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle kararı bozmuş ise de; İdare Mahkemesi bozma kararına uymayarak davanın reddi yolundaki ilk kararında ısrar etmiştir. Davacı, Ankara 6. İdare Mahkemesinin 21.3.2008 günlü, E:2008/416, K:2008/493 sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 1. maddesinde, noterlik bir kamu hizmeti olarak nitelendirilmiş; 4. maddesinde, noterliklerin dört sınıfa, noterlerin üç sınıfa ayrıldığı belirtilmiş; 22. maddesinde, boşalan, açılan veya dördüncü sınıftan üçüncü sınıfa geçirilen noterliklerin o yerde, İstanbul ve Ankara'da ve Adalet Bakanlığınca uygun görülecek diğer yerlerde çıkan birer gazete ve Resmi Gazete'de birer defa ilan olunacağı hükme bağlanmış; 23. maddesinde başvuru usulü gösterilmiş; 27. maddesinde, birinci sınıf noterliğe birinci sınıf, ikinci sınıf noterliğe birinci veya ikinci sınıf, üçüncü sınıf noterliğe birinci, ikinci veya üçüncü sınıf noterler arasından, 22. maddeye göre yapılan ilanları izleyen bir ay içinde başvuran isteklilerden birisinin Adalet Bakanı tarafından atanacağı, noterlik belgesi sahiplerinin üçüncü sınıf bir noterliğe atanabilmesinin, üçüncü veya daha üst sınıf noter isteklilerinin bulunmamasına bağlı olduğu, bulunduğu noterlikte iki yılını doldurmamış bulunan noterlerin atanma isteğinin nazara alınmayacağı öngörülmüş; 30. maddesinde ise "Noter sıfatı, noterliğe atama kararının tebellüğü ile kazanılır. Kendi sınıfında veya yukarı sınıfta başka bir noterliğe atanan veya nakledilen noter, atama yahut nakledilme kararını tebellüğ ettiği tarihte yeni noterlik sıfatını kazanmakla beraber eski noterlik sıfatı da sona erer. Bir noterliğe atanan veya nakledilenler, atama veya nakledilme kararının tebliğinden itibaren bir ay içinde yeni görevlerine başlamak zorunluluğundadırlar. Atanan veya nakledilen kimsenin bu süre içinde haklı bir sebep olmaksızın göreve başlamaması veya atanma yahut nakledilme isteminden vazgeçme dilekçesinin atama ve nakil kararının kendisine tebliğinden sonra Bakanlığa ve Cumhuriyet Savcılığına verilmesi halinde, bu kimse noterlik mesleğinden istifa etmiş sayılır. Bir noterliğe atanan kişi, atama veya nakil kararının kendisine tebliğinden önce Bakanlığa veya Cumhuriyet Savcılığına vereceği bir dilekçe ile isteminden vazgeçtiğini bildirebilir. Bu şekilde üç defa vazgeçenlerin daha sonraki atanma istekleri nazara alınmaz. Bunlar noterlik belgesi sahibi ise belgeleri iptal edilir. Atanma kararının tebliğinden önceki vazgeçmelerde yeniden ilan yapılmaksızın mevcut isteklilerden biri 24, 27 ve 29 uncu maddelerdeki esaslara göre o noterliğe atanır " düzenlemesine yer verilmiştir. Davacının noterlik belgesi sahibi olarak yaptığı atanma başvuruları üzerine Diyarbakır ... ve Ağrı ... Noterliklerine atanmasının yapılmasına karşın bu atanma isteklerinden vazgeçtiği; 1999 yılında Siirt ... Noterliğine atandığı ve görevine başladığı, iki yıllık görev süresini doldurması üzerine atanma isteğinde bulunması nedeniyle Kahramanmaraş ... Noterliğine atandığı, ancak bu atama isteğinden de vazgeçtiği; daha sonra halen görev yaptığı Aydın ... noterliğine atandığı; 24.12.2004 günlü Resmi Gazete'de ilan edilen 2. sınıf noterliklerden birine atanma isteğinin 1512 sayılı Kanun'un 30/3. maddesi uyarınca nazara alınmayarak atamasının yapılmaması üzerine bakılmakta olan davayı açtığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için alıntısı yapılan Kanun kuralında üç defa ile sınırlandırılan vazgeçme hakkının hangi hallerde kullanılabileceğinin belirlenmesi zorunlu bulunmaktadır. Yukarıda