Danıştay · 9. Daire

Danıştay 9. Daire 2023/8269 E. 2025/4516 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
9. Daire
Esas No
2023/8269
Karar No
2025/4516
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/8269 Karar No : 2025/4516

TEMYİZ EDENLER :1)(DAVACI) ... İnşaat Nakliye Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

2) (DAVALI) ... Defterdarlığı-... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2017 yılına ilişkin bir kısım alışlarını sahte fatura ile belgelendirdiğinden bahisle ve 2016/Aralık döneminden devreden katma değer vergisi dikkate alınmak suretiyle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Ocak ila Eylül, Aralık dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan üç vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu tarhiyatın bir kısmı, devreden katma değer vergisinin azaltılmasından, kalan kısmı ise dava konusu dönemde davacı tarafından alınıp indirim konusu yapılan faturaların sahte olduğu iddiasından kaynaklandığından söz konusu iki tarhiyat sebebinin ayrı ayrı incelenmesi gerektiği, tarhiyatın devreden katma değer vergisinin azaltılmasından kaynaklanan kısmı yönünden; davacı adına 2016/Ocak,Şubat , Nisan ila Aralık dönemlerine ilişkin olarak yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatlara karşı açılan dava sonucunda Mahkemelerinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 2016 yılı içindeki katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi hukuka uygun bulunduğundan 2016/Aralık döneminden 2017/Ocak dönemine devreden katma değer vergisinin azaltılıp "0" olarak dikkate alınması suretiyle davacı adına yapılan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık görülmediği, tarhiyatın dava konusu dönemde davacı tarafından alınıp indirim konusu yapılan faturaların sahte olduğu iddiasından kaynaklanan kısmı yönünden; düzenlenen vergi tekniği raporlarında yer alan tesptlerin, faturaların sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge niteliğinde olduğunun kabul edilmesi için yeterli görüldüğünden davacı adına düzenlenen faturaların gerçek bir teslime dayanmayan sahte fatura niteliğinde olduğu sonucuna varıldığından faturalara konu katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle davacıya ait beyan tablosunun yeniden tanzim edilmesinde tabloda ödenecek vergi çıkan dönemler için üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarh edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak, davacının 2017 yılına ilişkin olarak 7143 sayılı Kanun kapsamında katma değer vergisi yönünden vergi artırımı bildiriminde bulunduğu, bu nedenle, adına daha önceden verilen katma değer vergisi beyannameleri nedeniyle tahakkuk eden katma değer vergisi haricinde vergi artırımı bildiriminden kaynaklı olarak katma değer vergisi tahakkuk ettiği ve 7143 sayılı Kanun kapsamında yapılan vergi artırımı nedeniyle tahakkuk eden katma değer vergisinin Kanunda belirtilen şekilde ödenmemesi nedeniyle davacı hakkında vergi inceleme raporu düzenlenerek dava konusu cezalı tarhiyat yapıldığı, vergiyi doğuran olayların doğru bir şekilde beyanını amaçlayan 7143 sayılı Kanun kapsamında davacı tarafça yapılan uyuşmazlık yılındaki vergi artırımı bildiriminde yer alan artırım tutarı nispetinde tahakkuk eden katma değer vergisi her ne kadar Kanunda belirtilen şekilde ödeme yapılmaması nedeniyle vergi incelemesi yapılmaması imkanını ortadan kaldırsa da, takip ve tahsiline devam edileceğinden ve bu nedenle davacının yeni beyanı olarak kabul edilmesi gerektiğinden bu Kanun kapsamında artırılan katma değer vergisinin inceleme raporuna göre tespit edilen ve re'sen tarhiyat olarak önerilen katma değer vergisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiğinden, dava konusu bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının; davacı adına tahakkuk eden katma değer vergisi artırım tutarının dikkate alınmaması suretiyle yapılan kısmında hukuka uyarlık görülmediği, aşan kısmında ise düzenlenen faturaların sahte olduğu kanaatine varılmış olması sebebiyle hukuka aykırılık görülmediği, dava konusu vergi ziyaı cezalarının tekerrür sebebiyle artırılan kısımlarının yeniden düzenlenmesinde; 2017 yılı içinde indirim konusu yapılan katma değer vergisinden dolayı tekerrür sebebiyle artırılan vergi ziyaı cezaları 2017 yılının Ağustos ayı dışında tekerrüre esas alınan 9.000,00-TL nı aştığından cezaların tekerrür sebebiyle artırılan 2017/Ocak-Temmuz, Eylül ve Aralık dönemleri için 9.000,00-TL yi aşan kısmında hukuka uyarlık, aşmayan kısmında hukuka aykırılık ve yine 2017/Ağustos dönemine ilişkin olarak çıkan 570,75-TL lik tarhiyat doğrudan 2016/12 döneminden 2017/Ocak dönemine devreden katma değer vergisinin azaltılmasından kaynaklandığından 2017/Ağustos dönemine ilişkin olarak kesilen vergi ziyaı cezasının tekerrür sebebiyle artırılan kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinden; davacı adına tahakkuk eden katma değer vergisi artırım tutarına isabet eden kısmının ve bu kısma isabet eden tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan üç kat vergi ziyaı cezası ile kalan kısma ilişkin vergi ziyaı cezalarının 2016 yılında alınıp indirim konusu yapılan faturalar sebebiyle tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan (2017/Ağustos dönemine ilişkin) kısmı ile 2017 yılında alınıp indirim konusu yapılan faturalar sebebiyle tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmının 9.000,00-TL yi aşan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının, dava