Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1337 E. 2024/877 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/ KARAR NO : 2024/ BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 29/12/2022 KARAR TARİHİ : 18/09/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından ... Tam Kapsamlı İşyeri Paket Sigorta poliçesi ile sigorta edilen ... Kimya San.ve Tic.A.Ş.'nin ... - ... adresinde davalı yanın üreticisi olduğu 5 tonluk reaktörün 12.10.2021 tarihinde infilak etmesi neticesinde sigortalı işyerinde Emtia, Makine-Tesisat, Demirbaş, Elektronik Cihaz ve 3.Şahıs mallarına ilişkin hasar-zarar meydana geldiğini ve yine iş durması ve enkaz kaldırma zararı oluştuğunu, mezkur infilak hasarının meydana gelmesinde davalı ... Kimya Tesisleri Makina San.Ve Tic.Ltd.Şti.'nin sorumluluğunda olan 5 tonluk reaktörde, ısının ve basıncın kontrolsüz bir şekilde artması sonucu reaktörün infilak ettiğini, ekspertiz incelemesinde olayın sebebinin "İnfilakın 5 tonluk reaktörde sıcak suyla temizlik sırasında su sıcaklığının aşırı artışı-(kazan besi pompasının bozulması ve yeterli su gelmemesi vs) basıncın yükselmesi ve pano güvenlik uyarı sisteminin yetersizliği ve 3 BAR emniyet ventilinin çalışmaması ve "..ısıtma süresinin uzaması, sabah ürün boşaltılan ve sonrasında reaktörün yıkanması amacıyla 85 derecede ısıtılacağı öngörülen suyun aşırı ısınması ve buhar basıncının 3 BAR gibi değerleri çok fazla aşarak ve basınç ventilinin çalışmaması" olarak tespit edildiğini, savcılık bilirkişi raporlarında ve sigortalı beyanında; Kazan içinde kaynatılan suyun kontrol dışı ısınması ve basınç artışı nedeniyle infilak eden kazanda 2 emniyet ventili olması gerekirken 1 adet bulunduğunu, dava konusu kazanın, davalı firma tarafından bakımın yapılmasından 1 ay civarı sonrasında meydana geldiğini, sigorta kapsamında hasar bedelinin 24.03.2022 tarihinde 9.169.549,61-TL olarak sigortalıya ödendiğini, müvekkil şirketin ödemiş olduğu hasar bedelini TTK 1472. maddesi gereğince rücu hakkını haiz olduğunu, davadan önce, zararın rücuen tahsili hususunda davalıya yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, alacağın tahsili için davalı aleyhine başlatılan icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek davalı borçlunun, ... 15. İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı dosyasına yönelik itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından davacı sigorta şirketinin sigortalısının fabrikasına reaktör imal ederek montajını yaparak teslim ettiğini, 2016 yılında teslim alınan reaktörde basınç değişimi gibi oldukça önemli bir ayıbın bunca zaman fark edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, "sıcak su kazanı" içerisinde yaşanan basınç değişimi sonucu meydana gelen patlamada illiyet bağının bulunmadığını, reaktörle doğrudan bağlantısı olmayan bir parçada gerçekleşen patlamanın müsebbibi olarak müvekkil şirketin gösterilmesinin doğru olmadığını, kaldı ki bir sorumluluk söz konusu olsa dahi, sigortalı şirketin de kusurunun bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER:... Tam Kapsamlı İşyeri Paket Sigorta Poliçesi, İfade tutanakları (Soruşturma dosyasında), İtfaiye raporu (Soruşturma dosyasında), olay Yeri İnceleme Raporu (Soruşturma dosyasında), ... CBS 2021- Soruşturma 2021- Esas ve 2021- İddianame numaralı dosyası, Tazminat ibra makbuzları, ödeme kayıtları, Keşif ve bilirkişi incelemesi, hasar dosyası ve rücu talep yazışmaları, ... 15. İcra Dairesi 2022-... Esas sayılı dosyası, ... Arabuluculuk Bürosu 2022/ büro ve 2022/ Arabuluculuk numaralı dosya anlaşmama tutanağı, Yemin, İsticvap Uzman görüşü, tanık dahil vb. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, ... Tam Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesine dayalı sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472 maddesi uyarınca halefiyete dayalı olarak hasar sorumlusundan tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, işyeri paket sigorta poliçesi ile sigorta edilen sigortalısı ... Kimya San.A.Ş.'nin işyerinde davalının üreticisi olduğu 5 tonluk reaktörün 12.10.2021 tarihinde infilak etmesi neticesinde, işyerinde hasar-zarar meydana geldiğini, davalı şirketin sorumluluğunda olan reaktörde, ısının ve basıncın kontrolsüz bir şekilde artması sonucu reaktörün infilak ettiğini, infilak eden kazanda 2 emniyet ventili olması gerekirken 1 adet bulunduğunu, ayrıca kazanın davalı firma tarafından bakımın yapılmasından 1 ay civarı sonrasında patlamanın meydana geldiğini iddia ederek sigortalısına ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yönelik davalının itirazının iptalini istemiş, davalı ise, dava konusu olayda uygun illiyet bağının bulunmadığını, olayda müterafik kusurun da araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Dava konusu olayla ilgili olarak yürütülen ... C.Başsavcılığının 2021/ sayılı soruşturma dosyasında, makine mühendisi ve kimya mühendisi bilirkişi heyetinden alınan 20.