Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/874 E. 2026/395 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :2025/ KARAR NO :2026/

BAŞKAN :... ... ÜYE :... ... ÜYE :... ... KATİP :... ...

DAVACI-KARŞI DAVALI : VEKİLİ :Av. DAVALI-KARŞI DAVACI : VEKİLİ :AV.

ASIL DAVA : Alacak ASIL DAVA TARİHİ : 05/10/2020 KARŞI DAVA : Alacak KARŞI DAVA TARİHİ : 13/11/2020 KARAR TARİHİ : 01/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan asıl ve karşı alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA: Davacı ... İnşaat Proje..Ltd Şti vekili, taraflar arasında 18/11/2014 tarihli ... için anlaşmaya varıldığını, ihaleye konu işin yapıldığını, 25/04/2017 tarihinde geçici kabul tutanağı düzenlendiğini, bu tarihten itibaren 25/04/2019 tarihinde garanti süresi de sona erdiğini, söz konusu ihale işinin tamamlandığını, bu sözleşme kapsamında doğan hak ve alacaklar konusunda taraflar uyuşmazlık yaşandığını, şöyle ki; ihale kapsamında müvekkil şirketin yapım yükümlülüğünde elektrik işlerinin olduğunu, buna göre müvekkil şirketin ana trafoyu ve elektrik tesisatını yapmakla yükümlü olduğunu, ihale alındıktan sonra bu konuda masraflar yapıldığını, malzeme temin edildiğini, ancak daha sonra davalı tarafın elektrik işlerini hiçbir gerekçe yokken ihale kapsamından çıkartarak başka bir kuruma ihale ettiğini, müvekkilin daha yüksek olan ilk ihale kapsamında damga vergisi ödediğini, yine bu miktar üzerinden hesaplanan teminat mektubu vererek resmi masraflarda bulunduğunu, ihale bedelinin düşmesiyle doğacak olan fark da müvekkil şirkete ödenmediğini, ihale bedeli 8.200.000,00 TL bedel ile alındığını, elektrik işleri haricinde müvekkile 51.200,00 TL civarı eksik ödeme yapıldığını, ihale konusu olan ve müvekkil şirketin yapımını üstlendiği yangın tesisatı ve şebeke suyu tesisatının ana depolar dışında kalan saha betonunun altındaki kısımda ayıp tespit edildiğini, davalının söz konusu ayıp için ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/... D. İş sayılı dosyasınca tespit yaptırdığını, alınan bilirkişi raporuna göre söz konusu ayıplı yerlerin oluşmasında %30 kusur davalı kurumda, %70 kusur ise müvekkil şirkette olduğunu, aynı bilirkişi raporunda sadece saha betonu altında kalan boruların değişimi ile ayıbı giderebileceği, boruların zemin üzerinden değiştirilmesi halinde maliyetin düşeceği de belirtildiği halde davalının tüm tesisatı baştan yaptırdığını, haliyle müvekkilden doğan ayıbın çok üzerinde bir tutara, içine başkaca işler de katarak ihaleyle ayıbın giderildiğini, bu nedenle söz konusu ayıbın gerçek bedeli taraflarınca belirlenemediğini, söz konusu ayıbın giderilmesindeki gerçek değerin tespiti ve %70 oranında müvekkil şirkete yansıtılması gerektiğini, ... ödemesinin de davalı kurum müvekkil şirket adına yaptığından bu masrafın da davalı şirketin bir alacak kalemi olduğunu, müvekkilin ihale başında davalı kuruma 492.000 TL bedelli teminat mektubu verdiğini, davalının ayıplı inşaat ve ... ödemelerini gerekçe göstererek teminat mektubunu haksız yere paraya çevirdiğini, müvekkilin elektrik işlerinin ihale kapsamından çıkarılması, ihale bedelinin eksik yatırılması ve teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedeniyle zarara uğradığını, davalı tarafın ise ayıplı inşaat ve ... ödemelerinden doğan zararı mevcut olduğunu, tüm bu tutarların bilirkişi ve keşif marifetiyle hesaplanarak müvekkil şirketin alacaklı olduğu miktarın belirlenmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’nin muaccel olduğu tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı-k.davalı vekili 18.01.2021 tarihli dilekçesinde, teminat mektubu ile ilgili zararların 714.946,26 TL, eksik ihale bedeli 51.200 TL, elektrik işlerinden doğan zarar 124.787,89 TL olmak üzere toplam 890.934,15 TL’den davalı-k.davacının sigorta işlerinden doğan 101.987,94 TL’nin mahsubu ile kalan 778.946,21 TL’nin tahsilini istemiştir. CEVAP/KARŞI DAVA:Davalı-k.davacı ... Tarım Satış ... Birliği vekili, davacı/karşı davalıya verilen ihale projesinde güç kapasitesi 100 KVA iken teknik gereklilikten daha sonra yapılan değişikliklerle 800 KVA ya ihtiyaç duyulması nedeniyle davacının zararının doğmadığını, elektrik işlerinin mümkün olduğu ölçüde davacıya yaptırıldığını, elektrik