Danıştay 4. Daire 2023/12624 E. 2024/6801 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/12624 Karar No : 2024/6801

TEMYİZ EDENLER : 1) (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

2) (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mahalle Muhtarlığı adına ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı ... Mahallesi Muhtarlığı tarafından, Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... mahallesinde yer alan ... ve ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesinden, davaya konu harman yeri ile mera vasfında olan parsellerin Mera Yönetmeliği'nin 8. maddesi doğrultusunda cins değişikliği yapılmadan toplulaştırma işlemine dahil edildiği, ayrıca dava konusu işleme dahil edilen eski ... ve ... sayılı parsellerdeki taşınmazların mülkiyet itibariyle Maliye Hazinesine ait olmakla birlikte nitelik olarak meralar gibi kullanımı kamusal ve bedelsiz olduğundan yapılan toplulaştırma işlemi ile söz konusu taşınmazların özel mülkiyete dönüştürülmesinin bu taşınmazların kadimden beridir özgülendiği amaca aykırı olduğu, Maliye Hazinesine ait yeni tahsis edilen ... ve ... sayılı parsellerdeki taşınmazların eski konumlarından uzaklaştırılarak etrafı tamamen tarla olarak kullanılan bir alana taşınarak bu işlem nedeniyle taşınmazların bulunduğu mahalle yerleşikleri tarafından harman yeri olarak kullanmasını imkansız denilebilecek düzeye getirildiği, dava konusu parseller toplulaştırma öncesi müstakil olmasına rağmen yapılan toplulaştırma işlemi sonrası bazı parsellerde tam mülkiyet bazılarında da hisseli olarak tescil edildiği, bu nedenle mera parsellerinde tarımsal faaliyete sebebiyet verildiği, bazı taşınmazların özel mülkiyete konu edilmiş olmaları nedeniyle kadimden beri tesis edilen amaç doğrultusunda kullanılmasının engellendiği, dava konusu edilen eski ... ve ... sayılı parsel yerine yeni tahsis edilen ... sayılı parselin eski ... sayılı mera nitelikli parselin fiili kullanım alanında azalmaya neden olarak Köprübaşı mahallesi sakinlerinin meradan faydalanma imkanının kısıtlandığı, eski ... sayılı parsel yerine yeni tahsis edilen ... sayılı parselin ise mera nitelikli ... sayılı parselin üzerinden tahsis edildiği, ayrıca dava konusu edilen eski ... sayılı parsellerin mera, harman yeri, otlak, çayırlık gibi faaliyetlerle kullanımının kamu orta malları gibi olduğu, mülkiyeti Maliye Hazinesi ile müşterek olan ... sayılı parseller yerine yeni tahsis edilen taşınmazların mevcut konumlarının çok uzağında tahsis edildiği ve anılan taşınmazların yerine özel mülkiyete tabi taşınmazların taşındığı, bu taşınmazlar üzerinden mera nitelikli parsellere ulaşımın imkansız hale geldiği dolayısıyla Köprübaşı mahallesi sakinlerinin bu faydayı sağlama imkanının kalmadığı, dava konusu edilen ve evveliyatı itibariyle tarımsal faaliyete konu edilen taşınmazlardan bir kısmının üzerinde mesken ve bağ nitelikli sabit tesis olduğu, toplulaştırma işleminin toplulaştırma amaç ve ilkelerine ile hukuka uygun olarak yapılmadığı anlaşıldığından dava konusu toplulaştırma işleminin anılan parseller yönünden iptal edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, bilirkişi raporuna yapılan itirazların dikkate alınmadığı, toplulaştırma işleminin usul ve yasaya uygun yapıldığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ EDEN MÜDAHİLİN İDDİALARI : Davacı köy muhtarı ...'ın dava açma yetkisinin bulunmadığı, davanın süresinde açılmadığı, toplulaştırma sonucu tapuların verildiği, bu durumun kazanılmış hak olduğu hususunun dikkate alınmadığı, 8 yıl gibi uzun bir süre geçtiğinden parseller üzerinde çeşitli yapılar yapıldığı, hissesinin ... ada ... parsele taşınmasına karşı açtığı davanın iptalle sonuçlandığı ve kesinleştiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.