Danıştay 8. Daire 2021/1146 E. 2025/6274 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/1146 Karar No : 2025/6274

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Gümüşhane ili, ... ilçesi hudutları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu maden (kalker) işletme ruhsatının, 2016 yılına ait işletme ruhsat bedelinin verilen süre içerisinde tamamlanmaması nedeniyle iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Tebligat Kanunu'nda tebligatın kişilerin bilinen en son adresine yapılacağının hüküm altına alındığı, bu konuda gerçek kişilerle tüzel kişiler açısından herhangi bir ayrıma gidilmediği, bu durumda hükmi şahıslara yapılacak tebligatın da bilinen adrese yapılması gerektiği, tüzel kişiler açısından bilinen en son tebligat adresinin ... Gazetesinde belirtilen ticari adresi olduğu ve tebligatın bu adrese yapılması gerektiği, dava dosyası kapsamında ... Gazetesi'nde yapılan incelemeler neticesinde davacı şirketin ... Gazetesi'nde belirtilen ticari adresinin "... Devlet Yolu Kale Mevkii-Gümüşhane" olduğu, davalı idarece ruhsat bedelinin 3 aylık süre içinde ödenmesi, aksi takdirde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihtar yazısının ... Gazetesinde belirtilen ticari adresinde değil, "... Mah. ... Yolu Cad. No. ... Trabzon" adresinde ... adlı kişiye tebliğ edildiği, dolayısıyla işletme ruhsatının iptali sonucunu doğuran ihtara ilişkin tebligatının usulsüz olduğu gerekçesiyle dava konusu işleminin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, tacirlerin adresleri olarak şube adreslerini vermeleri halinde lehlerine olan tebligatlardan haberdar olacağı, aleyhlerine olan tebligatların ise sırf bu nedenle usulsüz olma tehlikesi altında kalacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; Gümüşhane ili, ... ilçesi hudutları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu maden (kalker) işletme ruhsatının, 2016 yılına ait işletme ruhsat bedelinin verilen süre içerisinde tamamlanmaması nedeniyle iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinde (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde) "Yürürlükteki ruhsatlar için her yıl ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur. İşletme ruhsat bedelinin %70’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına, %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek üzere ruhsatı veren idarenin muhasebe birimi hesabına aktarılmak üzere Bakanlığın belirlediği bankada açılacak teminat hesabına yatırılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir belediyesi dışındaki illerde il özel idaresi hesabına yatırılır. Ruhsat bedelinin yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve ruhsat bedelinin üç ay içinde tamamlanması istenir. Bu süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Verilen sürede yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül eden tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. Kaynak tuzlalarından ruhsat bedeli alınmaz. Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesini müteakip, çevre ile uyum bedeli iade edilir." hükmüne yer verilmiştir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. (Ek fıkra: 11/1/2011-6099/3 md.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." hükmü; 12. maddesinin 1. fıkrasında, "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır." hükmü; 13. maddesinde ise, "Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler her hangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." hükmü bulunmaktadır. Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 16. maddesinin 1. fıkrasında, "Tebligat, öncelikle tebliğ yapılacak şahsın bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tespitinde, tebliğ isteyenin beyanı, muhatabın veya diğer ilgililerin bildirimleri ya da mevcut belgeler esas alınır. " kuralına yer verilmiştir. Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan ve 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılan 06/11/2010 tarihli ve 27751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Arama ruhsatı/sertifikası müracaatı ve değerlendirilmesi" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Ruhsat/sertifika müracaatı, işletme ruhsat talep harcı yatırılarak Ek Form-2’de yer alan taahhütname ve Ek Form-1’de örneği verilmiş dilekçe ile üç nüsha halinde Genel Müdürlüğe doğrudan veya Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan müracaat formu ile internet ortamında yapılır." düzenlemesine yer verilmiş, Ek Form-2’de yer alan taahhütnamede, "ruhsatımı/sertifikamı aldıktan sonra 3213 sayılı Maden Kanununun uygulanması ile ilgili bütün tebligatların yapılacağı yazışma adresim aşağıda verilmiş olup, adres değişikliğimi bildirmediğim takdirde bu adresime yapılan tebligatların tarafımdan tebellüğ edilmiş sayılacağını" taahhüt ettiği ibarelerine yer verilmiştir. 