işleri için davacıya toplam 92.485,40 TL ( KDV dahil 109.132,77 TL) ödeme yapıldığını, ayrıca müvekkili kurum tarafından gönderilen 23.09.2019 tarih ve 6/6940 sayılı yazı ile elektrik tesisatı ile ilgili yüklenici tarafça alınmış fakat montajı yapılmamış malzemelerin karşılıklı görüşmeler sonuç belirlenecek fiyat üzerinden teslim alınacağı bildirildiğini, davacı tarafça satın alınmış ve kullanılmayan malzemeler için düzenlenen 03/05/2017 tarih ve 754351 nolu fatura için kendisine KDV dahil 11.931,50 TL ödeme yapılarak malzemenin tutanakla teslim alındığını, davacıya elektrik işleri ve malzemeler için toplamda 121.064.27 TL ödeme yapıldığını, davacı tarafça yapılmayan imalatlara dair malzemeler trafo gibi büyük tutarlı kalemleri içerdiği ve bunlar satın alınamadığı için zarar doğmadığını, bu konuda dosyaya bir delilin sunulmadığını, inşaat işleri teknik şartnamesinde yer alan hüküm uyarınca müvekkilinin bu işlerde artış ve azalışa gidebileceği, 8.200.000,00 TL bedelle ihale olunan 11.000 m2 alanlı inşaat işinde toplam bedelin tam olarak belirlenebilmesinin mümkün olmadığını, işin doğası gereği işin yapım sürecinde ödemenin artıp azalabildiğinden teminat mektubunun veya ödenen damga vergisinin değiştirilmesinin söz konusu olamayacağını, davacıya sözleşme kapsamında yapılan 9.574.361,61.-TL tutarın ihale bedelinden fazla olduğu halde müvekkili tarafça ilave teminat mektubu istenmediğini, davacının yaptığı yangın tesisatının tamamen ayıplı olduğundan devreye alınamadığı için yenilendiğini, bu durumun tespit raporu sırasında yapılan kontrol ile sabit olduğunu, projeye göre 13 bar basınçla çalışması gereken tesisatın 8 barın üzerine çıkamadığını, bilirkişi raporunda yangın tesisatının baştan yaptırılması gerektiği belirtilerek plastik yangın tesisat boruları saha betonu altında bırakılarak mevcut saha betonu kırılmadan yer üstünden geçecek şekilde çelik borudan mamul bir yangın tesisat projesi hazırlanarak yeni bir tesisatın çekilmesi gerektiği bildirildiğini, tespit bilirkişi heyetinin müvekkiline kusur atfında bulunmasının hatalı olduğunu, ...'na müvekkili tarafından yüklenici adına borcun kapanması için 101.987,94 TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, mekanik tesisat, yangın ve temiz su hatlarının ayıplı yapılması sebebi ile müvekkilinin zarara uğradığını, geçici- kabul tutanağında yazılı eksikliklerin yüklenici tarafta giderilmemesi üzerine davacıya ihtarname ve yazı ile bu eksiklikler bildirilerek tamamlanması gerektiği hususu ihtar olunmasına rağmen ihtarnameye bir cevap verilmemesi üzerine mahkeme tespiti yoluna gidildiğini, sistemlerin çalışmadığına ve devreye alınamadığına dair yetkili servislerin formlarının ekte sunulduğunu, yangın hattı ve şebeke suyunda sürekli kaçakların önlenemediğini, açılan ikmal ihalesi işi içinde yer alan yangın tesisatlarının alınan teklifler üzerinden 390.342,12 TL bedelle yaptırıldığını, bunun dışındaki işlerin tamamen ayrı tutulduğunu, zeytin salamura sularının toplanması için yapılan çökeltme havuzunun da ayıplı olduğunu, atık sular dışarı sızdığı gibi dışarıdan içeriye suların aktığının gözlendiğini, havuzdan su kaçakları ve havuzun boşaltılması için yapılan harcamalara dair faturaların sunulduğunu, zarar tutarının teminat mektubu ile karşılanamadığını belirterek davacı/karşı davalının davasının reddine, karşı davanın kabulüne, 317.158,77.-TL'nin ticari faizi ile birlikte karşı taraftan tahsiline, delil tespiti davası da dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizin 20.09.2023 tarih ve 2020/ E-2023/ K. sayılı kararıyla asıl davanın reddine karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar taraflarca istinaf edilmesi üzerine, ... BAM 14 HD’nin 2024/ E-2025/ K. sayılı kararıyla “.. Öncelikle, mahkemece ilk bilirkişi heyetinden bir kök ve 3 ek rapor alındıktan sonra, raporlarda çelişki olması nedeniyle yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiş, yeni heyetten alınan 04/01/2023 tarihli kök rapor ile 29/05/2023 tarihli ek rapor ile ilk heyetten farklı şekilde tam tersi olacak şekilde davacının, davalı/karşı davalıdan alacaklı olduğunun tespitinin yapıldığı ancak mahkemece bu kez ilk bilirkişi heyetinin raporları esas alınarak o yönde karar verildiği, mahkemece