Danıştay · 8. Daire
Danıştay 8. Daire 2024/5860 E. 2025/7674 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 8. Daire
- Esas No
- 2024/5860
- Karar No
- 2025/7674
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/5860 Karar No : 2025/7674
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVACILAR) 1- ... 2- ... (Kendi adına asaleten... adına velayeten) 3- ... 4- ... 5- ...6- ... VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALILAR) 1- ...Genel Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... Av. ...- Av.... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 3- ... Birliği Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, muris ...'nın 24/09/2019 tarihinde Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi'nden bulunan 4. Etap TOKİ Konutları inşaatının atık su ve yağmur giderlerini, baca diye tabir edilen alanda, inşaata ait boruları ...ile kanalizasyon bacasına bağladığı esnada Yeşilırmak sulama kanalına düşerek boğulmasında davalı idarelerin, sulama kanalı etrafında can güvenliğini sağlayacak güvenlik önlemleri ve gerekli tedbirleri alması gerekirken bunu yapmayarak hizmet kusuru işlediğinden bahisle 40,00-TL (miktar artırım ile 382.404,02-TL) maddi ve 750.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Kusur durumu ve kusur oranına ilişkin olarak; davaya konu ölüm olayının, müteveffa ...'nın Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi'nden bulunan 4. Etap TOKİ Konutları inşaatının atık su ve yağmur giderlerini, baca diye tabir edilen alanda, inşaata ait boruları ... ile kanalizasyon bacasına bağladığı esnada Yeşilırmak sulama kanalına düşerek gerçekleştiği, bilirkişi raporunda belirtildiği gibi iş sağlığı ve güvenliği hususunda gerekli önlemlerin alınmaması ile müteveffanın gerekli güvenlik önlemi olmadan emniyet kemeri kullanmayarak, kendi şahsi can emniyeti için gerekli dikkat ve özeni göstermeden çalışmasından ve önlemler alınmadan çalışmaktan kaçınma hakkının kullanılmamasından kaynaklı olduğu kanaatine varılan ölüm olayının iş kazası neticesinde gerçekleştiği, Toplu Konut İdaresinin, alt işverenlerin ve müteveffanın ağır kusurlu (%80 oranında) oldukları kanaatine varıldığı, mütefevvanın düşme sebebi iş kazasından kaynaklanmış olsa bile ... barkod numaralı ölüm belgesinde ölüm nedeni ''canlı suda boğulma'' olduğunun belirtildiği, bu aşamadan sonra davalı idarelerin boğulma sebebiyle sulama kanalı üzerindeki sorumlulukları açısından değerlendirildiğinde, yerüstü ve yeraltı sularının zararlarını önlemek ve bunlardan çeşitli yönlerden faydalanmak maksadıyla inşa edilen tesislerin yerleşim yeri içerisinde bulunan kısımlarında can güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak korkuluk, tel, çit ve ikaz levhaları gibi koruyucu yapıların yapılması gerekmekte iken söz konusu bu işlemlerin (sulama tesislerinde gerekli önlemlerin alınması) devralan kuruluş tarafından sağlanması gerektiği, Yeşilirmak Sulama Birliğinin bu işlemleri yerine getirmediğinden Mahkemece takdiren %5 oranında, Yeşilırmak Sulama Birliğinin bu görevlerini yerine getirip getirmediğinin denetiminin DSİ'nin sorumluluğunda olduğu, sulama kanalı ile ilgili Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün denetim, bakım ve gözetim görevini yerine getirmediği anlaşıldığından Mahkemece takdiren %5 oranında, davaya konu alanın Tokat Belediye Başkanlığı sınırları içerisinde yer alan meskun mahal olduğu, Yeşilırmak Sulama Birliği tarafından sulama kanalları kenarı korkuluk, bariyer yapılması can ve mal güvenliğinin sağlanması hakkında Tokat Belediye Başkanlığına gerekli talebin yapıldığı, olayın meydana geldiği alanda tel örgü, istinat duvarı, uyarı levhaları veya herhangi bir güvenlik önleminin alınmadığının tespit edildiği, sulama ve drenaj kanalları, baraj, gölet ve taşkın tesisleri DSİ tarafından inşa edilmiş olsa bile Belediyece imara açılmış ve çevresine konutlar yapılmış ayrıca servis yolları ulaşım amaçlı olarak trafiğe tahsis edilen bu tesislerde mal ve can güvenliğinin teminine yönelik tedbirlerin alınmasının yerel yönetimin görevleri arasında olmasına rağmen Tokat Belediye Başkanlığının gerekli tedbir ve bakım sorumluluğunu yerine getirmediğinden Mahkemece takdiren %10 oranında kusurunun bulunduğu, Maddi tazminat talebine ilişkin kısım yönünden; 16/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davalı Tokat Belediye Başkanlığının kusur oranı hatalı belirtilerek yoksun kalınan destek miktarının hesaplandığı görüldüğünden, bahsi geçen kusur oranı düzeltilmek suretiyle hesaplanması amacıyla 25/01/2023 tarihli ara kararı ile ek rapor istenilmesine karar verilmiş, 08/02/2023 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren ek bilirkişi raporunda özetle; '' Davacıların