Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 1993/1 E. 1993/561 K.

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : ..., ... Vekili : Av. ... Karşı Taraf (Davalı) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili : Av. ... İstemin Özeti : Davacının, ... Sokak 93 pafta 368 ada 5 parsel sayılı taşınmazının kamulaştırılmasına ilişkin 14.5.1985 günlü 987/2-825 sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda. İstanbul 2.İdare Mahkemesince verilen ve Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararına uymayarak, mahkemenin, davanın reddine dair ilk kararında ısrarına ilişkin bulunan 13.11.1991 günlü E:1991/607, K:1991/2109 sayılı kararı, davacı temyiz etmekte, kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti : Temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, idare mahkemesince verilen kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi : Suna Türkoğlu Danıştay Savcısı Aynur Şahinok'un Düşüncesi : Davacıya ait taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin belediye encümen kararının iptali istemiyle açılan davayı reddeden idare mahkemesi kararını onayan Danıştay Altıncı Daire kararının davacı tarafından düzeltilmesinin istenilmesi üzerine;" karar düzeltme dilekçesine ekli bulunan ... 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 7 9.1989 günlü, 1281 sayılı kararının incelenmesinden yerinde ve eldeki belgelere göre çevresindeki diğer yapılarla birlikte ihya edilmesinin daha doğru ve uygun olduğuna ... Büyükşehir Belediye Başkanlığınca kurul onayına sunulan 1/5000 ölçekli ... Tarihi Yanmada Koruma İmar Planı ve Nazım plan raporunda da özel proje alanı olarak ayrıldığı gözlenen bu bölgenin korunması gerekli kültürel, sosyal, ekonomik niteliklerini yaşatmaya ve gelecek kuşaklara aktarmaya yönelik planın bir an önce hazırlanmasına karar verildiğinin anlaşıldığı belirtilen durum karşısında uyuşmazlık konusu taşınmazı kamulaştırma yetkisinin Kültür Bakanlığına ait olduğu" gerekçesiyle bozan Danıştay Altıncı Daire kararına uymayarak taşınmazın 1/5000 ölçekli Haliç Düzenleme l.Etap İmar Planı ile 1/1000 ölçekli imar planında korunarak turizm amaçlı düzenlenecek alanda kalması nedeniyle kamulaştırılmasına karar verildiği, söz konusu planların uyuşmazlık konusu parsel yönünden dava açılmayarak kesinleştiği ve işlem tarihi itibariyle Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulunca taşınmaz hakkında verilmiş bir tescil kararı bulunmadığından, plan gereği verilen kamulaştırma kararında mevzuata aykırılık bulunmadığı işlem tarihinde mevcut olmayan bir karara istinaden kamulaştırma yetkisinin Kültür Bakanlığına ait olduğunu kabule olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararında ısrar eden idare mahkemesi kararı davacı tarafça temyiz edilmiştir. Temyiz dosyasının incelenmesinden davacının temyiz dilekçesinde öne sürdüğü hususlarda dikkate alınarak, Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararında yer alan gerekçe karşısında idare mahkemesinin ısrar kararında hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulüyle idare mahkemesi kararının bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü: Davacının ... Sokak 93 pafta 368 ada 5 parsel sayılı taşınmazının kamulaştırılmasına ilişkin 14.5.1985 günlü 987/2-825 sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle açmış olduğu davada. İstanbul 2.İdare Mahkemesince verilen ve kamulaştırma işleminin 13.12.1984 onay tarihli 1/1000 ölçekli imar planına dayandığı, imar planının uyuşmazlık konusu parsel yönünden dava açılmayarak kesinleştiği, imar planı uyarınca "korunarak turizm amaçlı düzenlenecek" alan içinde kalan taşınmaz hakkında Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulunca verilmiş bir tescil kararı bulunmadığı, kamulaştırma işleminden sonra yürürlüğe giren 19.12.1985 onay tarihli 1/5000 ve 2.4.1986 onay tarihli 1/1000 ölçekli imar planlarında taşınmazın "günübirlik rekreasyon" alanında kaldığının anlaşıldığı, her iki imar planının kullanılış amacının belediye görevlen içinde kalan hizmetlere yönelik bulunması sebebiyle işlemi sakatlayın nitelik taşımadığı gerekçesiyle, davanın reddine ilişkin bulunan 20.12.1988 günlü E:1986/1148, K:1988/1009 sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesinin karar düzeltme aşamasında vermiş olduğu 11.4.1991 günlü E:1991/442, K:1991/782 sayılı kararla, bozulmuş ise de; İstanbul 2.İdare Mahkemesi, bozma kararına uymayarak 13.11.1991 günlü E:1991/607, K:1991/2109 sayılı kararı ile davanın reddine dair ilk kararında ısrar etmiştir. Davacı bu kez ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. 