Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/1539 E. 2020/860 K.

T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2016/1539 Esas KARAR NO : 2020/860 HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - Buski Genel Müdürlüğü 1.Hukuk Müşavirliği... DAVALILAR : 1- ... TURİZM TAŞ. OTO GIDA ÜRÜN TEMİZ. LTD. ŞTİ. - ... 2- ... TEMİZLİK LTD. ŞTİ. - ... VEKİLİ : Av. ... .. - Halkalı İstasyon Mah.Divan Residance 1421 ...F1 Blok D:1 Küçükçekmece/ İSTANBUL DAVALILAR : 3- ... BİLGİSAYAR SİS. YAZ. DON. İŞL. SİS. TİC. A.Ş. - ... 4- ... - ... 5- ... BİL. SİS. İLT. YAZ. DON. İNŞ. MÜT. PAZ. SAN. TİC. A.Ş.- ... BİLGİSAYAR SİS. YAZ. DON. İŞL. SİS. TİC. A.Ş. ORTAK GİRİŞİMİ - ... 6- ... BİL. SİS. İLT. YAZ. DON. İNŞ. MÜT. PAZ. SAN. TİC. A.Ş.- ... BİLGİ TOPLAMA VE DAĞ. HİZ. BİLG. YAZ. VE MÜTEAHHİTLİK PAZ. SAN. TİC. A.Ş. - ... 7- ... BİLİŞİM TEK. SAN.VE TİC. A.Ş. - ... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 08/12/2016 KARAR TARİHİ : 15/12/2020 KARAR YAZIM TARİHİ : 07/01/2021 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; dava dışı ...'nin davacı ile davalılardan ... temizlik Ltd. Şti. arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi gereğince ... temizlik Ltd. Şti.'nde çalışmakta iken,... tarafından Bursa 8. İş Mahkemesinin 2014/641 esas sayılı dosyası ile davacı ve davalılardan ... Temizlik Ltd. Şti. aleyhinde açılan davanın yapılan yargılaması neticesinde ...'nin ... Temizlik Ltd. Şti.'ndeki işine iadesine ilişkin olarak verilen kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2015/27862 esas sayılı karan ile onandığını, söz konusu Bursa 8. İş Mahkemesinin 2014/641 esas sayılı kararına dayanılarak ... vekili tarafından Bursa 2. İcra Müdürlüğünün 2015/... sayılı dosyası ile yapılan takip nedeni ile davacı idarenin 2.181,08.TL ödeme yapılır asının yanı sıra ... ye ayrıca Kıdem-İhbar tazminatı iş güvencesi tazminatı, 4 aylık maaş, izin ve SGK ödemeleri adı altında 87.523,82.TL ödeme yapıldığını, davacı kurumun asıl işveren sıfatı ile yapmış olduğu bu ödemelerin alt işveren sıfatına haiz davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalılardan .... Ltd. .. Şti. ve ... Temizlik Tur...Ltd.Şti. vekili davaya cevap dilekçesi ile; dava dışı işçi ...'nin davacı kurumda uzun süreden bu yana çalışmış olması sebebi ile gerçek işverenin davacı kurum olduğunu, 6552 sayılı yasa gereğince dava dışı işçinin Kıdem Tazminatından davacı kurumun sorumlu olduğunu ve davacı tarafından dava dışı işçiye işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin yersiz olarak ödendiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalı taraflara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür. KANITLAR: İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporları, vs. KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME : Dava, davacının ödemiş olduğu, dava konusu bedelleri davalılardan rücuen talep edip edemeyeceği hususuna ilişkindir. Mahkememizce, davacı vekili tarafından sözleşme aslı sunulduğunda tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi ve olası davacı alacağının tespiti yönünden dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak iş hukuku konusunda uzman bilirkişinin mahkemece resen seçilmesine karar verilmiştir. Alınan 31/07/2017 tarihli bilirkişi raporunda; İş hukukunun genel ilkeleri gereğince davacı kurumun Bursa 2. İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı dosyasından kaynaklanan 2.181,08-TL alacağı söz konusu alacağın ödeme tarihi olan 15.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan ... Temizlik...Ltd. Şti.'nden talep edebileceği kanaatine varılmış ise de davanın konuya ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2014/13-19 Esas 2015/1743 Karar ve 24.06.2015 tarihli kararındaki esaslar çerçevesinde değerlendirilmesi halinde ise adı geçen davalı ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 1.090,54.TL (2.181,08/2) sınırlı kalacağı, Davaya konu edilen 87.523,82-TL den ise hangi davalının hangi miktarla sorumlu olduğu raporda belirtilen sebeplerle tespit edilemediği, Davaya konu edilen 87.523,82 TL'den hangi davalının hangi miktarla sorumlu olduğunun belirlenebilmesi için söz konusu miktarın hangi alacak kalemlerine ilişkin olarak ödendiğine ilişkin bordroların, dava dışı ...'nin hangi davalı yanında hangi süre ve ücret ile çalışmış olduğunun ve dava dışı ... vekilinin işe iade kararının kesinleşmesinden sonra düzenlemiş olduğu ihtarnamenin davalılardan ... temizlik..Ltd. Şti.'ne tebliğ edilip edilmediğinin tespiti gerektiği bildirilmiştir. Mahkememizce; Dosyanın önceki raporu veren bilirkişiye tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiştir. Alınan 03/02/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davacı kurumun talep ettiği feshe bağlı alacaklar olan boşta geçen süre ücretime başlatmama tazminatı, ihbar tazminatı ve işe iade davasından kaynaklanan yargılama giderleri toplamı olan 27.369,86-TL nin tamamından 4857 sayılı yasanın 6 maddesi gereğince son alt işveren olan ... Temizlik Turizm İnşaat...Ltd.