destekten yoksun kalma tutarları sırasıyla eş ... için toplam 1.209.257,96-TL, çocuk ... için toplam 168.772,72-TL, anne ... için toplam 342.552,90-TL, baba ... için toplam 191.436,54-TL olarak hesaplandığı, hesaplanan bu tutarların davalı idarelerin kusurlarına karşılık gelen miktarlarının ise; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün %5 kusuruna karşılık olmak üzere ... için 60.462,90 TL, ... için 8.438,64 TL, ... için 17.127,65-TL, ... için 9.571,83-TL olarak hesaplandığı,Yeşilırmak Sulama Birliği'nin %5 kusuruna karşılık olmak üzere ... için 60.462,90-TL, ... için 8.438,64-TL, ... için 17.127,65-TL, ... için 9.571,83-TL olarak hesaplandığı, Tokat Belediye Başkanlığının %10 kusuruna karşılık gelen tutarların ise ... için 120.925,80-TL, ... için 16.877,27-TL, ... için 34.255,29-TL, ... için 19.143,65 TL olarak hesaplandığı", bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu, davacılar vekili tarafından, 06/03/2023 havale tarihli ıslah dilekçesiyle, dava dilekçesinde; davacı eş ... için 10,00-TL, davacı çocuk ... için 10,00-TL, davacı anne ... 10,00-TL, davacı baba ... 10,00-TL olarak maddi tazminatın ödenmesi talebinin, davacı eş ... için 241.851,60 TL, davacı çocuk ... için 33.754,54-TL, davacı anne ... 68.510,58-TL, davacı baba ... 38.287,30-TL olarak ıslah edildiği, olayın gerçekleşmesinde TOKİ, alt işverenler ve müteveffanın ağır kusuru oranında (%80) indirim yapılmış haliyle, davacı eş ... için 241.851,60-TL, davacı çocuk ... için 33.754,54 TL, davacı anne ... 68.510,58 TL, davacı baba ... 38.287,30-TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 382.404,02-TL tazminatın davalı idarelerce kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 191.202,01-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 95.601,005-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 95.601,005-TL ) tazmin edilmesi gerektiği, Manevi tazminat talebine ilişkin kısım yönünden; davaya konu olayın oluş şekli, müteveffanın ve davacıların yaşı, sosyal ve ekonomik durumları dikkate alındığında, davacılarda üzüntü ve ızdıraba neden olacağı anlaşıldığından dava dilekçesinde talep edilen toplam 750.000,00-TL manevi tazminatın 3. kişilerin kusuru, müteveffanın müterafik kusuru da dikkate alındığında takdiren; davacı eş ... için;100.000,00-TL, davacı çocuk ... için 100.000,00-TL, davacı anne ... için; 25.000,00-TL, davacı baba ... için 25.000,00-TL, davacı kardeş... için 10.000,00-TL ve davacı kardeş ... için 10.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 270.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareler tarafından kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 135.000,00-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 67.000,00-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 67.000,00-TL) davacılara ödenmesi bu tutarı aşan tazminat isteminin ise reddi gerektiği gerekçesiyle, davacıların maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı ... için 241.851,60-TL maddi tazminatın, 10,00-TL'sinin başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, 241.841,60-TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 12/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 120.925,80-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 60.462,90-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 60.462,90-TL) alınarak ...'ya ödenmesine, davacı ... için 33.754,54-TL maddi tazminatın, 10,00-TL'sinin başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, 33,744,54-TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 12/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 16.877,27-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 8.438,64-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 8.438,64-TL) alınarak ...'ya ödenmesine, davacı ... için 38.287,30-TL maddi tazminatın, 10,00-TL'sinin başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, 38.277,30-TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 12/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 19.143,65-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 9.571,83-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 9.571,83-TL) alınarak ...'ya ödenmesine, davacı ... için 68.510,58-TL maddi tazminatın, 10,00-TL'sinin başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, 68.500,58-TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 12/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 34.255,29-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 17.127,65-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 17.127,65-TL) alınarak ...'ya ödenmesine, davalı idarelerin kusurları oranlarına isabet eden 270.000,00-TL manevi tazminatın (davacı eş ... için;100.000,00-TL, davacı çocuk ... için 100.000,00-TL, davacı anne ... için; 25.000,00-TL, davacı baba ... için 25.000,00-TL, davacı kardeş... için 10.000,00-TL ve davacı kardeş ... için 10.000,00-TL) başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, işleyecek yasal faiziyle birlikte kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 135.000,00-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 67.000,00-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 67.000,00-TL) davalı idareler tarafından davacılara ödenmesine, geriye kalan 480.000,00-TL manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mahkeme kararının manevi tazminat isteminin kısmen reddine yönelik kısmına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusu ile maddi tazminat isteminin kabulüne yönelik kısmına karşı davalı idareler yapılan istinaf başvurusu incelendiğinde; miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının ıslah suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu, aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı, davacıya ödenecek maddi tazminatın yasal faiz başlangıcının, miktar artırımına ilişkin dilekçe ile artırılan tazminat miktarı yönünden de, idari başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihi olarak belirlenmesi gerektiği, istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hüküm fıkrasında yer alan "2-a) Davacı ... için 241.851,60-TL maddi tazminatın, 10,00-TL'sinin başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, 241.841,60-TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 12/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 120.925,80 TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 60.462,90-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 60.462,90 TL) alınarak ...'ya ödenmesine," ibaresinde yer alan yanlışlığın " "2-a) Davacı ... için 241.851,60-TL maddi tazminatın idari başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 120.925,80 TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 60.462,90 TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 60.462,90 TL) alınarak ...'ya ödenmesine," şeklinde, "b) Davacı ... için 33.754,54-TL maddi tazminatın, 10,00-TL'sinin başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, 33,744,54-TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 12/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 16.877,27-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 8.438,64-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 8.438,64-TL) alınarak ...'ya ödenmesine, "ibaresinde yer alan yanlışlığın ""b) Davacı ... için 33.754,54-TL maddi tazminatın, idari başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 16.877,27-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 8.438,64-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 8.438,64-TL) alınarak ...'ya ödenmesine," şeklinde, "c) Davacı ... için 38.287,30-TL maddi tazminatın, 10,00-TL'sinin başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, 38.277,30-TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 12/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 19.143,65-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 9.571,83-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 9.571,83-TL) alınarak ...'ya ödenmesine," ibaresinde yer alan yanlışlığın "Davacı ... için 38.287,30-TL maddi tazminatın idari başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 19.143,65-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 9.571,83 TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 9.571,83 TL) alınarak ...'ya ödenmesine" şeklinde, "d) Davacı ... için 68.510,58 TL maddi tazminatın, 10,00-TL'sinin başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren, 68.500,58-TL'sinin ise ıslah dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihi olan 12/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 34.255,29-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 17.127,65-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 17.127,65-TL) alınarak ...'ya ödenmesine," ibaresinde yer alan yanlışlığın " d) Davacı ... için 68.510,58-TL maddi tazminatın idari başvuru tarihi olan 19/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden kusurları oranında (Tokat Belediye Başkanlığı tarafından 34.255,29-TL, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 17.127,65-TL, Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından 17.127,65-TL) alınarak ...'ya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerektiği, Mahkeme kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne yönelik kısmına karşı davalı idareler tarafından yapılan istinaf başvurusu incelendiğinde; uyuşmazlık konusu