Danıştay 8. Daire 2022/5480 E. 2025/617 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/5480 Karar No : 2025/617 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı Belediye tarafından, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumluluğunda kalmakla birlikte acil ve zorunlu kamu hizmeti niteliğinde olması dolayısıyla Sağlık İşleri Müdürlüğü'nce yerine getirilen mücavir alan ilaçlaması hizmetleri ile personel giderleri, hayvanat bahçesi ve hayvan barınağı, yakıt ve beslenme giderleri ve elektrik harcamalarını muhtevi 01.04.2014 tarihinden 2014 yılı sonuna kadar vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca kendileri tarafından karşılanan işlerin bedeli karşılığı 745.860,67-TL'nin harcama tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada bulunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu tazminat talebinin vekaletsiz iş görme hükümlerine dayandığı, Mahkemenin 06/08/2020 ve 25.03.2021 tarihli Ara Kararıyla davacı idare tarafından yapılan harcamalar ile tazminata esas giderlerin miktar ve niteliğini gösterir bilgi ve belgelerin Mahkemeye gönderilmesinin istenilmesine cevaben dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, uyuşmazlığa konu alacağın varlığı ve illiyet bağının ortaya konulamadığı, zira personel giderlerine ilişkin dosyaya ekli bir kısım bordrolardan, görevli personellerin davacı idare bünyesinde memur ve işçi kadrosunda görev yaptığı, öte yandan, cenaze araçları, ilaçlama araçları ve veterinerlik motorin giderlerine karşılık bir kısım araç plaka numaralarına yer verilmekle birlikte söz konusu araçların anılan hizmetlerde kullanıldığı hususunun yer, zaman, kişi belirtilmek suretiyle iş emri dahil olmak üzere herhangi bir bilgi veya belgeyle ispat edilemediği gibi, elektrik/telefon/internet gideri altında ibraz edilen faturaların da alacağın varlığıyla ilişkilendirilemediği, iddia sahibinin iddiasını ispatla mükellef olduğuna ilişkin hukuki ilke de göz önüne alındığında, harcama tutarları ile alacak arasında somut bilgi ve belgelerle illiyet bağı kurulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı Belediye tarafından, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereği davalı idare tarafından yapılması gereken hizmetlerin idareleri tarafından gerçekleştirildiği, dava konusu edilen harcamaların ilçe halkının zorunlu ihtiyaçlarının ve acil yapılması gereken işlerin karşılığı olduğu, dosyaya sunulan tüm belgelerin vekaletsiz iş görme kapsamında yapılan işlere ait belgeler olduğu, ilk derece mahkemesinin yorumunun aksine belgelerdeki harcama tutarlarının, alacak ile arada bulunan illiyet bağını ortaya koyduğu, hesap bilirkişisine dosyanın gönderilerek tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Aydın Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile mezarlık, defin, ilaçlama hizmetlerinin ilçe Belediyelerine devredilmesine karar verildiği, dolayısıyla Nazilli Belediye Başkanlığı'nca yapıldığı iddia edilen giderlerin tazminine imkan bulunmadığı, söz konusu hizmetlerin davacının görev ve sorumluluk alanında olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7.maddesi uyarınca, davalı Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığınca yapılması gereken hizmetlerin acil ve zorunlu kamu hizmeti niteliğinde olması dolayısıyla Nazilli Belediye Başkanlığı Sağlık İşleri Müdürlüğü'nce yerine getirildiği, bu kapsamda gerçekleştirilen mücavir alan ilaçlaması hizmetleri ile personel giderleri, hayvanat bahçesi ve hayvan barınağı, yakıt ve beslenme giderleri ve elektrik harcamaları olmak üzere 01/04/2014 tarihinden 2014 yılı sonuna kadar karşılanan işlerin bedeli karşılığı 745.860,67-TL'nin davalı idare tarafından kendilerine ödenmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 6360 Sayılı Ondört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun "Büyükşehir Belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi " başlıklı 1. maddesinde; "(1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür..." hükmü, "İlçe kurulması ve sınırlarının belirlenmesi" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Aydın ilinde, Aydın Belediyesinin mahalleleri merkez olmak üzere, Aydın Merkez ilçe sınırları içerisindeki köyler ile belediyelerden oluşan Efeler adıyla ilçe ve aynı adla belediye kurulmuştur..." düzenlemesine yer verilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir belediyesinin sınırları " başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında;“Büyükşehir belediyelerinin sınırları, il mülki sınırlarıdır.” hükmüne yer verilmiş; "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7.maddesinde, "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: a) İlçe (…)(2) belediyelerinin görüşlerini alarak büyükşehir belediyesinin stratejik plânını, yıllık hedeflerini, yatırım programlarını ve bunlara uygun olarak bütçesini hazırlamak...g) (Değişik: 12/11/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek.: ... İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır: a) Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak. b) Büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak. c) Sıhhî işyerlerini, 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek. d) Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden; 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak, spor, dinlenme ve eğlence yerleri ile parkları yapmak; yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik sosyal ve kültürel hizmetler sunmak; mesleki eğitim ve beceri kursları açmak; mabetler ile sağlık, eğitim, kültür tesis ve binalarının yapım, bakım ve onarımı ile kültür ve tabiat varlıkları ve tarihî dokuyu korumak; kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin geliştirilmesine ilişkin hizmetler yapmak; bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek. e) Defin ile ilgili hizmetleri yürütmek. f) Afet riski taşıyan veya can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan binaları tahliye etmek ve yıkmak." hükmüne, aynı Kanunun EK 2. maddesinin 1. fıkrasında; "Birleşme, katılma veya geçici 2 nci madde gereğince büyükşehir belediyesi sınırlarına giren belediyelerin yürütmekte olduğu su, kanalizasyon, katı atık, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere bina, tesis, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları büyükşehir belediyesine veya ilgili bağlı kuruluşuna devredilir..." hükmüne yer verilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14. maddesinde ise; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz) ; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler...” kuralı yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta; 6360 sayılı Yasanın 1. maddesi hükmü uyarınca 30 Mart 2014 yerel seçimleri ile beraber Aydın İlinin Büyükşehir olduğu; Aydın Belediyesinin Aydın Büyükşehir Belediyesine dönüştüğü; davacı Nazilli Belediyesinin de ilçe belediyesi iken, Büyükşehir ilçe Belediyesine dönüştüğü; davalı Büyükşehir Belediye Başkanlığınca yerine getirilmediği ileri sürülen hizmetlerin davacı Belediye Başkanlığı tarafından yerine getirilmesi nedeniyle 01/04/2014 tarihinden 2014 yılı sonuna kadar yapıldığı ileri sürelen hizmetlerin karşılığı 745.860,67-TL'nin harcama tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir. Bu durumda; her ne kadar 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesindeki görev ve sorumlulukların 6360 Sayılı Ondört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kurulan Aydın Büyükşehir Belediyesince yürütülmesi gerekmekte ise de; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun ek 2. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ilgili hizmet alanları yönünden devir işlemleri tamamlanmadan ve fiilen devir teslim yapılmadan büyükşehir belediyesinin anılan hizmetleri yerine getirmekten sorumlu tutulamayacağı kanaatine ulaşıldığından davacı idarenin tazminat istemi yerinde bulunmamıştır. Bu nedenle sonucu itibariyle yerinde bulunan temyize konu davanın reddine ilişkin karara yapılan istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının, gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda yukarıda yer verilen gerekçe uyarınca davacı idarenin temyiz istemlerinin reddi ile kararın gerekçesi değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 07/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.