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda,. 20.10.2021 tarihli Bilirkişi Raporunda; işveren vekilinin personeline, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini verdiği, risk analizini yaptırdığı, elektrik topraklama raporlarını aldırdığı paratonerin periyodik kontrolünü yaptırdığı, patlamadan korunma dökümanı hazırlattığı acil durum prosedürlerini, oluşturduğu, ancak kazanlarda emniyet sistemlerinde meydana gelebilecek arızada yedek sistemini ve kontrol mekanizmasını kurmadığı için (tehlikeli durumun oluşmasından mesuliyet ile) kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, müteveffa ... reaktörlerin çalışmasından sorumlu personel olarak kaza günü 5000KG tankta su ısıtılması sırasında aşırı ısınmayı ve basınç artışını göstergelerden takip etmediği, zamanında veya doğru şekilde müdahale etmediğinden cihetle hayatını kaybettiği kaza olayının meydana gelmesinde tali kusurlu olduğu, iş güvenliği uzmanı ...'nin üzerine düşen iş sağlığı ve güvenliği danışmanlık ve rehberlik görevini yerine getirdiği, tespit öneri defterini yazdığı, eğitimleri verdiği, risk analizini hazırlattığı için kaza olayının meydan gelmesinde kusurunun olmadığı belirtilmiştir.Taksirle ölüme neden olma suçundan dolayı açılan ... 28. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı dosyasında, müşteki ... (ölen ...'in eşi), sanıklar ... ve ... olduğu, yapılan yargılama sonucunda, sanık ...'ın taksirle ölüme neden olma suçundan cezalandırılmasına, diğer sanık ... hakkında ise sanığın beraatine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi sonucunda, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10.CD'nin 16.06.2023 tarih ve 2022/ E-2023/ K. Sayılı ilamı ile kararın düzelterek onanmasına kesin olmak üzere karar verildiği görülmüştür. Anılan ceza dosyasında, tekstil mühendisi, makine mühendisi ve inşaat mühendisi olmak üzere 3'lü heyetten alınan bilirkişi raporunda, patlamaya sebep olan reaktörün yetkili makine mühendisine periyodik kontrollerinin yaptırılmadığı, reaktörün emniyet ventilinin kaza anında çalışır vaziyette olmadığı, basıncı tahliye edemediği, reaktörde meydana gelebilecek olumsuz durumların önceden dikkate alınarak önlem alınmadığı, basınç artışına sebep olunduğu, fabrika müdürü ve işveren şirket vekili ...'ın kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, sorumlu olduğu reaktörün basınç be sıcaklık göstergesi gibi değerlerini takip etmeyen bu konuda gereken dikkati göstermeyen müteveffa ...'in tali kusurlu olduğu, iş güvenliği uzmanı ...'nin kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.Mahkememizce, dava dosyası, ibraz edilen deliller hasar dosyası, davacı şirket sigortalısına ait işyeri ve gerektiğinde ticari defter ve dayanağı kayıtları üzerinde de yerinde inceleme yapılmak sureti ile iddia ve savunmalar yönünden ve netice itibari ile davacı yanın talep edebileceği rücuen tazminat tutarı yönünden rapor tanzimi için makine mühendisi, mali müşavir, tekstil mühendisi, yangın uzmanı, sigorta uzmanı ve iş güvenliği uzmanı olmak üzere oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır.Bilirkişi kurulunun 06/03/2024 tarihli kök ve ek raporunda özetle; patlamaya sebep olan reaktörün periyodik kontrollerinin yaptırılmaması, reaktörün emniyet ventilinin kaza anında çalışır vaziyette olmaması /basıncı tahliye edememesi, reaktörde meydana gelebilecek olumsuz durumların önceden dikkate alınarak önlenememesi ve basınç artışına sebep olunması / basınç artışının önlenememesi nedeniyle, dava dışı ... Kimya San. ve Tic. A.Ş.'nin kazanın meydana gelmesinde %50( Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu, kaza anında emniyet ventilinin çalışmadığı anlaşılan reaktörün, kaza tarihi olan 12.10.2021 tarihinden önce 08.09.2021 ve 21.09.2021 tarihlerinde bakımlarını yapan, davalı ... Kimy. Tes. Mak.San. ve Tic. Ltd.