olayda Mahkemece kusur oranına yönelik değerlendirmenin yerinde olduğu, öte yandan davacılar tarafından talep edilen manevi tazminatın davacı ... için 150.000,00-TL, ... için 150.000,00-TL, ... için 50.000,00-TL,... için 50.000,00- TL, ... için 200.000,00-TL ... için ise 150.000,00-TL olduğu, Mahkemece hükmedilen manevi tazminat tutarının ise; davacı eş ... için 100.000,00-TL, davacı çocuk ... için 100.000,00-TL, davacı anne ... için; 25.000,00-TL, davacı baba ... için 25.000,00-TL, davacı kardeş... için 10.000,00-TL ve davacı kardeş ... için 10.000,00-TL olduğu, bu haliyle davalı idarelere atfedilen kusur oranı dikkate alındığında davacılar için hükmedilen manevi tazminat tutarının ölçülü olmadığı, davacıların murisinin meydana gelen olaydaki müterafik kusuru ile Mahkemece davalı idarelere atfedilen ve Dairece yerinde görülen kusur oranları dikkate alındığında davacı eş ... için 50.000,00-TL, davacı çocuk ... için 50.000,00-TL, davacı anne ... için; 10.000,00-TL, davacı baba ... için 10.000,00-TL, davacı kardeş... için 5.000,00-TL ve davacı kardeş ... için 5.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 130.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareler tarafından kusurların oranında (65.000,00-TL'sinin davalı Tokat Belediye Başkanlığı tarafından, 32.500,00-TL'sinin davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, 32.500,00-TL'sinin davalı Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından,) davacılara ödenmesi gerektiği, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle, ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E..., K:... sayılı kararına karşı; davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilmek suretiyle reddine, davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Mahkeme kararında davacılar lehine hükmedilen toplam 270.000,00-TL manevi tazminatın 140.000,00-TL'sinin kaldırılmasına, bu kısma yönelik olarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olarak verildiği, müteveffanın maaşının asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğu, Mahkeme tarafından hasım düzeltme taleplerinin kabulü gerekirken verilen kararın hatalı olduğu, Mahkemece manevi tazminat belirlenirken somut hiç bir nedene dayanılmadan çok düşük bir miktar takdir edildiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının acıyı dindirmeye yarar bir yönü olmadığı, her bir davacı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, davalı Tokat Belediye Başkanlığı tarafından; Belediyenin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı, iş kazasının meydana geldiği kanal üzerindeki köprünün korkuluklarının yapılmasının diğer davalı Devlet Su İşleri 72. Şube Müdürlüğü ve Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığının sorumluluk alanı içerisinde olduğu, olay tarihi itibari ile müteveffanın sulama kanalına düştüğü servis yolunun yalnızca kanalın bakım, onarımı gibi işlemler için kullanılmak amaçlı yapıldığı, tamamen diğer davalılar DSİ ve Yeşil Irmak Sulama Birliğinin kanal bakımı ve onarımı için ayrılmış yoldan dolayı Belediyeyi sorumlu tutmanın hakkaniyete aykırı olduğu, dava konusu olaya iş güvenliği tedbirleri almadığı için TOKİ'nin neden olduğu, davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından; diğer davalı Tokat Belediyesi'nce söz konusu sulama kanalının çevresinin imara açıldığı, bu sebeple Belediyenin dava konusu meydana geldiği iddia edilen zarardan sorumlu olduğu, ayrıca müteveffa ... gerekli önlemleri almayarak ve gerekli özeni göstermeyerek çalıştığı için idarelerine herhangi bir kusur atfedilmesinin olanaksız olduğu, zarar görenin ağır kusuru sebebiyle idarelerinin bir kusuru olsa dahi aradaki illiyet bağının kesildiği, davalı Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı tarafından; kazanın gerçekleştiği yerdeki tüm bakım onarım ve gerekli tedbirlerin alınması yükümlülüğünün firmalar, TOKİ ve diğer davalı olan Tokat Belediyesi Başkanlığı'na ait olduğu, buna rağmen Sulama Birliği tarafından kanal boyunca tel örgü çekildiği, gerekli tabelaların konulduğu ve bahse konu yolun yanında temizlik işlemlerinin de yapıldığı, olayın meydana gelmesinde Sulama Birliğinin hiçbir kusurunun, sorumluluğunun ve illiyet bağının olmadığı, kazanın gerçekleştiği tarihte kazanın gerçekleştiği yerin meskun mahal içinde olduğu, bahse konu olay yerinin davalı Tokat Belediye Başkanlığı'nın sorumluluğu içerisinde yer aldığı, zarar görenin ağır kusuru sebebiyle aradaki illiyet bağının kesildiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından, mezkur kaza neticesinde müteveffanın asıl ölüm sebebinin, düşme, çarpma ya da başkaca bir yaralanma olmadığı, suda canlı boğulma olduğu, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından