Danıştay 13. Daire 2024/1378 E. 2024/4315 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1378 Karar No:2024/4315

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Kablo Tv ve İşletme A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Endüstrisi A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... Kablo Tv ve İşletme Anonim Şirketince ( ... A.Ş.) 30/10/2023 tarihinde gerçekleştirilen "Hurda Satışı" ihalesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ... A.Ş.'nin hisselerinin tamamının kamuya ait, tüzel kişiliği haiz, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ilişkili kuruluşu olduğu, yönetim kurulu üyelerinin anılan Bakanlığın aday gösterdiği kişilerden seçildiği, faaliyet alanının ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının hakları, yönetimi ve işletme yetkisine sahip olmak, bunlarla ilgili her türlü işlemi gerçekleştirmek, e-devlet hizmetlerini yürütmek olarak belirlendiği, tekel niteliğinde kamu hizmeti yürütmekle görevlendirilen bir kamu kurumu olduğu ve söz konusu hizmetleri yerine getirirken kamusal yetki kullanan ... A.Ş.'nin kamusal yükümlülüklere de tâbi olduğu, kamusal yükümlülük getiren bir kanun olan 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun uyarınca resmî daire ve müesseselerin malik oldukları hurda malzemeyi ... Endüstrisi A.Ş.'ye devretme zorunluluğu bulunduğundan, kamu kurumu olan ... A.Ş.'nin de bu yükümlülüğe tâbi olduğu, bu itibarla, dava konusu hurda ihalesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlığın adli yargıda görülmesi gerektiği, şirketlerinin hukuki statüsünün hatalı bir şekilde yorumlanarak kamu kurumu sayıldıkları, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 31/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, demir, bakır, kurşun, kalay, tutya, alüminyum, antimuvan ve nikel hurdaları ile bunların hurda hâlindeki halitalarının ve kullanılamayacak bir hâle gelmiş bilumum muharrik veya müteharrik vasıtaların memleket dışına çıkarılmasını yasak etmeye Cumhurbaşkanı'nın yetkili bulunduğu, bu maddelerin memleket içinde satılmasının serbest olduğu; 2. maddesinde, resmî daire ve müesseselerde birinci maddede yazılı mevaddan kendi ihtiyaçlarından fazla olanların, 2490 sayılı Kanun'un 66. maddesine göre askeri fabrikalara devredileceği kurala bağlanmıştır. 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununun Ek 33. maddesi uyarınca ... Kablo TV ve İşletme Anonim Şirketinin ( ... A.Ş.) ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının hakları, yönetimi ve işletme yetkisine sahip olmak ve bununla ilgili yükümlülükleri yerine getirmek, adına kayıtlı ve diğer operatörlere ait uyduları işletmeye vermek ya da verilmesini sağlamak, bu uyduları işletmek, ulusal ve yabancı operatörlere ait uydular üzerinden haberleşme ve iletim alt yapısını kurmak, kablo tv altyapısı üzerinden teknik olarak verilebilecek her türlü hizmeti sunmak, televizyon yayıncılığı ve uydu platform işletmeciliğini yürütmek, kamu hizmetlerinin elektronik ortamda verilebilmesini sağlayan e-devlet kapısı hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojileri alanında her türlü faaliyette bulunmak işletmek ve ticarî faaliyette bulunmak üzere kuruluş ve tescile ilişkin hükümleri hariç olmak üzere 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tâbi bir anonim şirket olduğu, Türk Ticaret Kanununun 406 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümlerine göre hazırlanacak ana sözleşmesinin imzalanmasını müteakip yapılacak tescil ve ilân ile faaliyete geçeceği, Türk Ticaret Kanununun ani ve tedrici kuruluşa, aynî ve nakdî sermayesinin vaz’ına müteallik hükümleri ile 277., 329., 368. ve 422. madde hükümlerinin ... A.Ş. hakkında uygulanmayacağı, ... A.Ş.’nin hisselerinin tamamının Hazineye ait olduğu ancak Hazinenin mülkiyet hakkı ile kâr payı hakkına halel gelmemek ve kamunun pay sahipliğinden kaynaklanan bütün malî hakları Hazinede kalmak kaydıyla, Hazinenin ... A.Ş.’deki pay sahipliğine dayanan oy, yönetim, temsil, denetim gibi hak ve yetkileri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından kullanılacağı, ... A.Ş.’de iş mevzuatına tâbi personel istihdam edileceği, ... A.Ş. sermayesinde kamu payı ne oranda olursa olsun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu, Sayıştay Kanunu hükümlerine ve 4/7/2001 tarihli ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede düzenlenen kısıtlamalara tâbi olmadığı kuralına yer verilmiştir. ... A.Ş.'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tâbi anonim şirket statüsünde bulunduğu ve e-devlet kapısı hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojileri alanında her türlü faaliyette bulunmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi görev ve yetkilere sahip olduğu görülmektedir.

Hisselerinin Hazineye ait olması ve bazı kamu gücü ayrıcalık ve yükümlülükleriyle donatılması ... A.Ş.’ye kamu kurumu vasfı kazandırmamaktadır. Bu tip şirketler, özel hukuk tüzel kişileridirler ve haklarında özel hukuk hükümleri uygulanır. Dolayısıyla 3284 sayılı Kanun’un hurda malzemelerin devri hususunda yükümlülük getirdiği resmî daire ve müessese kavramı içerisinde ... A.Ş. yer almamaktadır. Öte yandan, mezkur Kanun’un sınırlandırarak belirlediği bir kapsamın yorum yoluyla genişletilmesi ve bu meyanda, herhangi bir şirketin bazı istisna ya da muafiyetlere sahip olması göz önünde bulundurularak Kanun kapsamına dâhil edilmeye çalışılması yorum ilkelerine de aykırılık teşkil edecektir. Açıklanan nedenlerle, kamu kurumu niteliğinde olmayan ... A.Ş.’nin hurda malzemelerin devrine ilişkin kamusal yükümlülüğe tâbi kılınamayacağı, kaldı ki kamusal yükümlülük getiren bir kanunun uygulanacak olmasının o davanın doğrudan idarî yargının görev alanında olduğu kabulünü gerektirmeyeceği, bu nedenle davanın görüm ve çözümünde adlî yargı yerlerinin görevli olduğu sonucuna varıldığından Daire kararına katılmıyorum.