ilk heyetin raporları eksik ve çelişkili görülüp yeni heyetten rapor aldıktan sonra yeni bir heyetten rapor alındığına göre bu kez mahkemece eksik gördüğü rapor hükme esas alınarak karar verilemez. Yine davacı tarafın asıl davada bir çok zarar kalemi belirterek tazminat talep etmesine rağmen mahkemece sadece inşaat işleri kapsamında yapılan atık su çökeltme havuzundaki sızıntı probleminin ayıp olduğu ve yüklenici davacı/ karşı davalının eylemleri nedeniyle gerçekleşmiş olabileceği gerekçesiyle asıl davanın reddine karar verilmiş, davacı/karşı davalının diğer talepleri ile ilgili herhangi bir gerekçe ve değerlendirme yapılmamıştır. Oysa mahkemece çelişkinin giderilmesi için oluşturulan yeni heyetten alınan 04/01/2023 tarihli ve 29/05/2023 tarihli kök ve ek raporlarda ise inşaat işlerinin ayıpsız teslim edildiği, müteahhit firmanın dış bohçalama imalatını sözleşme ve eklerine uygun olarak yaptığı, sızdırmazlık testlerinin geçici kabul öncesi yapıldığı, herhangi bir kaçak tespit edilmediği, 25/04/2017 tarihli geçici kabul tutanağında çökeltme havuzu ile ilgili bir madde olmadığı, iç izolasyon işinin sözleşme kapsamında yüklenicinin yapacağı işler arasında olmadığı, iç izolasyonun iş sahibi tarafından çökeltme havuzu kullanıldıktan sonra 20/09/2017 tarihinde yaptırıldığı, bu müddet zarfında salamura suyunun dış bohçalamaya zarar vermiş olabileceği yönünde ilk heyetten alınan bilirkişi raporlarının tamamının tersine bir değerlendirme yapılmıştır. Davacının mekanik işlere ilişkin imalatlarına gelindiğinde ise mahkemece hükme esas alınan 18/04/2022 ve 26/01/2022 tarihli ek raporlarda; teknik şartnamede su tesisatlar ile ilgili kullanılacak tüm malzemelerin cins ve teknik özellikleri ile belirtilmiş olup montaj bitiminde temiz kullanma suyu tesisatının 10 bar basınçta 10 saat bekletilmesi şartının belirtildiği aynı şekilde yangın tesisatının da yangın tesisatı yönetmeliğine uygun yapılarak ve 13 bar basınçta 10 saat bekletilerek test yapılması şartının belirtildiği, tesisatın projeye uygun yapılmış olduğu ancak dosya içerisindeki bilirkişi raporu ve keşif esnasında beyan edilen bilgilerde gerektiği gibi test yapılmadan boru hattı üzeri demirli saha betonu ile kapatılmış olduğu, geçici kabul tutanağında yangın tesisatında yapılan testlerde kaçaklar olduğunun belirtilmiş olmasına rağmen gerekli onarım ve gerektiği gibi testler tamamlanmadan saha betonun atıldığı, burada davalı karşı davacı tarafta kontrolünün de hatalı olduğu, kurumun da %30 kusurlu olduğu tespiti yapılarak boru tamiratları için yapılan harcamanın %70 yüklenici kusuru, %30 davalı kurum kusuru üzerinden 21.765.00.-TL hesaplandığı, yapılan harcamada da %70 yüklenici kusuru, %30 davalı kurum kusuru değerlendirmesi yapılarak yapılan hesaplamada 273.239.48.-TL bedel hesaplandığı, toplam 273.239.48+21.765=295.004.48.-TL mekanik ayıplar nedeniyle oluşan kurum zararı bulunmasına rağmen raporun sonuç bölümünde maddi hata yapılarak mekanik imalatlardaki ayıp bedelinin 180.000,00.-TL olarak kabul edilmiş, mahkemece de bu husus gözden kaçırılmıştır. Yine ilgili raporda tesisatlardaki ayıp nedeniyle ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2019/... esas sayılı Değişik İş dosyasındaki kusur oranları esas alınmış, yeni heyetten alınan 04/01/2023 tarihli ve 29/05/2023 tarihli kök ve ek raporlarda ise mekanik tesisatlardaki ayıplardan tarafların %50 - %50 kusurlu oldukları kabul edilmiştir. Oysa eser sözleşmelerinde ayıptan sorumluluk hususunda kusur paylaştırılması yapılamaz. O halde mahkemece, mekanik işler nedeniyle yangın tesisatı ile temiz kullanma suyu tesisatının devreye alınmadan üzerine saha betonu dökülerek tesisatın çalışıp çalışmadığı kontrolünün yapılamaması hususundaki yükümlülüğünün 01/10/2003 tarihli toplantı tutanağı ve taraflar arasında düzenlenen Mekanik Tesisatlar Genel Şartları 2.Maddesinde düzenlenen “işin yapılması sırasında, tüm aşamalarda firmamız yetkililerinden onay alınacaktır” maddesi uyarınca ve yüklenicinin uyarı yükümlülüğü uyarınca değerlendirilerek tesisattaki sızıntının yüklenici imalatının ayıbı olup olmadığı değerlendirilerek, eser sözleşmesinde ayıp tespitinde kusur paylaştırılması yapılması gibi bir uygulama olmadığı göz önüne alınarak belirlenerek ayıp