açılan su kanalının etrafında gerekli güvenlik önlemleri (tel, duvar veya başkaca bir engel) temin edilmiş olsaydı müteveffa ...'nın halihazırda yaşıyor olacağı, dolayısıyla bu önlemleri almayan DSİ'nin kusuru olmadığı iddiasında bulunmasının gerçek hayatta hiçbir karşılığının olmayacağı, müteveffaya herhangi bir kusur atfedilmesinin mümkün olmadığı, meskun mahal içerisinde kalan sulama kanallarında fiziki tedbirleri almak konusunda 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanununun ilgili hükümleri uyarınca; şehir bütünlüğüne hizmet eden koruyucu donatıların yapılması ve alt yapı hizmetlerinin yürütülmesinin yerel yönetimlerin asli görevlerinden olup bunu yerine getirmeyen davalı belediyenin sorumluluğunun sabit olduğu, sulama ve drenaj kanalları, baraj, gölet ve taşkın tesisleri DSİ tarafından inşa edilmiş olsa bile Belediyece imara açılan ve çevresine konutlar yapılan, ayrıca servis yolları ulaşım amaçlı olarak trafiğe tahsis edilen bu tesislerde mal ve can güvenliğini teminine yönelik tedbirlerin alınmasının yerel yönetimin görevleri arasında sayıldığı, Davalı Tokat Belediye Başkanlığı tarafından, Mahkemece, hatalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak usul ve yasaya aykırı karar verildiği, idareleri açısından davanın tüm talepler yönünden reddi gerektiği, idarelerinin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusur ve sorumluluğunun olmadığı, iş kazasının meydana geldiği kanal üzerindeki köprünün korkuluklarının yapılmasının diğer davalı Devlet Su İşleri 72. Şube Müdürlüğü ve Yeşilırmak Sulama Birliği Başkanlığı'nın sorumluluk alanı içerisinde olduğu, kazanın meydana gelmesinde ve şahsın ölümün gerçekleşmesinde idarelerinin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı savunulmuştur. Diğer davalılar, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Yeşilırmak Sulama Birliği tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerince 2575 sayılı Kanun'a 3619 sayılı Kanun'la eklenen Ek 1 maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 16/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında, tazminat kişinin mal varlığındaki zararın oluştuğu an itibarıyla karşılanması gerektiğinden, istenilecek olan tazminatın gecikerek ödenmesi nedeniyle para değerinde enflasyondan dolayı meydana gelebilecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak faize hükmedilmelidir. Maddi zararlar, mal varlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalma miktarının idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeni ile de kayba uğrayacağı açıktır. Manevi zararlar ise, mal varlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararın meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Bu itibarla, ilk defa yargı kararıyla para olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve de ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi, manevi tazminat, esasen bütün hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlendiğinden manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği oyuyla kararın bu kısmına katılmıyorum.
KARŞI OY :
(XX)- Dava, davacılar tarafından, muris ...'nın 24/09/2019 tarihinde Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi'nden bulunan 4. Etap TOKİ Konutları inşaatının atık su ve yağmur giderlerini, baca diye tabir edilen alanda, inşaata ait boruları ... ile kanalizasyon bacasına bağladığı esnada Yeşilırmak sulama kanalına düşerek boğulmasında davalı idarelerin, sulama kanalı etrafında can güvenliğini sağlayacak güvenlik önlemleri ve gerekli tedbirleri alması gerekirken bunu yapmayarak hizmet kusuru işlediğinden bahisle 40,00-TL (ıslah ile 382.404,02-TL) maddi ve 750.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi ile açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davaya konu ölüm olayının, müteveffa ...'nın Tokat ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi'nden bulunan 4. Etap TOKİ Konutları inşaatının atık su ve yağmur giderlerini, baca diye tabir edilen alanda, inşaata ait boruları ... ile kanalizasyon bacasına bağladığı esnada Yeşilırmak sulama kanalına düşerek gerçekleştiği, iş sağlığı ve güvenliği hususunda gerekli önlemlerin alınmaması sonucu ölüm olayının iş kazası neticesinde gerçekleştiği anlaşıldığından Toplu Konut İdaresinin de meydana gelen olayda kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, her ne kadar davacılar tarafından dava dilekçesinde Toplu Konut İdaresi davalı olarak gösterilmemişse de tüm dosya kapsamı dikkate alınarak Mahkemece Toplu Konut İdaresinin de hasım mevkiine alınmak suretiyle dava konusu tazminat istemleri yönünden hüküm kurulması gerekirken, aksi yöndeki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.