Danıştay 4. Daire 2024/194 E. 2024/4477 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/194 Karar No : 2024/4477 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri - ... 2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 3- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul İli, Avcılar İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parselde bulunan 8 kapı numaralı ... Apartmanı, ... Blok, ... numaralı bağımsız bölümün maliki olan davacı tarafından, taşınmazın bulunduğu bölgenin davalı idareler tarafından kusurlu olarak imara ve yerleşime açıldıktan sonra ve yine davalı idarelere atf-ı kabil kusur sebebiyle "Afete Maruz Bölge" olarak ilan edildiği, karar gereği taşınmazı 18/06/2016 tarihinde tahliye etmek zorunda kaldığı ve taşınmazın yıkım işleminin 03/08/2016 tarihinde gerçekleştirildiği, yıkım sebebiyle oluşan zararına karşılık olarak bina maliyet bedeli olarak (14/06/2021 tarihinde kayda giren dilekçeyle ıslah edilmiş haliyle) 200.232,52-TL, arsa değer kaybına karşılık olarak (14/06/2021 tarihinde kayda giren dilekçeyle ıslah edilmiş haliyle) 218.974,73-TL maddi ve 100.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 519.207,25-TL zararın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce tazminine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kaldırılması ve mahkemesine gönderilmesi üzerine, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının arsa değer kaybına karşılık olarak istenen 218.974,73.-TL maddi tazminat isteminin kabulüne, hükmedilen 50.000,00-TL maddi tazminatın; idarelerin kusurları oranında (%60) kusur oranına isabet eden 30.000,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi, (%30) kusur oranına isabet eden 15.000,00-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, (%10) kusur oranına isabet eden 5.000,00-TL'sinin Avcılar Belediyesinden dava tarihi olan 06/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen 168.974,73-TL maddi tazminatın; idarelerin kusurları oranında (%60) kusur oranına isabet eden 101.384,84-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi, (%30) kusur oranına isabet eden 50.692,42-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, (%10) kusur oranına isabet eden 16.897,47-TL'sinin Avcılar Belediyesinden ıslah dilekçesinin verildiği 14.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden alınarak davacıya ödenmesine, davacının bina maliyet bedeline karşılık olarak istenen 200.232,52-TL maddi tazminat istemini 84.375,00-TL'lik kısmının kabulüne, anılan tutarı aşan 115.857,52-TL maddi tazminat talebi yönünden ise davanın reddine, hükmedilen 50.000,00-TL maddi tazminatın; idarelerin kusurları oranında (%5) kusur oranına isabet eden 5.000,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi, (%15) kusur oranına isabet eden 15.000,00-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, (%30) kusur oranına isabet eden 30.000,00-TL'sinin Avcılar Belediyesinden dava tarihi olan 06/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen 34.375,00-TL maddi tazminatın; idarelerin kusurları oranında (%5) kusur oranına isabet eden 3.437,50-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi, (%15) kusur oranına isabet eden 10.312,50-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, (%30) kusur oranına isabet eden 20.625,00-TL'sinin Avcılar Belediyesinden ıslah dilekçesinin verildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden alınarak davacıya ödenmesine, davacının 100.000,00 manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, anılan tutarı aşan 90.000,00-TL manevi tazminat talebi yönünden ise davanın reddine, hükmedilen 10.000,00-TL manevi tazminatın; idarelerin kusurları oranında (%60) kusur oranına isabet eden 6.000,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi, (%30) kusur oranına isabet eden 3.000,00-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, (%10) kusur oranına isabet eden 1.000,00-TL'sinin Avcılar Belediyesinden dava tarihi olan 06/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince verilen temyize konu kararda; davalı idareler istinaf başvurularının, maddi tazminat isteminin 218.974,73-TL'lik kısmının, manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL'lik kısmının