giderim bedelinden davacı/karşı davalının sorumlu olup olmadığı değerlendirmesi yapılarak karar verilmelidir. Karar verilirken de davacı karşı davalının mekanik tesisatlardaki ayıplar giderilirken, tesisatın ayıplı kısmı giderilmeyerek tüm tesisat baştan yaptırılarak ve başkaca işler de yaptırılarak ayıbın çok üzerinde bir tutarın kendilerinden talep edildiği yönündeki itirazının da gözden kaçırılmadan değerlendirilmesi gerekmektedir. Yine kabule göre; davalı karşı davacının ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2019/... esas sayılı dosyası için yaptığı masrafların da karar verilirken yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmesi gerekirken değerlendirilmemesi yanlış olduğu gibi, karşı dava kısmen kabul edilmesine rağmen kendisini vekil ile temsil ettiren davacı karşı davalı lehine karşı vekalet ücreti takdir edilmemesi de yanlıştır. O halde mahkemece, mahkemece alınan 2 ayrı heyetteki çelişkileri giderecek tarafların tüm itirazlarını, iddia ve savunmalarını değerlendirecek şekilde konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden taraf, istinaf denetimine açık rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi için taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kabul ile kararın kaldırılarak ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir". DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Asıl davada; davacı k.davalı yüklenici ... İnşaat Proje..Ltd Şti ile davalı k.davacı iş sahibi ... Zeytin Tarım Kooperatifi arasında "Zeytin Depolama Tesisi" yapımını konu alan eser sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında yapılacak işler arasında ana trafo ve elektrik tesisatı işinin de bulunduğunu, davacı k.davalı ... İnşaat’ın bu konuda masraflar yaparak malzeme temin ettiğini, ancak daha sonradan davalı k.davacı ... ...’in elektrik işlerini sözleşme kapsamından çıkartarak başka bir kuruma ihale ettiğini, bundan dolayı zararının doğduğu gibi elektrik işleri haricinde 51.200,00 TL eksik ödeme yapıldığını, sözleşme kapsamında yapılan yangın tesisatı ve şebeke suyu tesisatında ayıp tespit edildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/... D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda bu ayıbın oluşmasında davalı k. davacı ... ...’e %30, davacı k. davalı ... İnşaat’a %70 kusur atfedildiğini, söz konusu bilirkişi raporunda saha betonu altında kalan boruların değişimi ile ayıbın giderebileceğini, boruların zemin üzerinden değiştirilmesi halinde maliyetin düşeceği de belirtildiği halde davalı k.davacı ... ...’in tüm tesisatı baştan yaptırdığını, bu ayıbın gerçek bedelinden %70 kusur karşılığı ile davalı k. davacı ... ...’in yapmış olduğu ... ödemesinin davacı k. davalı ... İnşaat’a yansıtılması gerektiğini, 492.000 TL bedelli teminat mektubunun ayıplı inşaat ve ... ödemeleri gerekçe gösterilerek haksız yere paraya çevrildiğini, davacı k. davalı ... İnşaat’ın elektrik işlerinin sözleşme kapsamından çıkarılması, ihale bedelinin eksik yatırılması ve teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedeniyle zarara uğradığını, davalı tarafın ise ayıplı inşaat ve ... ödemelerinden doğan zararı mevcut olduğunu belirtilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’nin ticari faizi ile birlikte davalı k. davacı ... ...’den tahsilini istemiş; davalı k. davacı ... ... cevabında; ihale projesinde güç kapasitesinin teknik gereklilikten dolayı değiştirildiğini, elektrik işlerinin büyük ölçüde davacı yüklenici firmaya yaptırıldığını ve karşılığı ödeme yapıldığını, ayrıca yüklenici firma elinde olan malzemelerin fatura karşılığı satın alındığını, davacı k. davalı ... İnşaat’ın zararının bulunmadığını belirterek davanın reddi istenmiştir.Davalı k. davacı ... ... karşı davasında ise; davacı k. davalı ... İnşaat’ın yaptığı yangın tesisatının tamamen ayıplı olduğundan yenilendiğini, bu kapsamda değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporunda, yangın tesisatının baştan yaptırılması gerektiğinin belirtildiğini, erek plastik yangın tesisat boruları saha betonu altında bırakılarak mevcut saha betonu kırılmadan yer üstünden geçecek şekilde çelik borudan mamul bir yangın tesisat projesi hazırlanarak yeni bir tesisatın çekilmesi gerektiği bildirildiğini, tespit bilirkişi heyetinin müvekkiline kusur atfında bulunmasının hatalı olduğunu, ...’ na müvekkili tarafından yüklenici adına borcun kapanması için 101.987,94 TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, mekanik tesisat, yangın ve temiz su hatlarının ayıplı yapılması sebebi ile müvekkilinin zarara uğradığını, geçici - kabul tutanağında yazılı eksikliklerin yüklenici tarafta giderilmemesi üzerine davacıya ihtarname ve yazı ile bu eksiklikler bildirilerek tamamlanması gerektiği hususu ihtar olunmasına rağmen ihtarnameye bir cevap verilmemesi üzerine mahkeme tespiti yoluna gidildiği, sistemlerin çalışmadığına ve devreye alınamadığına dair yetkili servislerin formlarının ekte sunulduğunu, yangın hattı ve şebeke suyunda sürekli kaçakların önlenemediğini, açılan ikmal ihalesi işi içinde yer alan yangın tesisatlarının alınan teklifler üzerinden 390.342,12 TL bedelle yaptırıldığını, bunun dışındaki işlerin tamamen ayrı tutulduğunu, zeytin salamura sularının toplanması için yapılan çökeltme havuzunun da ayıplı olduğunu, atık sular dışarı sızdığı gibi dışarıdan içeriye suların aktığı gözlendiğini, havuzdan su kaçakları ve havuzun boşaltılması için yapılan harcamalara dair faturaların sunulduğunu, zarar tutarının teminat mektubu ile karşılanamadığını, sonuç olarak tespit bilirkişi raporunda kusur paylaşımının doğru olmadığını, davacı k.davalı ... İnşaat adına ... kurumuna ödeme yapıldığını, mekanik tesisat, yangın ve temiz su hatlarının ayıplı yapılması sebebi ile zarara uğradığını, yangın tesisatının 390.342,12 TL bedelle yeniden yaptırıldığını, zeytin salamura sularının toplanması için yapılan çökeltme havuzunun da ayıplı olduğunı iddia ederek karşı davanın kabulüne, 317.158,77.-TL’nin ticari faizi ile birlikte karşı taraftan tahsilini istemiştir.Davalı-karşı davacı ... ... karşı davasına konu alacağının dayanaklarını, 78.393,30 TL yangın ve Su hatlarında tadilatlar; ... Kurumuna yapılan 101.987.94 TL borcun ödenmesi; ayıplı olarak imal edilen yangın ve su tesisatlarının dava dışı Matek Makine Teknik A.Ş’ye 390.342,12 TL tutarında yaptırılması;184.080,00 TL çökeltme havuzundaki sızıntılar için foseptik tank alımı , çökeltme havuzunun boşaltılması işlemi 40.332,40 TL, tank kurulum ve inşaat işleri için 61.806,08 TL olmak üzere toplam 286.218,48 TL tutar gösterilmiştir. Sonuç olarak; “... Zeytin Depolama Tesisi” inşaatında ayıplı imalatlar sebebi ile doğan toplam 856.941,84 TL’nin 47.783,07 TL'si güvence bedelinden, 492.000TL’si teminat mektubundan mahsup edilmiş; kalan 317.158,77-TL zararın karşılanmadığı belirtilmiştir.Mahkememizce, ilk bilirkişi heyetinden bir kök ve 3 ek rapor, yeni bir heyetten de ikinci bir rapor alınmış ve nihayetinde, istinaf kararı doğrultusunda, a) taraflar arasında düzenlenen 18.11.2014 tarihli sözleşme, eki şartname, projeler ile dosya kapsamına sunulan CD görüntü, keşif ve uzman görüşü ve önceki bilirkişi raporları ile birlikte tüm dosya kapsamına göre; davacı-karşı davalı yüklenici ... İnşaat Proje..Ltd Şti’nin inşaat işleri kapsamında yapılan atık su çökeltme havuzundaki sızıntının yüklenicinin 2 kat membran yapılması pozunu kullanarak çökeltme havuzuna dışarıdan gelebilecek suya karşı bohçalama yalıtım işini gereği gibi yapıp yapmadığından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, çökertme havuzunun kullanımı için davalı-karşı davacı ... ... Birliğinin havuza izolasyon uygulama yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, havuzda meydana gelen sızıntının hangisinden kaynaklandığı; ayıplı imalatın tespiti halinde davalı-k.davacı işverenin zararının tespiti b) davacı yüklenicinin sözleşmede üstlendiği mekanik işler nedeniyle; mekanik tesisatlardaki ayıplar giderilirken, tesisatın ayıplı kısmı giderilmeyerek tüm tesisat baştan yaptırılarak ve başkaca işler de yaptırılarak ayıbın çok üzerinde bir tutarın kendilerinden talep edildiği yönündeki itirazı gözetilmek suretiyle; tesisteki temiz su tesisatı, yangın tesisatı bakım ve onarımları maliyeti ile tesiste yeniden yapılacak kullanma suyu ve yangın tesisatı için kullanılan parçaların ve işçiliklerin fiyatlarının ve ayrıca yapılan onarımların ayıbın giderilmesine yönelik olup olmadığı ve bu alacak kaleminin tespiti hususlarında yeni bir