Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2024/1732 E. 2025/7104 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2024/1732
Karar No
2025/7104
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1732 Karar No : 2025/7104

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : I- (DAVACILAR)1- ... 2- ... 3- ... 4-... 5- ... VEKİLİ : Av....

II- (DAVALI) ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, aleyhe olan ksımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Silvan ilçesi, ... Mahallesinde davalı idareye ait su şebekesinin onarımı esnasında evlerinin bahçesinde oluşan su dolu çukura düşüp boğularak hayatını kaybeden 7 yaşındaki ...'ın anne, baba ve kardeşleri tarafından, 06/09/2019 tarihinde gerçekleşen olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle, (anne ve baba için ayrı ayrı 2.500,00-TL olmak üzere) 5.000,00-TL cenaze gideri masrafı ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik anne ve baba için ayrı ayrı 10.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı; yine anne ve baba için ayrı ayrı 100.000,00-TL, her bir kardeş için ayrı ayrı 50.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 25.000,00-TL maddi, 350.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosya kapsamında yer alan belge ve bilgilerin tetkikinden, müteveffa ...'in engelli olduğu anlaşıldığından mahkemenin 29/04/2022 tarihli ara kararı ile davacılardan, müteveffaya ilişkin sağlık raporları ile engel durumu ve oranını açıklamaya yarar hastane raporlarının dava dosyasına ibrazının istenilmesi ve davacı anne ve babanın bakıcı yardımı alıp almadığının sorulması üzerine dava dosyasına sunulan 03/08/2018 tarihli Diyarbakır Çocuk Hastalıkları Hastanesi tarafından düzenlen Engelli Sağlık Kurulu Raporu ile müteveffada "%81 oranında motor gerilik ve orta düzeyde mental retardasyon'' bulunduğunun tespit edildiği; davacılardan anne ...'ın vefat eden ... için bakıcı yardımı aldığının bildirildiği görülmüş, vefat eden şahsın %81 oranında ağır engelli olduğu, engellilik durumu ve oranı nedeni ile fiziksel ve bilişsel açıdan dava konusu olayın hiç yaşanmamış olması ihtimalinde de müteveffanın ileride çalışamayacak olmasından ötürü hayatta olsa bile bakıma muhtaç olduğundan ebeveynlerine maddi destek sağlayamayacağı sonucuna varılarak davacıların destekten yoksun kalma tazminatı istemlerinin reddi gerektiği; davacıların cenaze ve defin masraflarının karşılanmasına yönelik olarak talep ettiği 5.000,00-TL tutarındaki maddi tazminat istemine gelince, davacılar tarafından mütevefffanın vefatı nedeni ile yaptıklarını öne sürdükleri cenaze ve defin masraflarına ilişkin olarak dava dosyasına herhangi bir fatura yahut belge sunulmaması karşısında bu talebin de karşılanma olanağı bulunmadığı; manevi tazminat istemi yönünden ise, dava konusu olayda, idarenin ve davacıların kusur oranı, olayın oluş şekli ve zararın niteliği dikkate alındığında, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa giderecek, idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak ve aynı zamanda zenginleşmeye de sebebiyet vermeyecek düzeyde bir manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği, boğularak vefat eden çocuğun ebeveynleri ... ve ...için (müterafık kusurları da gözetilmek suretiyle) ayrı ayrı 100.000,00-TL, her bir kardeş için ayrı ayrı 50.000,00-TL olmak üzere toplam 350.000,00-TL manevi tazminat talebinin kabulüne, sonuç olarak, davacıların maddi tazminat isteminin reddine, davacılardan anne ve baba için ayrı ayrı 100.000,00-TL, kardeşler ..., ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00-TL olmak üzere davacıların 350.000,00-TL manevi tazminat isteminin tamamının kabülüne, kabul edilen tutarın 16/09/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, Mahkemenin bu gerekçesiyle destek kavramını sadece maddiyata bağladığı, ölenin, geride sağ kalanlara desteğinin çeşitli biçimlerde ortaya çıkabileceğini, ölen kişinin, parasal yardım sağlayarak destek olabileceği gibi hizmet veya farklı biçimlerde yardım ederek de destekte bulunabileceği, yerel mahkemenin bu kararı dikkate alındığında ev hanımlarının eve bir maddi olarak bir katkısı olmadığından destek kavramına dahil edilmemesi gerektiğinin kabulü gerektiği, aynı şekilde çocukların da, maddi olarak bir kazançları olmamasına rağmen gerek ev işlerinde gerekse iş hayatında anne