Şti.nin sorumlu olması gerektiği kanaatine varılmış ise de konuya ilişkin yukarıda belirtilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2014/13-19 Esas 2015/1743 Karar ve 24.06.2015 tarihli kararında belirtildiği gibi işçilik alacaklarından alt işverenin 1/2 oranında sorumlu olduğunun kabulü halinde ise son alt işveren ... temizlik Turizm İnşaat ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 13.684,93.TL (27.369,86/2) ile sınırlı kalacağı, Yukarıda hesaplanan feshe bağlı alacaklar toplamı olan 27.369,86.TL den kimin hangi miktarlarla sorumlu olduğunun takdirinin mahkememize ait olduğu, dava dışı işçiye ödenen 62.225,04 TL Kıdem tazminatından hangi alt işverenin hangi miktarda sorumlu olduğunun hesaplanabilmek için dava dışı işçinin hangi davalı/alt işveren yanında hangi süre ile çalışmış olduğunun ve her fesih tarihinde dava dışı işçiye ödenen giydirilmiş günlük brüt ücretin davacı tarafından dosyaya bildirilmesi, gerektiğinden ve bu hususta dosyada hesaplamaya yeterli bilgi mevcut olmadığından Kıdem tazminatından hangi davalının/alt işverenin ne miktarla sorumlu olduğu hesaplanamadığı, Kıdem tazminatının tamamından kural olarak son alt işveren ... Temizlik Turizm İnşaat....Ltd. Şti. sorumlu olmakla beraber 1475 sayılı yasanın 14 maddesinde her işverenin sorumluluğu işçiyi çalıştırdığı süre ve ücretle sınırlandırılmış olduğundan, her bir davalının Kıdem tazminatı açısından sorumluluğunun hesaplanabilmesi için dava dışı işçinin her davalı yanında hangi süre ile çalıştığı ve her fesih (ihale) tarihindeki giydirilmiş ücret ile ilgili bilgi ve belgelerin mahkememize ibraz edilmesi ve bildirilen çalışma sürelerinin ve işverenlerin/davalıların SGK hizmet cetveli ile uyumlu olması gerektiği, aksi takdirde her davalı açısından Kıdem Tazminatı hesabı yapılması mümkün olamayacağı bildirilmiştir. Mahkememizce; Dosyanın tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından yeni bir bilirkişiye tevdii ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine, alanında uzman bilirkişini mahkemece resen seçilmesine karar verilmiştir. Alınan 25/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda; dosyaya celp olunan hizmet dökümüne göre davacı kurum tarafından kıdem tazminatına ilişkin olarak yapılan hesaplamalarda, dava dışı işçinin 1479 sayılı yasa hükümlerine göre çalıştığı sürede dahil edilmek suretiyle kıdem tazminatı ödendiği, ödenmesi gereken miktarların raporun a ve b seçeneklerinde ayrı ayrı olarak gösterdiğini ve hesaplamalar yapıldığı, mevcut verilere göre davacı kurum tarafından, a) seçeneğindeki süre esas alındığında icraya yatırılan miktarlar dahil toplam 74.213,79 TL talep edilmesi gerekirken 15.491,11 TL fazla talepte bulunulduğu ( 28.424,66 TL + 45.789,13 = 74.213,79 TL) b) seçeneğindeki süre esas alındığında icraya yatırılan miktarlar dahil toplam 66.814,48 TL talep edilmesi gerekirken 22.890,42 TL fazla talepte bulunulduğu ( 28.424,66 TL + 38.389,82 TL = 66.814,48 TL) tespit edildiği bildirilmiştir. Mahkememizce; taraf vekillerinin itirazları da değerlendirilmek suretiyle dosyanın önceki bilirkişiye tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Alınan 31/10/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; dosyaya celp olunan hizmet dökümüne göre davacı kurum tarafından kıdem tazminatına ilişkin olarak yapılan hesaplamalarda, dava dışı işçinin 1479 sayılı yasa hükümlerine göre çalıştığı sürede dahil edilmek suretiyle kıdem tazminatı ödendiği, ödenmesi gereken miktarların raporda a ve b seçeneklerinde ayrı ayrı gösterildiği ve hesaplamalar yapıldığı, mevcut verilere göre davacı kurum tarafından a) seçeneğindeki süre esas alındığında icraya yatırılan miktarlar dahil toplam 74.213,79 TL talep edilmesi gerekirken 15.491,11 TL fazla talepte bulunulduğu ( 28.424,66 TL + 45.789,13 TL = 74.213,79 TL ), b) seçeneğindeki süre esas alındığında icraya yatırılan miktarlar dahil toplam 66.814,48 TL talep edilmesi gerekirken 22.890,42 TL fazla talepte bulunduğu ( 28.424,66 TL + 38.389,82 TL = 66.814,48 TL) tespit edildiği bildirilmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alım tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatı, iş güvencesi tazminatı, boşta geçen süre ve sosyal haklara yönelik tazminatlardan da son işveren sorumludur. 