heyetten ayrıntılı ve gerekçeli denetime elverişli rapor tanzim edilmesi istenmiştir.Dosyaya sunulan 31.01.2026 tarihli 3.bilirkişi heyet raporunda özetle; çökeltme havuzundan biriktirilen atık suyun sızıntı yaptığı, çökeltme havuzu ile ilgili yalıtım yapılması hususunda herhangi bir detay projede işlenmediği, ancak normal şartlarda projede bu konu ile ilgili sistem detayı olmalı ve yalıtım hangi katmanda olduğu ve nerelere yapılacağı tarif edilmiş olması gerektiği, bohçalama işleminin negatif yönlü yalıtım için değil pozitif basınçlara karşı hizmet edebilecek bir yalıtım niteliğinde olduğu, bu yalıtımın çökeltme havuzu temeline ve perdelerine bohçalama yapılarak tatbik edilmesi ile havuz içinden gelen atık suyun dışarıya sızmasını engellemesinin beklenemeyeceği, çökeltme havuzu içerisinde biriken atık suyun sızmaması için havuz iç cidarına ayrıca bir yalıtım yapılması gerektiği, ancak bu yalıtım için yine teknik şartnamede belirtilen 4.1 özel poz 7 kat membran yalıtımı birçok sebepten dolayı uygun olmadığı, dava konusu olan yalıtım ile ilgili teknik detayları ihale öncesinde oluşturamadığı, teknik şartnamede belirtilen 2 kat membran yalıtım çökeltme havuzu temeline bohçalama yapılması yalnızca yapının betonarme imalatını dış sulardan koruyacağı, havuzun içine yapılması halinde ise bu yalıtın çeşidi havuz iç cidarlarında uygulama için uygun olmadığı, fen ve sanat kuralları gereği yapının betonarmesini korumak amacıyla yapılan membran bohçalama yalıtımından havuz içinde biriktirilen suyun yalıtımını hedeflemenin teknik olarak yanlış ve hatalı bir uygulama olduğu, yangın ve temiz kullanma suyu tesisatları işin projeye uygun şekilde yapıldığı ancak yapılan işçilikler nedeniyle kaçaklar meydana gelmesinin ayıplı imalat sayılacağı, pompa istasyonunda hattın dışarıdan çekilerek yeraltı bağlantısının iptal edilmesinin daha ekonomik olduğu, yapılan imalat ve onarımların ayıbın giderilmesine yönelik olduğu belirtilmiştir.Asıl davada; davacı k.davalı yüklenici ... İnşaat’ın talepleri bakımından yapılan değerlendirmede; ana sözleşmenin teknik şartname ve birim fiyatlar bölümü ilave hususlar başlığı altındaki 7. madde 4. paragrafında “verilen keşif listesindeki birim miktarları yaklaşık olup, inşaat süresince işveren proje ve inşaat müdürlüğü tarafından alınan kararlar doğrultusunda gerek duyulan bazı imalatlar için proje değişikliği yapılabilir. bu değişikler neticesinde bazı imalat kalemlerinde artışlar, azalmalar olabilir, yeni pozlar açılabilir veya mevcut bazı pozlara dair imalatlar yapılmayabilir.”şeklindeki ifade ile mevcut ihale kapsamında, keşif ve teklifte yer alan imalat kalemlerine ilaveler yapma ve bazı imalat kalemlerini yaptırmama konusunda işverene geniş kapsamlı yetkiler verildiği, davalı k.davacı işverenin teknik gerekçelerle nitelik ve birim fiyatı değişen trafo ve tesisi ile diğer bazı kalemlere ait imalatların, mevcut ihale kapsamında yaptırma veya yaptırmama yetkisini, yaptırmama olarak kullanmasında bir isabetsizlik ve kusurun bulunmadığı, yaptırılmasından vazgeçilen elektrik iş kalemleri yerine başka pozlarda iş yaptırıldığından davacı karşı davalı yüklenicinin herhangi bir zararının bulunmadığı, sözleşme hükümleri ve davalı karşı davacı iş sahibi Marmara ...’in karşı davaya konu olan iddiaları karşısında banka teminat mektubunun haksız yere nakde çevrilmesinden söz edilemeyeceği, dosyadaki tüm deliller ve alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğundan davacı k. davalı ... İnşaat’ın elektrik işlerinden ve teminat mektubundan dolayı uğradığını iddia ettiği zarar talebi yerinde görülmemiştir.Davacı k. davalı ... İnşaatın ödenmediğini iddia ettiği 51.200 TL alacağı bakımından ise; ticari defterlerinde davalı k. davacıdan 2020 yılına ait muavin defter dökümüne göre 51.790,29 TL alacaklı olduğu, davalı k. davacı ... ...’in bu tutarın 51.200- TL eksik ödemesi olduğunu kabul ettiği ve fakat bu tutarın kendisinin sözleşmeye konu eserde davacı k.davalı yüklenici ...’nin yapmış olduğu ayıplı işlerin onarımlarında sarf edildiğini belirtmiş olması karşısında, davacı k. davalının davalı k. davacıdan 51.200 TL alacağının bulunduğu sonucuna varılmıştır.Karşı davada; davalı k. davacı ...’in zarar ve alacak kalemleri bakımından yapılan