Danıştay 4. Daire 2023/13953 E. 2025/342 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/13953 Karar No : 2025/342 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. .... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... (...) adresinde faaliyette bulunan işyerine ait "3. Sınıf Kuaför" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının, işyerinde mimari projesine aykırı imalatlar bulunduğundan bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Başkanlık oluru ile işyerinin kapatılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Belediyesi encümen kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine, 3572 sayılı Kanun'un 4. maddesine ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmelik'inin 13. maddesine değinilerek, uyuşmazlıkta davalı idare tarafından imara aykırılıkların giderilmesi konusunda işyerinde kiracı sıfatıyla bulunan davacıya 15 günlük süre verildiği, davacı tarafından 3194 sayılı İmar Kanun'u kapsamında imara aykırılıkların giderilmesi hususunda işyeri sahibine bildirimde bulunulması üzerine malik tarafından 12/05/2022 tarihinde imara aykırılıkların ruhsata bağlanması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu, Mahkemelerinin ara kararına verilen cevapta imara aykırılıkların mimari projeye işlendiği fakat henüz ruhsat alınmadığının belirtildiği, ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında imara aykırılıkların giderilmesi noktasında kiracıya sorumluluk yüklenemeyeceği, bu hususta yapı malikinin sorumluluğunun bulunduğu, öte yandan, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinden önce yapı maliki tarafından tadilat ruhsatının talep edildiği, davalı idarece bu başvuru üzerine imara aykırılıkların ruhsata bağlanmasının mümkün olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılarak ruhsata bağlanması mümkün ise yapı malikine yapılacak bildirim ile bu sürecin işletilerek nihayete erdirilmesi gerekirken, bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmadan doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline yönelik olarak tesis edilen deva konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacıya beyan üzerine davaya konu 07/12/2021 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının verilmesinden sonra 16/12/2021 tarihinde yerinde yapılan incelemede işyerinin zabıtlı olduğunun tespiti üzerine İmar ve Şehircilik Müdürlüğüne durumun sorulması gerektiğine ilişkin rapor düzenlendiği, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden gelen cevapta, söz konusu dükkana ait ... tarih ve ... sayılı tespit zaptı düzenlendiği ve ardından 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı belediye encümen kararının alındığı, yapıda ayrıca 21/03/2007 tarihli tashihatların bulunduğu ve bunların da henüz yapı ruhsatına bağlanmadığının bildirilmesi üzerine davacıya, 16/03/2022 tarihli yazı ile söz konusu tashihatların yapı ruhsatına bağlatılarak idareelerine bildirilmesi hususunda 15 gün süre verildiği, verilen süre içinde olumsuzlukların giderildiğine dair idarelerine bir bildirimin yapılamaması üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği, işlemlerin usul ve hukuka uygun olduğu hususları belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken yapılacak incelemelerde hangi kriterlerin dikkate alınacağına ilişkin ana esasların konulduğu, imar ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamanın da bu kriterler arasında sayıldığı, aynı Kanunun 6. maddesinin 1. fıkrası ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden itibaren en geç bir ay içinde ruhsatı veren mercii tarafından kontrol edilmediği takdirde kesinleşeceği düzenlemesinin getirildiği, bakılan davada, davalı idare tarafından davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının 07/12/2021 tarihinde davacıya verildiği ve 16/12/2021 tarihinde henüz ruhsat kesinleşmeden, yerinde yapılan kontroller neticesinde imara aykırılıkların tespit edildiği ve bu nedenle beyan üzerine verilmiş olan ruhsatın iptal edildiği görülmektedir. Bu durumda ilgili mevzuata ve hukuka uygun tesis edildiği görülen dava konusu işlemin iptaline yönelik Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 5. maddesinin son fıkrasında, "Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesi getirilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, "... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ... Bulvarı, No:... " adresinde kuaför işletilmek üzere 07/12/2021 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının alındığı, ... Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü Ruhsat ve Denetim Heyeti tarafından 16/12/2021 tarihinde işyerinde yapılan denetimde "İşyerinin zabıtlı olduğu, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden sorulması gerektiği" şerhinin rapora düşülerek, aynı gün İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden işyerinin incelenerek mimari projesine uygun olup olmadığının sonucunun bildirilmesinin istenilmesi üzerine, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünce ...tarihli ve ... sayılı yazı ile "...İmarın ... ada ... sayılı parselindeki binanın işlemli dosyasında ve mahallinde yapılan kontrolde söz konusu dükkana ait ... tarih ve ... sayılı tespit zaptı düzenlenerek Belediyemiz Encümenince...arih ve ... sayılı karar alınmış olup, bu arada 23/01/2007 tarihli tashihatların bulunduğu ancak henüz ruhsatlandırılmadığının tespit edildiği..." cevabının verilmesi üzerine, davacıya ... tarih ve ... sayılı yazı ile söz konusu tashihatların yapı ruhsatına bağlatılarak 15 gün içinde davalı idareye başvurulması gerektiğinin bildirildiği, bu bildirimin davacıya 21/03/2022 tarihinde yapıldığı, sonrasında da, ... Belediye Başkan vekilinin ... tarih ve ... sayılı oluru ile mimari projeye aykırı hususları nedeniyle uygun görülmeyen işyerine verilen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesine istinaden iptal edildiği, ruhsatın iptal edildiğinden bahisle de ... Belediye Encümenince işyerinin kapatılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın alındığı, bakılan davanın da bahsedilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işlemi ile kapatmaya ilişkin encümen kararının iptali istemiyle açıldığı görülmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat incelendiğinde; ruhsat başvurusunun ilgili Kanun ve Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak yapıldığının tespiti üzerine başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenerek ilgiliye verileceği, bu belgeye dayanılarak işyerinin açılabileceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol edileceği, bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde davacı şirket adına verilen ruhsatın kesinlik kazanacağı açıktır. Bakılmakta olan dosyada, davacıya beyan üzerine 07/12/2021 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, ruhsatın verildiği tarihi takiben kesinleşmesi için verilen bir aylık süre dolmadan davalı idare tarafından 16/12/2021 tarihinde mahallinde ruhsat ve denetim heyeti tarafından yapılan denetimde, imar mevzuatına ilişkin olarak dava konusu işyeriyle ilgili zabıtname olduğu tespit edildiği, bu durumun, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü denetim elemanlarınca yerinde ve işlem dosyasında yapılan inceleme neticesinde 10/02/2022 tarihli raporla teyid edildiği, nihayetinde de söz konusu imara aykırılıkların giderilerek davalı idareye 15 gün içinde başvurulması gerektiğinin davacıya 21/03/2022 tarihinde bildirildiği, 20/05/2022 tarihinde de davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir. Bu durumda beyana göre veriliş tarihinden itibaren bir ay içinde mahallinde yapılan kontrolde imara aykırılığı tespit edilen işyerine verilmiş olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işlemi ile işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemlerinde hukuka aykırılık, dava konusu işlemlerin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.