4857 Sayılı İş Yasasının 2.mad 6. Fıkrasına göre davacı idare asıl işveren , davalı yükleniciler ise alt işverendir. İşçinin yasal hak ve tazminatlarından işverenler müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk işçi haklarından dolayı sadece işçiye karşıdır. Davalı idarenin sorumluluğu yasadan doğmaktadır. Davacı iş sahibi ile yükleniciler arasındaki ilişki iş mevzuatından doğmamakta olup ihale sözleşmesinden doğmaktadır. Ve Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirme yapılması gerekmektedir. Tarafların sorumluluğu ihale sözleşmelerinde belirlenmiştir. Dava dışı işçiye idarenin yapmış olduğu ödemeden alt işveren olan davalılar sorumludur. Sorumluluk miktarının ne oranda olacağı konusu davamızın çözümlenecek olan sorunlarından birisidir. Davacı ile davalılar arasındaki sözleşmelerde davalıların sorumluluğunun çalıştırmış olduğu işçinin çalışma süresi ile sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Davalı şirketlerin kendi nezdinde işçiye çalıştırmadığı dönemler için sorumluluğunun kabul edilmesi hakkaniyete uygun düşmeyecektir. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporları gerekçeli denetime açık olduğundan itibar edilerek dava dışı işçinin davalı alt iş verenlerde çalıştığı süre kadar kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğu, ihbar tazminatı, iş güvencesi tazminatı, boşta geçen süre ve sosyal haklara yönelik tazminatlardan son alt işveren davalı ... Temizlik Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu, davalılar ... Bilişim Tekno San. Tic. A.Ş.(... Bilgi Sis. İlt. Yaz. Don. İnş. Müt. Paz. San. Tic. A.Ş.) ve ... Bilgi Toplama A.Ş.''nin 6.761,71 TL rücuen tazminat alacağı, davalılar ... Bilişim Tekno San. Tic. A.Ş.(... Bilgi Sis. İlt. Yaz. Don. İnş. Müt. Paz. San. Tic. A.Ş.) ve ... Bilgi Sistem Yaz. Don. İşl. Sis. Tic. A.Ş.'nin5.407,79 TL rücuen tazminat alacağı,davalı ... Tekno San. Tic. A.Ş.'nin 15.137,11 TL rücuen tazminat alacağı, davalı ... Tur. Taş. Oto Gıda Ürün. Tem. Ltd. Şti.'nin 4.290,03 TL rücuen tazminat alacağı, davalı ... Temizlik Ltd. Şti.'nin 28.424,66 TL rücu tazminatı alacağını alacağın ödendiği tarih olan 04/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın kısmen kabulü ile, A) 6.761,71 TL rücuen tazminat alacağının 04/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Bilişim Tekno San. Tic. A.Ş.(... Bilgi Sis. İlt. Yaz. Don. İnş. Müt. Paz. San. Tic. A.Ş.) ve ... Bilgi Toplama Dağıtım A.Ş.' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, B) 5.407,79 TL rücuen tazminat alacağının 04/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Bilişim Tekno San. Tic. A.Ş.(... Bilgi Sis. İlt. Yaz. Don. İnş. Müt. Paz. San. Tic. A.Ş.) ve ... Bilgi Sistem Yaz. Don. İşl. Sis. Tic. A.Ş.' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, C) 15.137,11 TL rücuen tazminat alacağının 04/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tekno San. Tic. A.Ş. den alınarak davacıya verilmesine, D) 4.290,03 TL rücuen tazminat alacağının 04/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tur. Taş. Oto Gıda Ürün. Tem. Ltd. Şti. den alınarak davacıya verilmesine, E) 28.424,66 TL rücuen tazminat alacağının 04/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizlik Ltd. Şti' den alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 4.100,06 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 1.718,60-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 1.148,63-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı yararına ölçümlenen 8.602,77-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı ... Tur. Taş. Oto Gıda Ürün. Tem. Ltd. Şti. ile ... Temizlik Ltd. Şti. yararına ölçümlenen 4.467,54-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda hükmün tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde BAM'da istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2020 Katip ... ¸E-imzalıdır. Hakim ... ¸E-imzalıdır. Davacı gideri ; 1.000,00 TL bilirkişi gideri, 718,60 TL tebligat posta gideri 1.718,60 TL toplam gider Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. Aslının aynı olduğu tasdik olunur. Katip ... ¸E-imzalıdır.