konusu tekerrür uygulanan üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatın, 7143 sayılı Kanun kapsamında davacı adına tahakkuk eden katma değer vergisi artırım tutarının dikkate alınmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilen kısmı dışındaki kısmına ilişkin olarak davalı idarece, yapılan istinaf başvurusunun reddine, dava konusu tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan üç kat cezalı tarhiyatın, 7143 sayılı Kanun kapsamında davacı adına tahakkuk eden katma değer vergisi artırım tutarının dikkate alınmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilen kısmı yönünden; 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Matrah ve vergi artırımı" başlıklı 5. maddesinin 3.fıkrasında "Mükellefler, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde katma değer vergisini artırarak bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödemeleri halinde, kendileri nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmaz. (...)" hükmüne, aynı maddenin 4. fıkrasında, "Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarına göre; a) (...) Bu vergilerin bu Kanunda belirtilen şekilde ödenmemesi hâlinde, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre gecikme zammıyla birlikte takip ve tahsiline devam olunur, ancak bu madde hükmünden yararlanılamaz." hükmüne göre 7143 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 4 numaralı fıkrasının a bendinin ikinci cümlesi matrah veya vergi artırımı sonucu tahakkuk eden verginin Kanun'da belirtilen süre ve şekilde ödenmemesi halinde ödenmeyen verginin 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre gecikme zammıyla birlikte takip ve tahsiline devam edilmesinin yanı sıra anılan cümlede yer alan kural, mükellef hakkında vergi incelemesi yapma veya başlamış olan vergi incelemesine devam etme ve vergi tarh etme imkanı verildiği, kanun koyucunun bu konudaki takdir yetkisini kullanırken ödeme şartlarının yerine getirilmemesi durumunda hem matrah ve vergi artırımı sonucunda tahakkuk eden ancak ödenmeyen vergilerin 6183 sayılı Kanun uyarınca takip edilmesini hem de aynı döneme ve aynı vergi türüne ilişkin olarak vergi incelemesi veya tarhiyat yapılmasını mümkün kıldığı, ancak bu durumun mükellefin kanundan kaynaklanan ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesinden kaynaklandığı, vergi idaresi matrah ve vergi artırımına konu vergi alacağının tahsili amacıyla anılan işlemlerden her ikisine de aynı anda başvurabileceği, davalı idare tarafından takip ve tahsiline başlanan vergilerin bu aşamada dikkate alınacağı tabii olup 213 sayılı Kanunun 116. ila 126 maddelerinde yer alan vergi hatalarına ilişkin hükümler uyarınca aynı dönem için birden fazla vergi istenmesi durumunda mükelleflerin vergi dairesinden hatanın düzeltilmesini isteme ve bu yöndeki talebin reddi durumunda dava açma imkanının bulunduğu, mahkeme kararı ile, idarece tarh olunan vergilerden, davacının ilgili dönemlere ilişkin olarak vergi artırımı ile beyan ettiği vergilerin mahsubu suretiyle vergilendirmeye gidilmesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu cezalı tarhiyatların kısmen kaldırılması gerektiği yönünde karar verilmiş ise de, ödeme şartlarının yerine getirilmemesi durumunda hem matrah ve vergi artırımı sonucunda tahakkuk eden ancak ödenmeyen vergilerin 6183 sayılı Kanun uyarınca takip edilmesini hem de aynı döneme ve aynı vergi türüne ilişkin olarak vergi incelemesi veya tarhiyat yapılmasını mümkün kıldığı, davalı idarece şu aşamada mükerrer olarak talep edilen bir verginin bulunmadığı anlaşıldığından ve bu kısma ilişkin olarak kesilen vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmı yönünden; tekerrür hükümlerinin uygulanmasının dayanağı ceza maddesinde öngörülen, artırım tutarının kesinleşen cezadan fazla olamayacağına dair lehe olan hükmün geçmişe yürüyeceği, davacının 2017 yılına ilişkin vergi ziyaına sebebiyet veren fiili nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezasına tekerrür uygulanmasında, artırım tutarının, tekerrüre esas alınan 9.000,00-TL tutarındaki vergi ziyaı cezasından fazla olamayacağı, vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının, 9.000,00-TL tutarına isabet eden kısmında hukuka aykırılık, ceza fazlasında ise hukuka uyarlık bulunmadığından, davalı istinaf başvurusunun kısmen gerekçeli reddine, kısmen kabulüne, Mahkeme kararının cezalı tarhiyatın söz konusu kısmı ve bu tarhiyata ilişkin olarak kesilen vergi ziyaı tekerrür nedeniyle artırılan kısmının 9.000,00-TL tutarına isabet eden kısmı yönünden kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: DAVACININ İDDİALARI: Sahte faturalara ve emtia alımlarına ilişkin yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan yapılan tarhiyatın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir. DAVALININ İDDİALARI: Yapılan işlemlerin ve tarhiyatın yerinde olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Davacının duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacı şirket adına, 2017 yılına ilişkin bir kısım alışlarını sahte fatura ile belgelendirdiğinden bahisle ve 2016/Aralık döneminden devreden katma değer vergisi dikkate alınmak suretiyle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Ocak ila Eylül, Aralık dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan üç vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddenin devamında bentler halinde sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği ifade edilmiştir.

