Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2024/726 E. 2025/7602 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2024/726
Karar No
2025/7602
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/726 Karar No : 2025/7602

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACI) ... Yapı Endüstrisi Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ...Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Çorum ili, Merkez ilçesi sınırları dahilinde ve uhdesinde bulunan ... sicil sayılı II (a) grubu (kalker) işletme ruhsat sahasında mahallinde yapılan tetkik sonucunda 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 62.743,00-TL, 12. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca 61.340,00-TL ve 24. maddesinin on ikinci fıkrası uyarınca 95.161,00-TL olmak üzere toplam 219.244,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca uygulanmasına karar verilen 62.743,00-TL para cezasına ilişkin kısmınına ilişkin incelemede, davalı idare tarafından, 2018 yılında yapılan 30.670 ton sevkıyatın Genel Müdürlüğe bildirilmediği ve bu durum haksız yere hak iktisabı sayıldığından bahsi geçen cezanın uygulandığının belirtildiği, ancak 3213 sayılı Kanun'un 10. maddesinin yedinci fıkrası gereğince para cezası uygulanabilmesi için ruhsat sahiplerinin gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engellemesi ve/veya haksız surette hak iktisap etmesi gerektiği ve ruhsat sahasında yapılan üretim veya satışların beyan edilmemesi durumu haksız yere hak iktisabı olarak nitelendirildiği, 2018 yılında sevk edildiği tespit edilen 30.670 ton kalkerin 6.770 tonunun 2016 yılı işletme faaliyet raporunda gerçekleştirilen üretim olarak, 23.900 tonunun da 2017 yılı işletme faaliyet raporunda gerçekleştirilen üretim olarak beyan edildiği, aynı zamanda yapılan sevkıyatın da yine davacıya ait bir tesise sevk irsaliyesiyle yapıldığı ve satış olarak nitelendirilemeyeceği gibi, 2018 yılı için ruhsat taban bedeli olan 25.096,00-TL tutarında devlet hakkı tahakkuk ettirildiği, 30.670 ton sevkıyatı bildirmesi durumunda dahi davacının ödeyeceği devlet hakkı tutarının değişmeyeceği hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 2016 yılı işletme faaliyet raporunda gerçekleştirilen üretim olarak beyan edilen 6.770 ton kalker ve 2017 yılı işletme faaliyet raporunda üretim olarak beyan edilen 23.900 ton kalkerin, 2018 yılı işletme faaliyet raporunda dönem başı stok ve satış olarak yer almamasının, somut olayda haksız surette hak iktisabı veya gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engellemek olarak nitelendirilemeyeceği, bu durumun ancak 3213 sayılı Kanun'un 10. maddesinin dördüncü fıkrasında bahsi geçen beyanlardaki hata ve noksanlık olarak nitelendirilebileceği, davacının 2018 yılında kendi bünyesinde yer alan beton santraline sevk ettiği 30.670 ton kalkeri 2018 yılı işletme faaliyet raporunda beyan etmemesi fiilinin haksız surette hak iktisabı veya gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engellemek olarak nitelendirilmesine imkan bulunmadığından bahisle belirtilen fiili nedeniyle davacının 3213 sayılı Kanun'un 10. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 62.743,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasında mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlemin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uygulanmasına karar verilen 61.340,00-TL para cezasına ilişkin kısmının incelenmesinden, davalı idare tarafından, 30.670 ton üretim ve sevkıyatın beyan edilmediğinden bahisle para cezası uygulanmış ise de, 3213 sayılı Kanun'un 12. maddesinin dördüncü fıkrası (fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle) uyarınca idari para cezası uygulanabilmesi için, hem üretim hem de sevkıyatın bildirilmemesi gerektiği, davacı tarafından ise 30.670 ton kalker üretiminin 2016 ve 2017 yılı işletme faaliyet raporlarında beyan edildiği görüldüğünden, 2016 ve 2017 yılı işletme faaliyet raporlarında üretim olarak beyan edilmiş olan 30.670 ton kalkerin üretim ve sevkıyatının beyan edilmediğinden bahisle davacının 61.340,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasında da mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden de dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin on ikinci fıkrası uyarınca uygulanmasına karar verilen 95.161,00-TL para cezasına ilişkin kısmının incelenmesinden ise, davacının uhdesinde bulunan maden işletme ruhsatına ilişkin olarak mahallinde tetkikin yapıldığı yıl olan 2021 yılından geriye doğru beş yıllık süre içerisinde (2021 yılı hariç) yer alan 2016 yılında 6.770 ton üretim yapıldığı, 2018 ve 2019 yıllarında ise hiç üretim yapılmadığı, dolayısıyla 2016, 2018 ve 2019 yıllarında toplam 6.770 ton üretim yapıldığı ve bu üretimin de projede beyan edilen yıllık üretim miktarı olan 200.000 tonun yüzde 10'una tekabül eden 20.000 tondan az olduğu anlaşıldığından, davacının uhdesinde bulunan ruhsat sahası ile ilgili olarak 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinin on ikinci fıkrası uyarınca 95.161,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, lehine olan hükümlerin onanması gerektiği, 2016 yılında 6.770 ton üretimin yapıldığı, 2017 yılında 23.900 ton üretimin gerçekleştiği, diğer yıllarda ise herhangi bir üretimin yapılmadığı, üç yılda toplam 30.670 ton üretim yaptığı ve bunun projede beyan edilen 150.000 ton üretim miktarının yüzde 10'una tekabül eden 15.000 tondan fazla olduğu ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, işlemin hukuka ve yasaya uygun olarak tesis edildiği, aleyhlerine olan kısımların bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davalı idarece savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 14/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2024/726, K. 2025/7602, T. 14.10.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2024-726-e-2025-7602-k-39f242c86d8d