değinilen Kanun hükümlerinin birlikte incelenip değerlendirilmesinden; bir kamu hizmeti olan noterlik sıfatı ve statüsü atanılan görev yerine göre belirlenmiş, başka bir yere noter olarak atanabilmek için en son görev yapılan yerde en az iki yıl çalışma koşulu getirilmiş, bu sürenin tamamlanması halinde yeni bir noterliğe atanmak veya nakledilmek için başvuranlara atanma veya nakil kararının kendilerine tebliğinden önce vazgeçme hakkı tanınmış ve bu hakkın kullanımı üç defa ile sınırlandırılmıştır. Maddede vazgeçme hakkının hangi koşullarda kullanılacağına * ilişkin açık bir belirleme yapılmamış ise de; bu hükmün, kamu hizmeti olarak nitelendirilen noterlik hizmetinin etkin ve sağlıklı yürütülmesi ile vazgeçme hakkının kullanımı arasındaki dengeyi sağlayacak şekilde uygulanması gerekmektedir. Anılan maddenin 16.11.1989 tarihli ve 3588 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki halinde yer alan; "Atanma veya nakil isteklerinden vazgeçme hakkı iki defa kullanılabilir. Vazgeçilen isteklerden birinin atanmaya, diğerinin nakle ilişkin olması halinde de aynı hüküm uygulanır. Bu durumdaki kimsenin daha sonraki atanma veya nakil istekleri nazara alınmaz.", hükmü atanma ve nakil istemlerinden vazgeçmenin, içtimaına imkan vermekte iken maddenin değiştirildikten sonraki halinde bu içtima durumu ortadan kaldırılmış; noterlik belgesi sahibi iken vazgeçme hali ile noter olarak atandıktan sonraki vazgeçme hali birbirinden ayrılmıştır. Nitekim maddede, noterlik belgesi sahibi iken üç defa vazgeçenlerin belgelerinin iptal edileceği, noter olarak atandıktan sonra atanma isteklerinden üç defa vazgeçenlerin ise daha sonraki atanma isteklerinin değerlendirilmeyeceği belirtilmek suretiyle bu duruma açıklık getirilmiştir. Madde hükmünün aynı görev yerinde üç defa vazgeçme olarak anlaşılması gerekip gerekmediği hususuna gelince; Danıştay Sekizinci Dairesinin kararında Noterlik Kanununun 30. maddesi hükmünün, aynı görçv yerinde üç defa vazgeçme olarak anlaşılmasının hakkaniyete uygun olacağı belirtilmiş ise de, maddede yer alan düzenlemenin böyle bir yorumu elvermediği, maddenin noterliğe atandıktan sonra aynı veya değişik görev yerlerinde nakil isteminden toplam üç defa vazgeçilebileceği şeklinde anlaşılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, davacının noterlik belgesi sahibi iken iki defa, noterliğe atandıktan sonra bir defa atanma ve nakil isteminden vazgeçtiği; diğer bir anlatımla noter olarak atandıktan sonra vazgeçme hakkını henüz bir defa kullandığı anlaşıldığından, 1512 sayılı Kanun'un 30/3. maddesinde öngörülen üç defa vazgeçme hakkını doldurulduğundan bahisle tesis edilen işlemde ve bu işlemin iptal istemiyle açılan davayı reddeden İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulüne ve Ankara 6. İdare Mahkemesinin 21.3.2008 günlü, E:2008/4I6, K:2008/493 sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulmasına, kullanılmayan 22.90.-TL yürütmenin durdurulması harcının isteği halinde davacıya iadesine, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 19.2.2009 gününde esasta ve gerekçede oyçokluğu ile karar verildi. GEREKÇEDE KARŞI OY X- Temyize konu Ankara 6. İdare Mahkemesi ısrar kararının, Danıştay Sekizinci Dairesinin 22.3.2007 günlü, E:2006/5484, K:2007/1608 sayılı bozma kararı doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyoruz. KARŞI OY XX-Davacının temyiz isteminin reddi ve temyize konu Ankara 6. İdare Mahkemesinin 21.3.2008 günlü, E2008/416, K:2008/493 sayılı ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.