Şti.'nin kazanın meydana gelmesinde %30 (Yüzde Otuz) oranında kusurlu olduğu, reaktör operatörü olarak reaktörün basınç ve sıcaklık göstergesi gibi değerleri ye bir acil durumda gerektiğinde derhal işyeri yetkililerine haber vermesi gerektiği, bu konuda gereken dikkat ve özeni göstermediği, reaktörden uzaklaşmak yerine reaktörün kapağına müdahale etmeye çalıştığı anlaşıldığından müteveffa ...' in kazanın meydana gelmesinde %20 (Yüzde Yirmi) oranında kusurlu olduğu, davalı ... Kimy. Tes. Mak.San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin toplam hasar bedeli olan 9.169.549,61'nın % 30 (Yüzde Otuz)'u oranında sorumlu olduğu, bu tutarında tazminat ödeme tarihi olan 24/03/2022 itibari ile 2.750.864,88 TL rücu şartlarında olabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Somut olayda; sigortalının işyerinde 12.10.2021 tarihinde, reaktörün temizlik işleminin yapıldığı sırada patlama meydana geldiği, reaktörde kimyasal bir reaksiyon olmadığı, 5000 lt reaktör kazanının proses suyunu 85 dereceye getirme işleminde sıcaklığın artması ile oluşan buhar ve basıncın reaktör kazanından tahliye edilememesi sonucunda patlamanın meydana geldiği dosyada alınan bilirkişi raporlarından ve özellikle savcılık soruşturmasında kimya mühendisi bilirkişisinin de bulunduğu 20.10.2021 tarihli bilirkişi heyetinin düzenlediği rapordan ve gerekse bu rapora ve gerekse ceza mahkemesince alınan raporda da bu yöndeki tespit ve değerlendirmeler sonucunda, kesinleşen ceza mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, olay günü reaktörde kimyasal bir reaksiyon işleminin yapılmadığı, patlamanın reaktör kazanının proses suyunu 85 dereceye getirme işleminde sıcaklığın artması ile oluşan buhar ve basıncın tahliye edilememesinden kaynaklandığı sübut bulduğunun kabulü gerekmiştir.Bu durumda, reaktör içerisinde sıcaklığın kontrol edilememesinden kaynaklı basınç artışı meydana geldiği, basınç artışının otomatik sensör switch ve benzeri kontrol sistemleri ile bertaraf edilmediği, basınç yükselmesi durumunda emniyet ventillerinin otomatik olarak açılması gerekirken kaza anında açılmamış olduğu, kazanın meydana gelmesinde reaktörün periyodik kontrollerini yaptırmayan dava dışı sigortalı ... Kimya San.AŞ'ye %50; kaza tarihi olan 12.10.2021 tarihinden önce 08.09.2021 ve 21.09.2021 tarihlerinde reaktör bakımlarını yapan, davalı ...Ltd. Şti.'ye %30 ve reaktör operatörü olarak reaktörün basınç ve sıcaklık göstergesi gibi değerleri bir acil durumda gerektiğinde derhal işyeri yetkililerine haber vermesi gerektiği, bu konuda gereken dikkat ve özeni göstermediği, reaktörden uzaklaşmak yerine reaktörün kapağına müdahale etmeye çalıştığı anlaşıldığından müteveffa ...'e %20 oranında kusur atfedildiği, davacı tarafça sigortalısına hasar tutarını ödediği, ödeme belgesi ve ibranamenin sunulduğu, olay mahalline gidilerek ekspertiz çalışması yapılmak suretiyle tespit edilen hasar hesabı ayrıntılı ve gerekçeli olup 5684 sayılı Sigortacılık Kanunun 22/17 fıkrası uyarınca eksperler tarafından düzenlenen raporların delil niteliğinde olduğunun da düzenlendiği dikkate alındığında davalıya atfedilen kusur oranında rücu edilecek gerçek zarar tutarı 2.750.864,88 TL olarak hükme esas alındığı, davacı sigorta şirketinin, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebileceğinden mahkememizce ödeme tarihi ile takip tarihi arasında işlemiş faiz alacağının da, 84.278,18 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla; bu değerlendirmeler ışığında, davalının dava konusu icra takibine itirazının 2.750.864,88 TL asıl alacak ve 84.278,18 TL işlemiş faiz üzerinden iptaline, alacak likit ve bilinebilir olmadığından davacı yararına icra inkar tazminatının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... 15. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyasına yönelik davalı borçlunun itirazının 2.750.864,88 TL asıl alacak ve 84.278,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.835.142,18 TL üzerinden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, Alacak likit ve bilinebilir olmadığından davacının icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE, 2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 193.668,56.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 114.090,35.-TL harcın mahsubu ile bakiye 79.578,21.-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre 964,70.-TL'sinin davalıdan; 2.155,30.-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 279.757,11.-TLvekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddolunan kısım üzerinden taktir ve tayin olunan 367.344,07.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 130.830,55.-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre( % 30,92 kabul % 69,08 red) 40.452,80.-TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/09/2024 Başkan e-imza Üye e-imza Üye e-imza Katip e-imza