Danıştay 8. Daire 2023/5131 E. 2025/6032 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5131 Karar No : 2025/6032

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACILAR) ... velayeten kendi adlarına asaleten; I- ... II- ... VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlıgı VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, çocukları ...'ın 15/07/2018 tarihinde Tavşanlı ... İlkokulunun bahçesinde Tavşanlı itfaiyesince kullanılan havan topu sebebiyle sol elini kaybetmesine neden olan olayda itfaiye çalışanlarının kusurlu olması sebebiyle davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle çocukları ... için 1.000,00-TL maddi (miktar artırım dilekçesi ile 742,220,00-TL), 500.000,00-TL manevi tazminatın, anne ve baba için ayrı ayrı 150.000,00-TL manevi tazminatın ve diğer çocukları(kardeş) için 50.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 09/07/2018 tarihinde Tavşanlı Belediyesi'ne bağlı İtfaiye Müdürlüğü tarafından atılan ramazan toplarından birinin patlamayarak itfaiyenin önündeki parka düşmesi üzerine, oradan geçen çocukların patlamayan ramazan topunu aldıkları, 15/07/2018 günü ... ... İlkokulunun bahçesinde davacı küçük ... ve orada bulunan çocukların birlikte havan topunu incelerken topun patladığı, olayın gerçekleşmesi üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığı, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın E:... soruşturma numaralı dosyası için düzenlenmiş olan 28/06/2019 tarihli kusur tespitine ilişkin bilirkişi raporunda; Tavşanlı Belediyesi bünyesinde yer alan Tavşanlı İtfaiye Amirliğinde görevli personelin havan topu patlaması olayının meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu tespitine yer verilmiş olduğu görüldüğünden, söz konusu olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu, kusur oranlarının tespiti amacıyla yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 14/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalı Belediye Başkanlığı'nın olayın gerçekleşmesinde asli kusurlu (%80 oranında) olduğu, ...'ın ailesinin tali kusurlu (%20 oranında) olduğunun belirtildiği, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 23/03/2020 tarihli sağlık kurulu raporunda; davacı küçük ...'ın sol ön kol amputasyonu, bisipital insersiyo distali, sağ ön kolda skar mevcut olduğu ve maluliyet oranının %56 olduğu tespitlerine yer verildiği, Mahkemeye sunulan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun ... tarih ve ... karar numaralı sağlık raporu ile davacı küçük ...'ın %35,2 oranında meslekte kazanma gücü kaybına uğradığı, iyileşmesinin 6 ay sürebileceği ve 1 ay süreyle bakıcı ihtiyacının olabileceğinin bildirildiğinin görüldüğü, maddi tazminat istemleri yönünden; davacı küçük ... için belirlenen meslekte kazanma gücü kayıp oranına göre 740.181,60-TL ve yol gideri olarak 475,20-TL olmak üzere toplam 740.656,80-TL maddi tazminatın davalı idare tarafından başvuru tarihi olan 18/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, her ne kadar ... tarih ve ... sayılı Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporunda davacının 1 ay süreyle bakıcı ihtiyacının olabileceği belirtilmiş ise de davacılar tarafından meydana gelen olay nedeniyle bakıcı ücreti ödediğine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığından, davacıların 1.463,20-TL bakıcı gideri talebinin reddine, 06/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda geçici iş görmezlik zararı hesaplanmadığı görüldüğünden davacıların 100,00-TL geçici iş görmezlik tazminatı talebinin de reddine, manevi tazminat istemleri yönünden; olayda, 15/07/2018 tarihinde ... İlkokulunun bahçesinde meydana gelen kaza sebebiyle ...'ın sol elini kaybettiği görüldüğünden, söz konusu durumun davacı küçüğün mesleki tercihlerini etkileyebileceği hususu da göz önüne alındığında, davacıların duymuş olduğu elem ve ızdırabın karşılığı olarak; davacı küçük ... için manevi tazminat talebinin 400.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, baba ... ve anne ... için (her biri için ayrı ayrı) manevi tazminat talebinin 120.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, davacıların diğer çocuğu(kardeş) Mehmet Nalsız için manevi tazminat talebinin 40.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, kabul edilen manevi tazminat tutarlarının idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacıların temyiz iddiaları: Tazminata konu olay sebebiyle çocukları ...'