Danıştay 8. Daire 2023/1668 E. 2025/10332 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1668 Karar No : 2025/10332

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : S.S. ... Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı kooperatif üyesi ...'in ... plakalı 14 yolcu taşıma kapasiteli ticari minibüsünü 31/03/2021 tarihine kadar 26 yolcu kapasiteli otobüse dönüştürerek başvuru yapması, yapmaması halinde adı geçene ait ... plakalı ticari tahditli minibüsün plakasının iptal edileceğine ilişkin Muğla Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezinin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; S.S.... no'lu ... Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi üyesi ve ... plakalı ticari minibüsün maliki olan ...'in, anılan minibüsün güzergah izin belgesinin yenilenmesi istemiyle 02/02/2021 tarihli ve ... sayılı dilekçe ile yaptığı başvurunun, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile özel toplu taşıma aracına dönüşümüne ilişkin talebinin UKOME Kurulu'nun 18/01/2019 tarihli ve 2019/1-39 sayılı kararı ile kabul edildiği ve bu karara karşı açılan davaların reddedilerek UKOME Kurul kararının yürürlükte olduğu, ... plakalı aracın dönüşüm kararı üzerinden 769 günlük süre geçtiği göz önüne alınarak talep sahibine son defa 31/03/2021 tarihine kadar UKOME Kurulu'nun 18/01/2019 tarihli ve 2019/1-39 sayılı kararında belirtilen kriterleri sağlayarak başvuru yapması için süre verilmesine ve bu süre içerisinde işlemlerin tamamlanmaması durumunda plakanın iptal edilmesine şeklindeki gerekçeyle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin (UKOME), büyükşehir dahilindeki toplu taşımanın ve bu taşımacılıkta kullanılacak araçların çalışma şekli şartları ve teknik özelliklerinin belirlenmesi konusunda yetkili olduğu, Marmaris ilçesinde faaliyet gösteren ... plakalı araç sahibi ...'in özel toplu taşıma aracına dönüşüm talebinin değerlendirme yapılmak üzere UKOME Kurulu'na sunulduğu, UKOME Kurulu'nun 18/01/2019 tarih ve 2019/1-39 sayılı kararı ile, Marmaris ilçesi sınırları içerisinde 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında olduğu ve İl Trafik Komisyonu'nun ... tarihli ve ...sayılı kararı ile tahdit kapsamına girdiği, UKOME Kurul kararlarına uygun olarak Ticari Tahditli Plakalar ile fiilen çalışmakta olan kooperatif başkanlığı ve üyelerinin vermiş oldukları taahhütler kapsamında, Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı doğrultusunda Özel Toplu Taşıma Aracına Dönüşümlerinin sağlanmasına, SS ... Nolu ... Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifinin Özel Toplu Taşıma Aracına dönüşen üyelerinin ...sayılı İl Trafık Komisyon Kararında belirtilen kalkış ve varış noktaları olan, hat ve güzergahlarda çalışmalarına, dönüşüm sürecinin söz konusu UKOME kararının onaylanmasına müteakiben 90 takvim günü içerisinde tamamlanmasına, dönüşüme dahil olan üyelere bu süre içerisinde geçici güzergah izin belgesi verilmesine, bu tarihe kadar araç alamamış üyelerin araçlarını toplu taşıma hizmetinden çekerek araç almış olanların sisteme dahil edilmesine, mücbir sebep (üretimden kaynaklanan gecikme, savaş ve olağanüstü haller, uzun süre tedavi gerektiren hastalıklar, ölüm, askerlik, tutukluluk, hükümlülük gibi haller) sunamayan işleticinin taşıma faaliyetinin yeni araç ikame edene kadar askıya alınmasına şeklinde karar verildiği, söz konusu UKOME Kurulu'nun 18/01/2019 tarih ve 2019/1-39 sayılı kararına karşı davacı kooperatif tarafından açılan dava neticesinde;... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği ve söz konusu kararın ayrıca istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, davacı tarafından işbu davada hukuka aykırılık sebepleri olarak ileri sürülen iddiaların bir çoğunun UKOME Kurulu'nun 18/01/2019 tarih ve 2019/1-39 sayılı kararında yer alan hususlara ilişkin olduğu ve bu iddiaların tümünün anılan karara karşı açılan davada yapılan yargılama neticesinde verilen kararda karşılandığı ve söz konusu kararın da istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği görüldüğünden, işbu davada UKOME Kurulu'nun 18/01/2019 tarih ve 2019/1-39 sayılı kararına ilişkin olarak aynı gerekçelerle ileri sürülen iddialar yönünden yeniden bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmediği, UKOME Kurulu'nun 18/01/2019 tarih ve 2019/1-39 sayılı kararının yargı incelemesinden de geçerek kesinleştiği ve ... plakalı araç sahibi ...'in söz konusu kararda belirtilen kriterleri sağlayarak özel toplu taşıma aracına dönüşümünü gerçekleştirmesi gerektiğinden, bu doğrultuda kooperatif üyesi ...'e son defa 31/03/2021 tarihine kadar UKOME Kurulu'nun 18/01/2019 tarih ve 2019/1-39 sayılı kararında belirtilen kriterleri sağlayarak başvuru yapması için süre verilmesine ve bu süre içerisinde işlemlerin tamamlanmaması durumunda plakanın iptal edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı kooperatif tarafından, üyesi ...'e ait dava konusu ... plakalı aracın minibüsten otobüse dönüşmesi aksi halde TM plakasının tamamen iptal edilmesine dair kararın Anayasa tarafından korunan mülkiyet hakkının ihlali sonucunu doğuracağı, davalı idarece tesis edilen işleminin hukuki belirlilik ve sebebe bağlılık ilkesine aykırı olduğu, usul ve hukuka aykırı olduğundan bahisle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, haksız ve mesnetsiz olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin dayanağı UKOME kararı yargı kararı ile iptal edildiğinden, dayanak UKOME kararının iptali istemiyle açılan davanın sonucuna göre söz konusu dosyada yeniden karar verilmesi gerekeceğinden kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: İdare Mahkemesinin gerekçesine esas aldığı üzere; ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin dayanağı olan 18/01/2019 tarih ve 2019/1-39 sayılı UKOME kararına açılan davanın reddine dair kararın istinaf isteminin reddi üzerine kesinleştiğinden bahisle söz konusu davanın reddine karar verilmişse de, dayanak işleme dair verilen kararın temyizi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 02/02/2024 tarih ve E:2020/3573, K:2024/349 sayılı kararı ile bozulduğu ve bozmaya uyulmak suretiyle ... Bölge İdare Mahkemesinin ... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu kararın temyizi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesinin 12/12/2024 tarih ve E:2024/3807, K:2024/6762 sayılı kararıyla onanmasına kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan davacı kooperatifin üyesi olan ... (... plakalı aracın sahibi) tarafından dava konusu Muğla Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezinin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline dair kararın temyizi üzerine Danıştay Sekizinci Dairesince verilen 17/12/2025 tarih ve E:2025/6158, K:2025/10042 sayılı kararı ile onanmasına kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla oluşan yeni hukuki durum ve Dairemizin onama kararları dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyiz isteminin kabulü gerekmektedir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 24/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.