kabulüne ilişkin kısmı yönünden reddine, davacının istinaf başvurusunun, manevi tazminat isteminin 90.000,00-TL'lik kısmının reddine ilişkin kısmı yönünden reddine, davacının maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi’nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının maddi tazminat bedeline ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacının 419.207,25-TL maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, arsa değer kaybı olarak 218.974,73-TL, yapı maliyet bedeli olarak 180.000,00-TL olmak üzere toplam 398.974,73-TL maddi tazminatın 100.000,00-TL'lik kısmının, % 60 kusur oranına isabet eden 60.000,00 -TL’sinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca, % 30 kusur oranına isabet eden 30.000,00.-TL’sinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, % 10 kusur oranına isabet eden 10.000,00-TL’sinin ise Avcılar Belediye Başkanlığı’nca (06/09/2016) dava tarihinden itibaren, 298.974,73-TL'lik kısmının % 60 kusur oranına isabet eden 179.384,84-TL’sinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca, % 30 kusur oranına isabet eden 89.692,42-TL’sinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, % 10 kusur oranına isabet eden 29.897,47-TL’sinin ise Avcılar Belediye Başkanlığı’nca (14/06/2021) ıslah tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, anılan tutarı aşan 20.232,52-TL'lik kısmı yönünden maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: 1-Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; süreaşımı, idari merci tecavüzü ve husumete ilişkin itirazlar hakkında değerlendirme yapılmadığı, idarelerinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, tazmini gerektirir bir husus bulunmadığı, yıkım iş ve işlemlerinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Avcılar Belediyesi tarafından yapıldığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 2-İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı, dava konusu işlem ve eylemlerle idareleri arasında uygun illiyet bağı bulunmadığı, arsa değer kaybının tazmini yoluna gidilmesinin sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 3-Avcılar Belediye Başkanlığı tarafından; ikinci kez yapılan ıslaha istinaden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, idarelerinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, arsa sahibi, müteahhit ve fenni mesullerin kusur durumlarının irdelenmesi gerektiği, manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/07/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Dosyanın incelenmesinden, maddi tazminat kalemleri arasında yer alan arsa değer kaybı yönünden kabul kararı verildiği görülmekte olup, gelinen aşamada davaya konu bağımsız bölümün bulunduğu binanın arsasının halen davacının mülkiyetinde olduğu ve davacının söz konusu mülkiyet hakkından kaynaklanan tasarruf haklarını halen serbestçe kullanabileceği ve muhtemel zararın tazmine konu edilemeyeceği de dikkate alındığında, davacının arsa değer kaybından kaynaklı, tazmini gerektirir bir zararının söz konusu olmadığı anlaşıldığından, maddi tazminat kalemlerinden olan arsa değer kaybı yönünden davanın tümden reddi gerekirken, davanın kabulü yolunda verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararın arsa değer kaybı bakımından bozulması gerektiğinden, belirtilen gerekçe yönünden çoğunluk kararına katılmıyorum. Öte yandan; Manevi tazminatın, idarenin mevzuata aykırı olan eylem ve işlemleri neticesinde kişinin şeref ve haysiyetinin rencide edilmesi veya manevi yönden elem ve ızdırap duyulması durumlarına özgü olduğu açıktır. İdarelerin eylem ve işlemlerinden dolayı ilgililere manevi tazminat ödenebilmesi için idarenin ağır kusurunun bulunduğunun tespiti gerekmektedir. Uyuşmazlıkta, taşınmazın bulunduğu alanın afete maruz bölge ilan edilmesi ve sonrasında yıkılması sebebiyle, davacının şeref ve haysiyetinin rencide edilmesi gibi bir durum söz konusu olmadığı gibi, meydana gelen olayda idarelerin manevi tazminat ödenmesini gerektirecek şekilde ağır bir hizmet kusurundan da bahsedilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakta olup, temyize konu kararın manevi tazminat yönünden de bozulması gerektiğinden, belirtilen gerekçe yönünden de çoğunluk kararına katılmıyorum.