Danıştay 4. Daire 2023/8716 E. 2023/6999 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/8716 Karar No : 2023/6999 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; Konya İli. Karatay İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan kimyevi gübre deposu açarak ticari faaliyette bulunulduğundan bahisle söz konusu işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar ticaret ve sanat icrasından menine ve 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince 427,00-TL para cezası ile tecziyesine ilişkin Karatay Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; denetim sonucunda işyerinin ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu hususunun tespit edildiği, buna dayanılarak işyerinin ruhsat alınıncaya kadar ticaret ve sanat icrasından men edilmesine karar verilmişse de, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınmadan açılan işyerinin yetkili idareler tarafından kapatılmasına ilişkin özel hükümlerin 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'da ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin yukarıda belirtilen yönetmelikte açıkça düzenlenmiş olması sebebiyle, uyuşmazlığa bahsi geçen mevzuat hükümleri uygulanması gerekirken, -her ne kadar işlemde İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatına İlişkin Yönetmeliğin 6.maddesi- şeklinde belirtilmişse de, ''ruhsat alınıncaya kadar işyerinin ticaret ve sanat icrasından men edilmesine'' ilişkin yaptırım öngören 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı; para cezası yönünden ise işyerinin ruhsatsız olarak çalıştırıldığının tespit edildiği, cezada hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin "işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınıncaya kadar ticaret ve sanat icrasından men edilmesine'' ilişkin kısmının iptaline, 1608 sayılı Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca "davacıya 427,00-TL idari para cezası verilmesine" ilişkin kısım yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yapı kayıt belgesinin bulunduğu, bu sebeple yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesi gerektiği, kararın aleyhe olan kısmının mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilen kısmının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; Konya İli. Karatay İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:.. adresinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan kimyevi gübre deposu açarak ticari faaliyette bulunulduğundan bahisle söz konusu işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar ticaret ve sanat icrasından menine ve 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince 427,00-TL para cezası ile tecziyesine ilişkin Karatay Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceği, belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği, bu madde hükümlerinin ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağı öngörülmüştür. 1608 sayılı Kanunun 1. maddesine göre, Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya ilişiği olan her şahıs, belediyenin kanuna dayanan kararlarına, emirlerine, duyurularına uymakla yükümlüdür. Nitekim 5393 sayılı Belediye Kanununun 15. maddenin (b) fıkrasına göre de "yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak" belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer almaktadır. Yine aynı Kanunun 34/e maddesinde Encümenin, kanunlarda öngörülen cezaları vermek görev ve yetkisi bulunmaktadır. Buna göre, 1608 sayılı Kanun; 5393 Sayılı Belediye Kanunu ve belediyeye yetki tanıyan diğer kanunlar uyarınca çeşitli yetkilerle donatılıp görevler yüklenen belediye meclisi ve encümeninin, hizmetlerinde etkinliği, kamu hizmetinin yürütülmesine dair kararlarının uygulanmasını sağlayıcı hükümler içeren; ayrıca belediye kanun, nizam ve talimatnamelerinde belirtilen emir ve yasaklara uymayanlara uygulanacak yaptırımları belirleyen bir kanundur. 1608 sayılı Kanunun son fıkrasında bahsi geçen ilgili Kanun ibaresinden ise, belediyenin yetki ve görevlerini belirleyen Belediye Kanunu dışında belediyeye yasak faaliyetin men'i konusunda yetki veren ilgili diğer kanunların anlaşılması gerekmektedir. O halde; belediye mevzuatında ve belediyeye yetki tanıyan diğer mevzuatta yasaklayıcı hüküm bulunduğu halde bunlara uymayanlara verilecek ceza bu kanunlarda yer almamışsa 1608 sayılı Kanun uygulanacaktır. Öte yandan, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 6. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili merci veya mülki amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir. Buna göre, gerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyet gösterenler açısından gerekse işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındıktan sonra yapılan denetimler sonucunda yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti üzerine ilgili mevzuatta öngörülen usul çerçevesinde yukarıda bahsolunan 3572 sayılı Yasa ve bu yasa uyarınca çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinde ruhsata aykırı faaliyette bulunan ya da ruhsatsız durumdaki işyerlerine yönelik olarak hangi idari yaptırımların uygulanacağı açıkça düzenlenmiş olduğundan, anılan Yönetmelik'in uygulanma imkanı bulunan hallerde, 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır. Bu durumda; Konya İli. Karatay İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan kimyevi gübre deposu açarak ticari faaliyette bulunulduğundan bahisle söz konusu işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar ticaret ve sanat icrasından menine ve 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince 427,00-TL para cezası ile tecziyesine ilişkin Karatay Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının temyiz edilen para cezasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle işyerinin kapatılmasına ve 1608 sayılı Kanun uyarınca 427,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Karatay Belediye Encümeni kararının temyiz edilen para cezasına ilişkin kısmının bozulması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına belirtilen kısım yönünden katılmıyorum