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliği'nin "Rödövans işlemleri" başlıklı 101. maddesinin 9. fıkrasında, "Rödövans usulü ile faaliyet gösteren tüzel kişiler de dahil olmak üzere, doğrudan/dolaylı ortaklık yapısı ve adres bilgilerinde yapılan değişiklikler bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirilir. Hisse payı %10’un üzerinde şirket olması durumunda da bu tüzel kişiliğin de hisse payları bildirilir. Aksi takdirde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta; Gümüşhane ili, ... ilçesi hudutları dahilinde davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı II (a) grubu maden (kalker) işletme ruhsat sahasına ilişkin 2016 yılına ait ruhsat bedelinin 3 ay içerisinde ödenmesi, aksi taktirde maden ruhsatının iptal edileceğine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı ihtar yazısının "... Mah. ... Cad. No:... Trabzon" adresinde ... isimli kişiye 27/12/2025 tarihinde tebliğ edildiği görülmekle birlikte; davacı tarafından şirketin tebligata esas adresinin "... Mevkii-Gümüşhane" olduğu, ... Gazetesinde de bu adresin yer aldığı ve tebligatı alan ... isimli kişinin tebligatı almaya yetkili kişi olmadığı ileri sürülmektedir. Dairemizin 29/03/2024 tarihli Ara Kararı ile taraflardan davacının davalı idareye verdiği taahhütname ve taahhütname verildikten sonra adres değişikliği bildirilmiş ise bu bildirime ilişkin bilgi ve belgeler ile davalı idarenin sistem kayıtlarında yer aldığı ileri sürülen "... Mah. ... Cad. No:... Trabzon" adresinin davalı idare sistem kayıtlarına nasıl ve ne şekilde işlendiğine ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verilmiştir. Ara Karara cevaben davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı şirketin 11/03/2005 tarihli ilk müracaat taahhütnamesinde tebligata esas adres olarak "... Mah. ... Cad. No. ... Trabzon" adresinin yer aldığı, 07/06/2005 tarihli devir talep dilekçesinde devir eden A.B.'nin adresi olarak "... Mah. ... Cad. No. ... Trabzon" adresinin, devir alan davacı şirketin adresi olarak "... Mevkii Erzurum" adresinin yer aldığı, davalı idareye verilen 08/06/2008 tarihli maden sahasının son durumuna ilişkin imalat haritasının yer aldığı dilekçede, 31/03/2011 tarihli işletme iznine ilişkin eksik evrak dilekçesinde, 12/11/2012 tarihinde verilen patlayıcı madde kullanma istemine ilişkin dilekçede ve 05/02/2014 tarihli Makam Oluru ile gerçekleştirilen mahallinde tetkike ait olup ruhsat temsilcisi tarafından imzalanan tutanakta "... Mah. ... Yolu Cad. No. ... Trabzon" adresinin yer aldığı, davalı idareye sunulan 26/05/2017 tarihli adrese itiraz dilekçesinde yer alan şirket kaşesinde "... Mah. ... Cad. No. ... Trabzon" adresinin şube adresi, "... Yolu ... Erzurum" adresinin ise şirketin merkez adresi olarak yer aldığı anlaşılmaktadır. 7201 sayılı Kanun'un bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesinin birinci fıkrasına göre; tebligat, muhatabın bilinen en son adresine yapılır. Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 16. maddesinin birinci fıkrasına göre bilinen en son adresin tespitinde tebliğ isteyenin beyanı, muhatabın veya diğer ilgililerin bildirimleri ya da mevcut belgeler esas alınmaktadır. ...inde kayıtlı adresin bilinen adres olarak kabul edilebilmesi için tebliğ tarihinden önce borçlu şirket tarafından ...ine, tebliğ merciine ya da alacaklıya adres değişikliğine dair bir bildiriminin yapılmamış olması gerekir. (Yargıtay 12. H.D. 12/03/2018 tarih ve E:2017/3413, K:2018/2344) Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre, ilgililer arama ruhsat müracaatında bulunurken idareye adreslerini bildirmekte ve adresin değiştiğine ilişkin bir bildirim yapılmadığı sürece bildirilen bu adrese yapılan tebligatları tebellüğ etmiş sayılacaklarına dair taahhüt vermektedirler. Maden Kanunu kapsamında tesis edilen işlemlerin ... Gazetesi'nde belirtilen adrese tebliği iki şekilde mümkündür. Birincisi, ilgililer tarafından idareye bildirilen adrese tebligatın yapılamaması ve iadesinden sonra ... Gazete'sinde belirtilen adrese tebliğ edilmesi, yani davacının bilinen adresine tebligat yapılamaması durumudur. İkincisi durum ise, idareye bildirimden sonraki tebligatların ... Gazete'sinde ilan edilen yeni adrese yapılmasının istenilmesi halidir. Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında; davacı şirkete ait ... Gazetesi'ndeki adreslerin " ... Yolu ... Mevkii Erzurum" olduğu görülmekle birlikte; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden 7201 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacı şirketin bilinen en son adresinin "... Mah. ... Cad. No. ... Trabzon" olduğu ve ... Gazetesi'nde yer alan adrese tebligat yapılmasını gerektiren şartların oluşmadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda; ... tarih ve E:... sayılı ihtar yazısına ilişkin tebliğ mazbatası incelendiğinde; ... isimli şahsın davacı şirkette çalıştığına ilişkin SGK kaydı bulunmasa da şirkette çalışmayan bir kişinin tebligat esnasında şirket adresinde bulunması ve tebligatı almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi şirket çalışanı olması için de sigortalı olarak görev yapması gerekmediği açık olduğundan ihtarı içeren yazının davacı şirkete usulüne uygun tebliğ edildiği sonucuna varılmaktadır. Bu durumda, davacı şirket tarafından 2016 yılı ruhsat bedelinin yatırılmaması üzerine, tebliğ edilen ... tarih ve E:... sayılı ihtar yazısı ile ruhsat bedelinin 3 ay içinde yatırılmasının istenildiği ve yatırılmadığı takdirde ruhsatının iptal edileceği hususunun bildirildiği, fakat buna rağmen davacı şirket tarafından verilen 3 aylık süre içerisinde ruhsat bedelinin yatırılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3 Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 26/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.