Danıştay 8. Daire 2020/7505 E. 2023/7048 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2020/7505 Karar No : 2023/7048 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Çimento Sanayi ve Ticaret A. Ş. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bursa İli, Yenişehir İlçesi, Burcun köyü sınırları dahilinde bulunan davacı şirkete ait Erişim No.... ve Ruhsat No.... olan 50 hektar alanlı I-B Grubu maden sahasının 07.11.2008 tarihli ve 10 yıl süreli işletme ruhsatının davalı idare tarafından 10.09.2012 tarihli karar ile iptal edilmesi üzerine, bu kararın iptali istemiyle açılan ... İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ... tarih ve ... sayılı karar ile işlemin iptaline karar verildiği gerekçesiyle bu dava süreci nedeni ile kaybedilen sürenin (1 yıl 6 ay 10 günlük) 07.11.2018 ruhsat bitim tarihine eklenmesi taleplerinin reddine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket adına düzenlenen 07.11.2008 tarihli ve 10 yıl süreli işletme ruhsatının, hukuka aykırılığı mahkeme kararı ile sabit olan 10.09.2012 tarihli davalı idare işlemi ile iptal edilmesi sebebiyle, iptal tarihinden ... İdare Mahkemesince işbu işlemin iptaline karar verildiği tarihe kadar olan süreçte davacı şirket tarafından söz konusu madenin hukuken ve fiilen kullanılamadığının görüldüğü, bu durumda, hukuka aykırılığı Mahkemece tespit edilen işlem sebebiyle davacı şirketin ruhsat hukukundan doğan müktesep haklarını kullanmasına engel olunduğu anlaşıldığından, davalı idare tarafından, davacı şirketin faaliyet ruhsatını hukuken ve fiilen kullanamadığı sürelerin tespit edilerek ruhsat süresine eklenmesi gerekirken, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7 ve 24. maddeleri kapsamına girmediği halde, anılan düzenlemeler dayanak gösterilerek süre uzatma yoluna gitmemek suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ruhsat sahası ile ilgili olarak Maden Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca gerekli izinler 07.11.2011 tarihine kadar Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi gerekirken davacı tarafından 31.05.2012 tarihinde ibraz edildiği, davacıya ait ruhsatın süresi bitim tarihi olan 07.11.2018 tarihinde sona erdiği, ruhsatın bitim tarihinin davacı tarafından da bilindiği ancak ruhsatla ilgili uzatım talebinin ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile yapıldığı, yani ruhsat süresi bittikten sonra süre uzatım talebinde bulunduğundan talebin kabul edilmediği, ayrıca kararda yargılama giderlerinin davalı idareden alınmasına hükmedildiği, davalı idare harçtan muaf olduğundan bu yönde hüküm kurulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 12/12/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Dava, Bursa İli, Yenişehir İlçesi, ... köyü sınırları dahilinde bulunan davacı şirkete ait Erişim No.... ve Ruhsat No.... olan 50 hektar alanlı I-B Grubu maden sahasının 07.11.2008 tarihli ve 10 yıl süreli işletme ruhsatının davalı idare tarafından 10.09.2012 tarihli karar ile iptal edilmesi üzerine, bu kararın iptali istemiyle açılan ...İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ... tarih ve ... sayılı karar ile işlemin iptaline karar verildiği gerekçesiyle bu dava süreci nedeni ile kaybedilen sürenin (1 yıl 6 ay 10 günlük) 07.11.2018 ruhsat bitim tarihine eklenmesi taleplerinin reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Dava konusu ruhsat iptali işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan 7164 sayılı Kanun'un 17. maddesi ile değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında ise: "Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." hükmü yer almaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Bursa ili Yeninşehir ilçesi hudutları dahilinde bulunan Sicil:... sayılı I (a) Grubu 07/ 11/ 2008 tarihinde düzenlenen işletme ruhsat sahası sahibi olduğu, davacının Maden Kanunun 7. Maddesinde düzenlenen izinlerini ruhsat sahibine tanının 3 yıllık süre içinde (07/11/2011 tarihine kadar ) Maden işleri Genel Müdürlüğüne tevdi edilmediği gerekçesi ile maden ruhsatının 10/09/2012 tarihinde iptal edildiği; davacı tarafından sözkonusu işlemin iptali talebiyle ... idare Mahkemesinin E:... esas sayılı dosya ile görülen dava neticesinde 20/03/2014 tarihinde dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulması kararı verildiği, Mahkeme kararı gereği, 08/10/2015 tarihinde ise ruhsat hukukunun yeniden yürütüldüğü ve maden ruhsatının süresinin 07/11/2018 tarihinde sona erdiği, davacı şirket tarafından 03.12.2018 tarihli dilekçeyle davalı idareye başvurularak ruhsatın iptali sebebiyle faaliyette bulunulamayan (1 yıl 6 ay 10 günlük) sürenin ruhsat süresinin bitim tarihi olan 07.11.2018 tarihine eklenmesi isteminde bulunulduğu; bu talebin reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacının başvurusunun temdit başvurusu mahiyetinde olduğu, Maden Kanunun 24. maddesi gereği, ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunlu olduğu ancak davacı tarafından ruhsat süresi sona erdikten (07/11/2018) sonra (03.12.2018 ) idareye başvurulduğu; öte yandan ... idare Mahkemesinin E: ... esas sayılı dosya ile görülen dava neticesinde 20/03/2014 tarihinde karar verildiği, davacının ruhsatın iptali sebebiyle faaliyette bulunulamayan (1 yıl 6 ay 10 günlük) süreden haberdar olduğu süreden yaklaşık dört yıl gibi uzun bir zamanın geçtiği, sürenin makul olarak kabul edilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmakla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.