2863 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (a) bendinde kısmen veya tamamen gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetine geçmiş olan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile koruma alanlarının Kültür Bakanlığınca hazırlanacak programlara uygun olarak kamulaştırılacağı; bu bende, 3386 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle eklenen fıkrada ise; koruma amaçlı imar planında kültürel amaçlara ayrılan tescilli yapıların, bu amaçla onarılıp değerlendirilmesi kaydıyla koruma kurullarının kararı ve bakanlığın tasdiki ile belediyelerce kamulaştırılabileceği, amacına uygun kamulaştırma yapılmadığı takdirde yetkinin geri alınacağı hükme bağlanmıştır. Dosyada bulunan. ... "Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 7.9.1989 günlü 1281 sayılı kararının incelenmesinden, ... ve çevresinin yeniden, elde mevcut bilgi ve rölöve ve diğer belgeler yardımı ile incelenmesi sonucu, gerek yıkılan gerekse halen ayakta kalan yapıların arasında korunması gerekli karaktere sahip binaların da olduğuna, esasen burasının ... kenarında belli bir süreç içinde oluşmuş, içinde zamanla yapılan müdahalelerle sokağın üstü örtülü karakteristik bir çarşı da olan, camisi, türbesi, hanları, dükkanları ile bir alışveriş merkezi durumunda bulunduğuna, yüksek kurulun 13.3.1986 günlü 2046 sayılı kararında yakında bir yere nakledilerek yeniden ihyası öngörülen çevresinde bulunan ve ilgililerince ihya ve restorasyonu girişiminde bulunulan tescilli eski eserlerin arasında yer alması nedeniyle, nakledilmeden, yerinde ve eldeki belgelere göre çevresinde diğer yapılarla birlikte ihya edilmesinin daha doğru ve uygun olduğuna karar verildiği; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığınca Kurul onayına sunulan 1/5000 ölçekli ... Tarihi Yarımada Koruma İmar Planı ve Nazım İmar Planı raporunda da özel proje alanı olarak ayrıldığı gözlenen,Ticaret Ham ile ... Köprüsü arasında kalan sınırları belli bu bölgenin korunması gerekli kültürel, sosyal, ekonomik niteliklerini yaşatmaya ve gelecek kuşaklara aktarmaya yönelik planın bir an önce hazırlanmasının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Danıştay Altıncı Dairesince, açıklanan bu durum dikkate alınarak, uyuşmazlık konusu taşınmazı kamulaştırma yetkisinin 2863 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (a) bendine göre Kültür Bakanlığına ait olduğu, aynı bende 3386 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile eklenen fıkranın olayda uygulanmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla taşınmazın davalı idarece kamulaştırılamayacağı gerekçesiyle, idare mahkemesinin ret kararı bozulmuş ise de; İstanbul 2.İdare Mahkemesince, bozma kararına uyulmayarak, işlemin tesis edildiği ve hatta mahkemelerince karar verildiği tarihten sonra taşınmazın korunması gereken kültür varlığı olarak tescili halinin, kamulaştırma işleminin yetki yönünden iptalim gerektiren bir neden teşkil etmeyeceği gibi ... 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 7.9.1989 günlü 1281 sayılı kararının dava konusu kamulaştırma işleminin tesis edildiği tarihte haklarında herhangi bir tescil kararı bulunmayan taşınmazın, münhasıran korunması gereken kültür ve tabiat varlığı olarak tesciline dair bir karar olmaması ve koruma amaçlı imar planının tasdiki yolunda bir karar olmadığı göz önüne alındığında işlem tarihinde mevcut olmayan bu karara dayanılarak, kamulaştırma yetkisinin Kültür Bakanlığına ait olduğunu kabule olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddinde ısrar edilmiştir. Uyuşmazlık konusu olayda, belediyece kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazın. ... 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruna Kurulunun 7.9.1989 günlü 1281 sayılı kararı ile belirlenen koruma alanı içinde yer aldığı ve bu haliyle 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruna Kanununun 15 inci maddesinin (a) bendi kapsamında bulunduğu anlaşıldığından; ayrıca da kamulaştırma işlemine dayanak alınan imar planının dava konusu edilmemesi durumunun, kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazın. 2863 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilip incelenmesi konusunda engel teşkil etmeyeceği kuşkusuz olduğundan: Danıştay Altıncı Dairesince bu durum dikkate alınarak verilen bozma kararı uygun bulunuş ve İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 13.11.1991 günlü E:1991/607, K:1991/2109 sayılı ısrar kararında usul ve hukuka uyarlık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davacının temyiz isteminin kabulü ile İstanbul 2.İdare Mahkemesince verilen 13.11.1991 günlü E:1991/607, K:1991/2109 sayılı kararın. Danıştay Altıncı Dairesinin 11.4.1991 günlü E:1991/442, K:1991/782 sayılı kararı doğrultusunda bozulmasına 26.11.1993 günü oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY İstanbul 2.İdare Mahkemesince verilen ve Danıştay Altıncı Dairesinin 11.4.1991 günlü E:1991/442, K:1991/782 sayılı bozma kararına uyulmayarak. Mahkemenin davanın reddi yolunda verdiği ilk kararında ısrarına ilişkin bulunan 13.11.1991 günlü E:1991/607, K:1991/2109 sayılı kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin bu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması oyuyla karara karşıyız.