ve babaya belli bir düzeyde destekte bulunabileceğini; Mahkemenin bu kararının, ekte sunulan Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 22/06/2018 tarih ve E:2016/5, K:2018/6 sayılı İçtihatların Birleştirilmesi kararına aykırı olduğu, bu karar açık bir şekilde destekten yoksun kalma tazminatlarının hesaplanması sırasında hangi kriterlere göre hesaplanma yapılması gerektiğini düzenlediği, bu karar içtihadı birleştirme kararı olduğundan tüm mahkemeleri bağlayıcı nitelikte olduğu ve idari eylemlere de uygulanacağı; davalı idare tarafından, usul yönünden, davanın adli yargıda açılması gerektiği, davanın süresinde açılmadığı; esas yönünden ise, tazminat istemine konu kazanın meydana gelmesinde idarelerinin ihmal ve kusurunun bulunmadığı, idarenin bakım ve onarımlarında gerekli özeni gösterdiği, 02/09/2019 tarihinde ... Mahallesi Muhtarı..., Zorova mezrasında davacı Sedat Uludağ adlı vatandaşın bahçesinde mezrayı besleyen Q500 lük çelik içme su hattında patlağın olduğu ve mezranın içinde bu patlağın onarılması doğrultusunda dilekçeyle başvuruda bulunduğu, yapılan başvurudan sonra Zorova mezrasına DİSKİ Silvan şube müdürü tarafından yerinde inceleme yapıldığı, davacılara ait evin bahçesinin içinde Q500 çelik hatta patlak olduğu ve mezranın iç kısımlarında 4 tane plastik boruda küçük su sızmaları tespit ettiği, davacılara ait bahçede çalışmaya başlamadan önce görevli DİSKİ personellerinin hane fertleriyle görüştüğü, yaşça küçük çocuklarından birinin engelli olduğu öğrenilince "zihinsel engelli çocuğunuz var, lütfen çocuğa sahip çıkın, kepçe bahçenizin içinde, çalışma yapılıyor" şeklinde sözlü uyarıda bulunulduğu, merhum çocuğun çukura nasıl düştüğü veya neden suya girdiğinin şüpheli olduğu, dava dilekçesinde buna ilişkin hiçbir bilgi, belge ve olay yeri inceleme tutanağı bulunmadığı, davacı ebeveynlerin görev ve sorumlulukları yerine getirmediği, çocuklarını eğitirken, büyütürken görev ve sorumluluklarını yerine getirmediği ve çocuklarına gereken özeni göstermeyip tedbir alınmadığı, ailenin çocuğa karşı koruma, kollama bakım ve gözetim yükümlülüklerinden kaynaklanan sorumluluklarının yerine getirilmemesi nedeniyle söz konusu olayda davacıların kusurunun bulunduğu ve bu durumun illiyet bağını kestiği, kusurlu kişiler lehine tazminat karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı, manevi tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağı, takdir edilen tazminatın fahiş olduğu ve manevi tazminat isteminin reddi gerektiği belirtilerek, taraflarca karşılıklı olarak temyiz istemlerine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhe olan kısımlarının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idarece, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, davalı idarenin usule yönelik itirazları kabul edilmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, davacıların adli yardım istemleri kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen temyiz harçlarının tahsili amacıyla ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye iadesine, 5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 6. Kesin olarak, 23/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :

(X)- Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında, tazminat kişinin mal varlığındaki zararın oluştuğu an itibarıyla karşılanması gerektiğinden, istenilecek olan tazminatın gecikerek ödenmesi nedeniyle para değerinde enflasyondan dolayı meydana gelebilecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak faize hükmedilmelidir. Maddi zararlar, mal varlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalma miktarının idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeni ile de kayba uğrayacağı açıktır. Manevi zararlar ise, mal varlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararı meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Bu itibarla, ilk defa yargı kararıyla para olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve de ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi, manevi tazminat, esasen bütün hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlendiğinden, manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyorum.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2024/1732, K. 2025/7104, T. 23.09.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2024-1732-e-2025-7104-k-645b60fc0d79