Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2022/5628 E. 2025/8012 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2022/5628
Karar No
2025/8012
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/5628 Karar No : 2025/8012

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... San. ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Muğla ili, Yatağan ilçesi sınırları dahilinde bulunan alanda IV. grup maden arama ruhsatına esas olmak üzere e-maden sistemi üzerinden 1110,69 hektarlık alana ilişkin müracaatın toplam 201,18 hektarlık alan yönünden sistemden açılarak davacı şirkete hak sağlanması fakat kalan 909,51 hektarlık alanın "değerlendirme alanı dışında bırakılmasına" dair ... tarih ve ... sayılı işlemin ve anılan işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3213 sayılı Kanun'un 7'nci maddesinin birinci fıkrasında, madencilik faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili olarak yeni verilecek ruhsat alanlarına, temdit talepleri dahil ruhsat verilen alanlarda kazanılmış haklar korunmak kaydıyla, ilgili kurumların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından kısıtlama getirilebileceği, ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılacak ruhsatlandırmalarda müracaatın yapılacağı alanların diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar gözönüne alınarak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabileceği öngörülmekte; ek ikinci fıkrada ise, diğer kanunlarla getirilen kısıtlamalar sayılmakta olup, bu sayılanlar arasında 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında görev yapan Koruma Bölge Kurulları tarafından alınmış "doğal sit tescil kararlarının" da yer aldığı, uyuşmazlıkta; Mahkemenin 13/04/2021, 08/06/2021 ve 07/01/2022 tarihli ara kararları ile Kültür ve Turizm Bakanlığından ve Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden "113330 değerlendirme numaralı "İlk Müracaat Değerlendirme Sonuç Raporuna" göre söz konusu alan içinde yasaklı sahada kaldığından bahisle değerlendirme dışında bırakılan alanın hangi tür sit alanında kaldığı sorularak, (sit haritaları ile uyuşmazlık konusu maden sahasına ilişkin haritanın çakıştırılarak) alanın 1. ve 2. derece sit alanında kalan kısımlarının bahsi geçen ilk müracaat sonuç raporunda belirtilen koordinatlar üzerinde renkli kalemle işaretlenmiş şekilde ayrı ayrı gösterildiği ve alanın koordinat bilgilerinin de yer aldığı harita ve ilgili belgelerin gönderilmesinin istenilmesine" karar verilmiş olup, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 05/05/2021 havale tarihli ara kararı cevabında müracaat koordinatları verilen ruhsat sahasının yasaklı olarak nitelendirilen bölümünün kısmen Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile tescilli 1. derece arkeolojik sit alanında kaldığının, ayrıca söz konusu alanda Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile tescilli 6 adet korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı bulunduğunun, Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün 03/02/2022 havale tarihli ara kararı cevabında ise söz konusu alanın Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile tesciline devam edilen 1. ve 2. derece doğal sit alanı sınırları içinde kaldığının belirtildiği, bu durumda; davacı şirket adına IV. grup maden arama ruhsatı için ... ve ... sorgu numarası ile müracaat yapılan alanların 1. ve 2. derece doğal sit, 1. derece arkeolojik sit alanı sınırları içinde kalması ve söz konusu alanda 6 adet korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı bulunması nedenleriyle, bahsi geçen 909,51 hektarlık alanın "değerlendirme alanı dışında bırakılması" işleminde ve bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle gerekçesiyle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirket tarafından, 09/06/2020 tarihinde e-maden sisteminde yapılan sorgulamada ruhsat başvurusuna konu 1981 hektarlık alanın 909,51 hektarlık kısmının serbest-boş alan olarak gösterildiği, bu raporun alınmasından yaklaşık iki saat sonra yapılan ilk müracaat başvurusunun aynı 909,51 hektarlık kısım için yasak alan gerekçesiyle reddedildiği, bu ret kararından kısa bir süre sonra yapılan ikinci sorgulamada ise aynı 909,51 hektar alanın tekrar serbest-boş alan olarak göründüğü, bu durumun hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerini ihlal ettiği, idarenin aynı günde birbirine zıt işlemler tesis ettiğinin sabit olduğu, maden ruhsatı başvurularında takaddüm hakkının esas olduğu, şirketlerince boş alan olarak gösterilen bu kısım için başvuru harcının yatırıldığı, idarenin kendi resmi belgeleriyle çelişen ve şüpheye yol açan bir işlem tesis ettiği, davalı idarenin 22/06/2021 tarihli kendi yazısıyla yasa değişikliğine rağmen 909,51 hektarlık alanın 11/06/2021 tarihine kadar sistemde hatalı olarak yasak alan şeklinde işaretli kaldığını kabul ve ikrar ettiği, idarenin kendi kusuru nedeniyle yasal düzenlemeyi 11 yıl gecikmeyle uygulamaya koyduğu, ... İdare Mahkemesinin dava dilekçesindeki iddiaları ve yasal dayanakları hiç tartışmadığı ve araştırmadığı, sadece reddedilen 909,51 hektarlık kısmın sit alanı olup olmadığına odaklandığı, böylece eksik inceleme yaptığı, Mahkemenin, Maden Kanunu'nun 7. maddesinde 2010 yılında yapılan değişiklikle sit alanlarının dahi yasak alan olmaktan çıkarılarak izne tabi alan kapsamına alındığını ve ruhsat başvurusunun kabul edilmesi gerektiğini göz ardı ettiği, Maden Kanunu'na göre sit alanı olsa dahi ruhsat başvurusunun kabul edilmesi ve izin alma sürecinin ruhsat alındıktan sonra başlaması gerektiği, İdare Mahkemesinin henüz yetkili idari makamlarca verilmiş bir izin veya ret kararı yok iken sit alanı nedeniyle davanın reddine karar vermek suretiyle idarenin yerine geçerek idari işlem tesis etme mahiyetinde bir karar verdiği, bunun yargısal yetki sınırlarını aştığı, İdare Mahkemesinin, sit alanının sınırlarını ve sit varlıklarının bulunduğu bölgeyi tam olarak saptamak amacıyla keşif ve bilirkişi incelemesi yapmadan hüküm tesis ettiği, sadece sit sınırları içinde 6 nokta olmasına rağmen binlerce hektarlık alanın yasak alan olarak kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 23/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2022/5628, K. 2025/8012, T. 23.10.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2022-5628-e-2025-8012-k-e6259de185d3