Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 1998/725 E. 1999/1082 K.

İstemin Özeti : Ankara 7.İdare Mahkemesince verilen ve mahkemenin iptal kararında ısrarına ilişkin bulunan 27.5.1998 günlü. E:1998/463. K:1998/482 sayılı kararı, davalı idare temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi Nalan Terzi'nin Düşüncesi: Ankara 7.İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararına uyulmayarak verilen ve mahkemenin iptal kararında ısrarına ilişkin bulunan 27.5.1998 günlü, E:1998/463, K:1998/482 sayılı kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen hususların, bu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Öcal Beningtan'ın Düşüncesi : 5435 sayılı "T.C.Emekli Sandığı Kanunu"nün 45 inci maddesinde "44 üncü maddede yazılı malûllük a) İştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olursa, b) Vazifelerin dışında kurumların verdiği herhangi bir kuruma ait başka işleri yaparken, bu işlerden doğmuş olursa, c) Kurumların menfaatini korumak maksadiyle bir iş yaparken o işten doğmuş olursa, d) Fabrika, atölye ve benzeri iş yerlerinde, işe başlamadan önce iş sırasında veya işi bitirdikten sonra, o iş yerinde husule gelen ve yine o iş yerinin mahiyetinden veya çalışma konusundan ileri gelen kazadan doğmuş olursa, Buna (vazife malûllüğü) ve bunlara uğrayanlara da (vazife malûlü) denir, hükmü getirilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden davacıların ortak murisinin izin dönüşü birliğine geri dönerken geçirdiği trafik kazasında vefat ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda davacıların murisi 5435 sayılı Kanunun 45 inci maddesinde öngörülen koşullar içinde vefat etmediğinden vazife malûlü sayılmasına yasal olanak bulunmadığı halde bu yolda tesis edilen işlem aleyhine açılan davada ısrar eden mahkeme kararında isabet görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenle temyiz isteminin kabulü ile mahkemenin ısrar kararının bozulması gerektiği düşünüldü. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü. Davacıların, ... İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde görev yaparken kullandığı izin bitiminde görevine dönerken geçirdiği trafik kazasında ölen oğullarından vazife malûllüğü nedeniyle yetim aylığı bağlanması yolundaki başvurularının reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açtıkları davada, Ankara 7.İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin iptaline ilişkin 23.12.1993 günlü. E:1992/1498, K:1993/1514 sayılı kararı, temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onuncu Dairesinin 12.2.1996 günlü E:1994/4738, K:1996/463 sayılı kararıyla bozulmuş ise de; Ankara 7.İdare Mahkemesi bozma kararına uymayarak dava konusu işlemin iptaline ilişkin ilk kararında ısrar etmiştir. Davalı idare bu kez Ankara 7. İdare Mahkemesinin 27.5.1998 günlü, E:1998/463, K:1998/482 sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. Ankara 7.İdare Mahkemesi, davacıların oğullarının askerlik görevini yaptığı birliğin bulunduğu yere izin bitimi dönerken geçirdiği trafik kazasında vefat ettiği, trafik kazasına neden olan yolculuğun askerlik görevini sürdürme gereğiyle yapıldığına izin sırasında ve özellikle izin bitimi asker kişi olma niteliği değişmeyeceğine göre, söz konusu yolculuk olmasa birliğe ulaşma ve üstlenilen görevin gereklerini yerinde gerçekleştirmenin mümkün olmadığı, bu bakımdan anılan yolculuğun ve vefat olayının askerlik görevi sırasında olmadığı ve askerlik vazifeleriyle ilgili olmadığını öne sürmenin yasa kuralının amacıyla bağdaşmadığı bu nedenle davalı idarece davacılara vazife malûllüğü kuralları uygulanması gerekirken aksi yönde yapılan dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle işlemin iptali yolundaki ilk kararında ısrar etmiştir. Danıştay Onuncu Dairesinin 12.2.1996 günlü. E:1994/4738, K:1996/463 sayılı kararında da açıklandığı üzere: 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 45. maddesinin dava konusu uyuşmazlıkla ilgili (a) bendinde. 44. maddede yazılı malûllüğün, iştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada, vazifelerinden doğmuş olursa vazife malûllüğü sayılacağının kurala bağlandığı, yasanın yazılış biçiminden de anlaşılacağı üzere, ilgililerin vazife malûlü sayılabilmesi için maluliyeti doğuran olay sırasında görevli olmalarının tek başına yeterli olmayıp, malûllüğün görevin neden ve etkisiyle meydana gelmiş olması gerektiği, davacıların oğlunun askerlik görevi sırasında, izninin bitiminde birliğine katılmak üzere yaptığı yolculuk sırasında geçirdiği trafik kazasında öldüğü, izinli olduğu sırada "asker" niteliğinin sürdüğünde kuşku bulunmayan ilgilinin ölümüne neden olan olayın askerlik görevinin neden ve etkisiyle meydana geldiğinin kabulü olanaksız olduğu, bu durumda, yasaya ve hukuka aykırı olmayan işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi gerekirken dava konusu işlemi iptal eden idare mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Ankara 7.İdare Mahkemesinin 27.5.1998 günlü. E:1998/463. K:1998/482 sayılı ısrar kararının Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararı doğrultusunda bozulmasına ve dosyanın Ankara 7.İdare Mahkemesine gönderilmesine. 19.11.1999 günü oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY Ankara 7. İdare Mahkemesinin 27.5.1998 günlü. E:1998/463, K:1998/482 sayılı temyize konu ısrar kararının hukuk ve usule uygun bulunduğu anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ve kararın onanması oyuyla, bozulmasına ilişkin karara karşıyız.