ın bir elinin tamamının ampute edildiği, olayın sonrasında elini kaybetmesi sebebiyle psikolojik tedavi görmeye başladığı, elini kaybetmiş olmanın oluşturduğu güçlüğü hayatı boyunca yaşayacağı, olaydan ciddi derecede etkilenmesi sebebiyle ...'in okula olan ilgisini kaybettiği, dolayısıyla yaşanan olay sebebiyle anne ve baba olarak büyük üzüntü duydukları, tedavi süreci sebebiyle yıprandıkları, olay sebebiyle diğer çocuklarının da ailedeki mutsuzluk ve tedirginlik halinden etkilendiği belirtilerek hükmedilen manevi tazminat miktarının duydukları acıyı hafifletecek oranda olmadığı, diğer taraftan tedavi sürecinde çocuklarının bakımının anne ve baba olarak kendileri tarafından yapıldığı, dolayısıyla bakıcı giderleri isteminin reddedilmesinin de hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idarenin temyiz iddiaları: Tavşanlı belediyesi İtfaiye Müdürlüğünde 09/07/2018 tarihinde gerçekleşen top atımı sırasında ve sonrasında herhangi bir yaralanma olayının gerçekleşmediği, yaşanan olayda idarenin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davacılar tarafından iki farklı tarihlerde gerçekleşen olaylarla ilgili bağlantı kurulmaya çalışıldığı, Tavşanlı Belediye Başkanlığı İtfaiye Amirliği bünyesinde 2018 yılında mevcut ramazan toplarına ilişkin tutanakların düzenlendiği, eksik, çalınmış veya kayıp ramazan topu bulunmadığı, olayın idarelerinin hizmet kusurundan kaynaklandığını ortaya koyan hiçbir somut bilgi ve belgenin bulunmadığı, top atışı ile yaşanan olay arasında 6 gün süre bulunduğu, bisikletinin selesinde ... İlkokulu bahçesine patlayıcı madde getiren H.Y'nin patlayıcı maddeyi nereden bulduğunu ve bunu nasıl temin ettiğine ilişkin beyanlarını destekler somut bir delil veya görgüye dayalı bir tanık beyanının bulunmadığı, söz konusu havan topunun davacıların çocuklarının elindeki bıçak ile patlayıcı madde delinmek suretiyle patlatıldığı, söz konusu olayın önlenmesi idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu hizmet alanıyla ilgisinin olmadığı, hizmet kusurunun varlığı kabul edilse bile havan topunu bulup okulun bahçesine getiren H.Y'nin de olayın yaşanmasında kusuru bulunduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yüksek olduğu belirtilerek istinaf kararının aleyhine olan kısmının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davacılar tarafından davalı idarenin temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup, davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince,dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde Tavşanlı Belediyesine iadesine, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 24/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Uyuşmazlıkta, 09/07/2018 tarihinde Tavşanlı Belediyesi'ne bağlı İtfaiye Müdürlüğü tarafından atılan ramazan toplarından birinin patlamayarak itfaiyenin önündeki yola düşmesi üzerine, oradan geçen H.Y.'nin patlamayan ramazan topunu aldığı, 15/07/2018 günü... İlkokulunun bahçesinde davacı ... ve arkadaşlarıyla birlikte buluştukları, H.Y'nin motosikletinin selesinde sakladığı havan topunu çıkardığı, çocukların havan topunu delmeye çalışması üzerine topun patladığı görülmektedir. Olay sebebiyle başlatılan ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın E:.../... soruşturma numaralı dosyası için düzenlenmiş olan 28/06/2019 tarihli kusur tespitine ilişkin bilirkişi raporunda; Tavşanlı Belediyesi bünyesinde yer alan Tavşanlı İtfaiye Amirliğinde görevli personellerin havan topu patlaması olayının meydana gelmesinde asli kusurlu oldukları, havan topunu bulup okulun bahçesine getiren H.Y'nin ve davacıların çocukları ...'ın tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, Savcılık aşamasında alınan ve yukarıda belirtilen bilirkişi raporunda, olayın meydana gelmesinde havan topunu bulup motosikletinin selesinde 6 gün saklayarak okulun bahçesine getirenin H.Y olduğu göz önüne alındığında, olayın meydana gelmesinde H.Y'nin de kusurunun bulunduğu, 13 yaşında olması sebebiyle kendisine kusur atfedilemeyecekse de ebeveylerinin gözetim yükümlülüklerini yerine getirmede eksik kalması sebebiyle kusurlarının bulunduğu, dolayısıyla Mahkemece yaptırılan kusur oranlarının tespitine dair 14/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda H.Y'nin ebeveynleri kusuru yönünden bir değerlendirme yapılmadığı, bu haliyle raporun eksik olması sebebiyle hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığı, rapora dayanılarak verilen istinaf kararında hukuka uygunluk bulunmadığı görüşüyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.

KARŞI OY : (XX)- Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında, tazminat kişinin mal varlığındaki zararın oluştuğu an itibariyle karşılanması gerektiğinden, istenilecek olan tazminatın gecikerek ödenmesi nedeniyle para değerinde enflasyondan dolayı meydana gelebilecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak faize hükmedilmelidir. Maddi zararlar, mal varlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalma miktarının idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeni ile de kayba uğrayacağı açıktır. Manevi zararlar ise, mal varlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararın meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Bu itibarla, ilk defa yargı kararıyla para olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve de ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi, manevi tazminat, esasen bütün hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlendiğinden manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği oyuyla kararın bu kısmına katılmıyorum.