Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 1986/2 E. 1986/36 K.

Davacı : .................. Vekili : Av. ......... Davalılar : Başbakanlık Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Vekili : Av. ........... Davanın Özeti : Davacı, 5.12.1985 gün, 85/10132 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, 1986 yılında memurlara ödenecek zam ve tazminatları belirleyen kararın 2. maddesinin (D) fıkrasının (e) bendi ile 3. maddenin (E) fıkrasının (c) bendindeki aynı biçimde yer alan « «Emekli Aylığı Alanlar» » ibaresinin iptalini ve 1986 yılında verilmeyen zam ve tazminatların ödenmesini istemektedir. Davalı Başbakanlık Savunmasının Özeti : 5.12.1985 gün ve 85/10132 sayılı kararnamenin iptali istenen hükmü ile istihdam statüleri, hizmet ve mesleki özelliklen itibariyle memurların standart kazançlarının fevkinde gelir elde etmeleri mümkün bulunanlar hakkında haklı kısıtlamaların getirilerek ücret dengesinin sağlanmasının amaçlandığı, bu madde ile ücrette sosyal adaletin sağlanmak istendiği ileri sürülerek davanın reddi savunulmaktadır. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Savunmasının Özeti : Ek maddede sözü edilen zam ve tazminatların kimlere ödeneceği konusunda Bakanlar Kuruluna takdir yetkisi tanındığı, Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararnamede bu zam ve tazminatların emekli aylığı alanlara ödenmeyeceği hükmü uyarınca davacıya ödeme yapılamadığı ileri sürülerek davanın reddi gerekliği savunulmaktadır. Tetkik Hakimi : Zeynep Kavlak Danıştay Savcısı Nevin Gönenç'in Düşüncesi : Davacı 5.12.1985 gün ve 85/10132 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan 1986 yılında memurlara ödenecek zam ve tazminatları belirleyen kararın 2 nci maddesinin D fıkrasının e bendi ile 3 ncü maddesinin E fıkrasının c bendinin iptali ve bu hükümler nedeniyle verilmeyen zam ve tazminatların ödenmesi talebiyle açılmıştır. 657 sayılı kanuna 1327 sayılı kanunla eklenen değişik ek maddede; Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan veya hayat ve sağlık için tehlike arzeden yahut mali sorumluluk gerektiren işlerde çalışanlara iş güçlüğü, iş riski zammı ve mali sorumluluk tazminatı, temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için de temininde güçlük zammı ödeneceği, ayrıca görevlilerin yetki ve sorumlulukları dikkate alınarak belirli kadrolara atamış olanlara özel hizmet tazminatı verileceği hükme bağlanmış, bu zam ve tazminatların hangi görevde bulunanlara ne miktarda, hangi ölçüler dahilinde ve ne gibi usul ve esaslarla verileceğinin tespiti konusunda da bakanlar kuruluna yetki verilmiş bulunmaktadır. Bu hüküm karşısında belirli nitelikteki görevleri ifa eden devlet memurlarına zam ve tazminat ödenmesi zorunlu olduğuna ve maddede emekli aylığı alanlara söz konusu zam ve tazminatların ödenemeyeceği yolunda bir hükme yer verilmediğine göre bu ayrımın kararname ile yapılmasında ve emekli aylığı alanlara zam ve tazminat verilemeyeceğinin öngörülmesinde 657 sayılı kanunun ek maddesi hükmüne uyarlık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle dava konusu kararnamenin 2 nci maddesinin D fıkrasının e bendi ile 3 ncü maddesinin E fıkrasının c bendinin iptali ve verilmeyen zam ve tazminatların ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca işin gereği görüşüldü : Dava, 5.12.1985 gün, 85/10132 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan, 1986 yılında memurlara ödenecek zam ve tazminatları belirleyen kararın 2. maddesinin (D) fıkrasının (e) bendi ile 3. maddenin (E) fıkrasının (c) bendindeki aynı biçimde yer alan « «Emekli Aylığı Alanlar» » ibaresinin iptali ve 1986 yılında verilmeyen zam ve tazminatların ödenmesi istemiyle açılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa 1327 sayılı Kanunla eklenen ek maddede; niteliği ve çalışma şartlan bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, Sayıştay'a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, Vezne açığından malen sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere mali sorumluluk tazminatı, temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı ödeneceği, bu tazminat ve zamların hangi iş yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esaslarının, ilgili kurumların yazılı isteği üzerine Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve yılda bir defa olmak üzere hazırlanacağı ve Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır. Aynı madde kimlere özel hizmet tazminatı verileceğini de açıkça belitmiş ve maddenin son fıkrasında ise yurtdışına sürekli görevle gönderilenlere bu tazminatın verilemeyeceği hükmü yer almıştır. Madde hükmünün incelenmesinden anlaşılacağı gibi ek maddenin ilk fıkrasında belirtilen zam ve tazminatların, kimlere ne miktarda ödeneceği konusunda idareye takdir yetkisi tanınmış, özel hizmet tazminatının ise kadro, unvan ve gördüğü öğrenim dikkate alınarak kimlere ödeneceği açıkça belirtilmiş ve yine kimlere bu tazminatın ödenmeyeceği maddenin son fıkrasında gösterilmiştir. Ek maddenin ilk fıkrasında sözü edilen zam ve tazminatların, hayat ve sağlık için tehlike arzetmesi yahut mali sorumluluğu gerektirmesi nedeniyle teminindeki güçlük zammının ise görevin gerektirdiği nitelikteki eleman çalıştırılmasını temin amacıyla ödenmesi amaçlanmıştır. Ek madde ile idareye, kararname ile hangi görevlerde bulunanlara ne miktarda ve ne gibi ödeme usul ve esasla zam ve tazminatların verilebileceğinin tespiti konusunda yetki verilmiş olup, aynı görevi yaparak aynı tazminata hak kazanan kişiler arasında ek gelir sağlayanlara bu zam ve tazminatların verilip verilmemesi yolunda herhangi bir yetki verilmemiştir. Belirli görevleri yapan kamu personeline o görevin ifası nedeni ile verilmesi yasa ile zorunlu kılınan zam ve tazminatların, aynı görevi yapan kişiler arasında, daha önceki hizmetleri karşılığı aldıkları emekli aylıkları dikkate alınarak kararname ile verilmemesi yolunda hüküm getirmek ek maddeye aykırı bulunmaktadır. İşçi emeklisi iken Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne baştopoğraf olarak 25.1.1982 tarihinde memur olarak yeniden ataması yapılan davacının, daha önceki hizmetleri nedeniyle tarafına emekli aylığı bağlanmış olmasını yeniden atandığı görevin niteliğinden doğan zam ve tazminatlardan yararlanmasını engelleyeceğini düşünmek yukarıda açıklanan gerekçeler karşısında mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kararnamenin 2. maddesinin (D) fıkrasının (e) bendi ile 3. maddenin (E) fıkrasının (c) bendinin iptaline, davacının bu hükümler nedeniyle yoksun kaldığı zam ve tazminatların ödenmesine, 6000 lira yargılama gideri ile 7700 lira avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine 20.6.1986 günü oybirliği ile karar verildi.