Davacının temyiz istemi yönünden; Vergi Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunmamak suretiyle kesinleştiği anlaşıldığından Vergi Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmayan davacı tarafından yapılan temyiz başvurusunun bu kısım yönünden incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

Öte yandan, 7143 sayılı Kanun kapsamında davacı adına tahakkuk eden katma değer vergisi artırım tutarının dikkate alınmadığından bahisle davanın kabulüne yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, bu kısım yönünden Mahkeme kararının kaldırılmasına ve cezalı tarhiyatın bu kısmı ve bu tarhiyata ilişkin olarak kesilen vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının 9.000,00-TL tutarına isabet eden kısmı yönünden davanın reddine Bölge İdare Mahkemesince karar verildiğinden bu kısım yönünden davacı yönünden yeni ve aleyhe sonuç doğuran bir hukuki durum meydana gelmiş olup, temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olduğundan, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden davacı tarafından yapılan temyiz başvurusunun bu kısım yönünden reddi gerekmektedir. Davalının temyiz istemi yönünden; Bölge İdare Mahkemesi kararının, istinaf başvurusunun reddine ve belirtilen gerekçe ile reddine ilişkin kısmına yönelik davalı idare tarafından ileri sürülen iddialar, kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin kısmen incelenmeksizin reddine, kısmen redddine; davalının temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu kısmının ONANMASINA, 3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhine onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 30/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Danıştay 9. Daire, E. 2023/8269, K. 2025/4516, T. 30.10.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-9-daire-2023-8269-e-2025-4516-k-b09cb5535651