değerlendirmede; tesisat imalatları bakımından; sözleşme kapsamında yapılması istenen mekanik tesisat iki ayrı hat olarak, yangın tesisatı ve temiz su tesisatı olarak davacı k. davalı ... İnşaat tarafıdnan yapıldığı, teknik şartnamede su tesisatlar ile ilgili kullanılacak tüm malzemelerin cins ve teknik özellikleri ile belirtilmiş olup montaj bitiminde temiz kullanma suyu tesisatının 10 bar basınçta 10 saat bekletilmesi şartının belirtildiği aynı şekilde yangın tesisatının da yangın tesisatı yönetmeliğine uygun yapılarak ve 13 bar basınçta 10 saat bekletilerek test yapılması şartının belirtildiği, tesisatın projeye uygun yapılmış olduğu ancak test yapılmadan boru hattı üzeri demirli saha betonu ile kapatılmış olduğu, geçici kabul tutanağında yangın tesisatında yapılan testlerde kaçaklar olduğunun belirtilmiş olmasına rağmen gerekli onarım ve gerektiği gibi testler tamamlanmadan saha betonun atıldığı, işçilikler nedeniyle meydana gelen kaçaklardan dolayı ayıplı imalat sayılması gerektiği, yangın tesisatı ile temiz kullanma suyu tesisatının devreye alınmadan ve üzerine saha betonu dökülmeden önce tesisatın çalışıp çalışmadığı kontrolünün yapılması ve uyarı yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacı k. davalı yüklenici ayıplı imalattan dolayı sorumludur.Yangın ve temiz su hattı tesisatındaki kaçaklar nedeniyle pompa istasyonunda hattın dışarıdan çekilerek yeraltı bağlantısının iptal edilmesinin daha ekonomik olacağı, eksiklikleri tamamlamak ve kaçakları tamir etmek için yapılan 78.393,30 TL masraf ile dış hattın üstten yenilenmesi için sarfedilen 100.000.00 TL + giderler ile birlikte 180.000,00 TL ayıplı imalattan dolayı zararın bulunduğu dosyada alınan bilirkişi raporlarında sabit olup, bu tamiratların onarımların giderilmesine matuf olduğu, davalı k. davacı ... ...’in karşı davasında açıkça 78.393,30 TL zararını talep ettiğini belirtmiş olması karşısında talebi ile bağlı kalınarak yangın ve temiz su hattı tesisatındaki kaçaklar nedeniyle yapılan 78.393,30 TL davalı k. davacının zararı olarak dikkate alınmıştır. Mekanik tesisatta kaçakların devam etmesi üzerine, tesisatın toprak üstünden çekilmesi suretiyle tesisatın ve eksikliklerin komple yeniden 3. bir firmaya 390.342,12 TL bedelle yaptırılmış olduğu, tesisat hattın dışarıdan çekilerek yeraltı bağlantısının iptal edilmesinin daha ekonomik olduğu, gerek değişik iş dosyasında ve gerekse işbu dosyada alınan bilirkişi raporlarından anlaşılmakla ; yangın ve temiz su hattındaki ayıplı imalat nedeniyle davalı k. davacının zararının toplam 468.735,42 TL olarak kabul edilmiştir.İnşaat işleri bakımından; çökeltme havuzundan biriktirilen atık suyun sızıntı yaptığı, çökeltme havuzu ile ilgili yalıtım yapılması hususunda herhangi bir detay projede işlenmediği, bohçalama işleminin negatif yönlü yalıtım için değil pozitif basınçlara karşı hizmet edebilecek bir yalıtım niteliğinde olduğu, havuz içinden gelen atık suyun dışarıya sızmasını engellemesinin beklenemeyeceği, çökeltme havuzu içerisinde biriken atık suyun sızmaması için havuz iç cidarına ayrıca bir yalıtım yapılması gerektiği, yalıtım hususunda sözleşmede veya teknik şartnamede herhangi bir hükme rastlanılmamış ise de, fen ve sanat kuralları gereği yapının betonarmesini korumak amacıyla yapılan membran bohçalama yalıtımından havuz içinde biriktirilen suyun yalıtımını hedeflemenin teknik olarak yanlış ve hatalı bir uygulama olduğu dosyada alınan gerekçeli ve denetime açık 31.01.2026 tarihli 3. Bilirkişi raporu ile açıklığa kavuşturulduğundan inşaat işlerinden ayıplı çökeltme havuz işinden dolayı doğan zararlardan davacı k.davalı yüklenicinin sorumluluğu bulunmaktadır.Çökeltme havuzundan sızan suların çevreye zarar verdiğinden kullanılamadığı, iptal edilmek zorunda kalındığı, halihazırda boş olan çökertme havuzlarının yerine davalı k. davacı ... ... tarafından çökerme havuzunun yanında zemin üstüne portatif çökeltme havuzları monte edilerek kullanıma alındığı ihtilafsızdır. Davalı k. davacı karşı davasında, çökeltme havuzundaki sızıntılar için foseptik tank alımı, çökeltme havuzunun boşaltılması işlemi ile tank kurulum ve inşaat işleri için yapmış olduğu masraflardan dolayı zararını toplam 286.218,48 TL olarak göstermiştir. Ayıplı olarak yapılan çökeltme havuzu inşaat imalatı 99.120,00 TL olarak belirlenmiş ise de, taleple bağlı kalınarak bu zarar tutarı dikkate alınmamıştır. Çökeltme havuzu yerine 2 adet depo ile kurulum ve montaj masrafı toplamı 244.314,74 TL olarak belirlenmiş olup, bu zarar tutarı davalı k. davacının zararı olarak kabul edilmiştir. Çökeltme havuzunun boşaltılması işlemleri için yapılan 40.332,40 TL vidanjör masrafı da talep edilmiş ise de, çökeltme havuzunda 14.02.2019 tarihine kadar, yani iki yıl hiçbir periyodik bakım yapılmadığı, bu tarihten sonra çeşitli zamanlarda 7 (yedi) kez periyodik bakım adı altında depo temizliği yaptırılarak toplam 40.332,40 TL ödendiği sabit olup, periyodik bakım adı altında yapılan bu masraf davalı k. davacının zararı olarak kabul edilmemiştir. Dolayısıyla ayıplı inşaat işi nedeniyle davalı k. davacı zararı 244.314,74 TL olarak kabul edilmiştir.Hal böyle olunca davalı k. davacının karşı davasına konu olan alacak ve zarar tutarları; yangın ve temiz su hattındaki ayıplı imalat nedeniyle toplam 468.735,42 TL, ayıplı inşaat işi nedeniyle 244.314,74 TL ve ... Kurumuna yapılan 101.987.94 TL ödeme nedeniyle toplam 815.038,10 TL olarak hesaplanmış; davalı k. davacının 815.038,10 TL zararının davacı k. davalının 47.783,07 TL güvence bedeli, davalı k. davacının kabulünde olan 51.200 TL eksik ödeme ile 492.000 TL banka teminat mektubu olmak üzere toplam 590.983,07 TL’den mahsubu sonucunda, 224.055,03 TL davalı k. davacı zararının bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, asıl davanın reddine, karşı davanın ise 224.055,03 TL yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl davanın REDDİNE, 2-Karşı davanın KISMEN KABULÜ ile, 224.055,03 TL'nin 13/11/2020 karşı dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı karşı davalı ... İnşaat Proje..Ltd Şti’nden alınarak davalı karşı davacı ... Tarım Satış Kooperatifi'ne VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, ASIL DAVA YÖNÜNDEN YARGILAMA GİDERLERİ BAKIMINDAN 3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78.-TL peşin harç ile 13.302,46.-TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla alınan 12.741,24.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı/karşı davalı ... İnşaat..Ltd Şti'ne İADESİNE, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı/karşı davalı ... İnşaat...Ltd Şti üzerinde BIRAKILMASINA, 5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacı karşı davalı ... İnşaat...LTd Şti'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 6-Davalı/karşı davacı ......Kooperatifi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre belirlenen 122.841,90 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalı ... İnşaat...Ltd Şti'den alınarak davalı karşı davacı ... ....Kooperatifine VERİLMESİNE, 7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE, KARŞI DAVA YÖNÜNDEN YARGILAMA GİDERLERİ BAKIMINDAN 8-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 15.305,20.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 5.416,28.-TL karşı dava harcının mahsubu ile bakiye 9.888,92.-TL harcın davacı karşı davalı ... İnşaat...Ltd Şti'nden alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 9-Davalı karşı davacı ......Kooperatifi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen ....000,00.-TL vekalet ücretinin davacı karşı davalı ... İnşaat..Ltd Şti'nden alınarak davalı karşı davacı ......Kooperatifine VERİLMESİNE, 10-Davacı karşı davalı ... İnşaat...Ltd Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen tutar bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen ....000,00.-TL vekalet ücretinin davalı karşı davacı .....Kooperatifinden alınarak davacı karşı davalı ... İnşaat...Ltd Şti'ne VERİLMESİNE, 11-Davalı-karşı davacı ......Kooperatifi tarafından yapılan 5.470,68.-TL harç ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/... D.İş sayılı dosyasında sarf edilen 1.414,00 TL masraf olmak üzere toplam 6.884,68 TL'nin davacı karşı davalı ... İnşaat...Ltd Şti'nden alınarak davalı karşı davacı ......Kooperatifine VERİLMESİNE, bakiyesinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 12-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/04/2026

Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza