Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1250 E. 2025/1356 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/ KARAR NO : 2025/

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- VEKİLLERİ : Av. Av. Av. Av. DAVALI : 2- VEKİLİ : Av. DAVALI : 3-

DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/12/2024 KARAR TARİHİ : 09/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın trafik kuralına uymayarak kırmızı ışıkta kurallara uygun olarak beklemekte olan müvekkili adına kayıtlı, ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Kaza sonrası taraflar arasında maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı tutulmuş, nihayetinde yapılan değerlendirme neticesinde ... plakalı araç sürücüsü ... kazada %100 kusurlu bulunduğunu, SBM kayıtlarına göre de davalı ..., kazada %100 kusurlu bulunduğunu, Kazadan sonra müvekkilinin ... plakalı aracında meydana gelen 216,515.30 TL maddi hasar müvekkilin ... sigortacısı ... Sigorta A.Ş tarafından tarafından karşılandığını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı dolayısıyla kusurlu araç ZMM ve aynı zamanda ... sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş'ye; hem ZMM kapsamında hem de ... kapsamında başvuru yapıldığını ancak başvurulara cevap verilmediği gibi herhangi bir değer kaybı ödemesi de yapılmadığını, işbu değer kaybı bedeli, kusurlu araç sigortacısı ve ... poliçesinin tarafı olan davalı ... Sigorta A.Ş'nin, kusurlu araç sahibi olan davalı ... Kiralama Hizmetleri A.Ş.'nin ve kusurlu araç sürücüsü davalı ...'ın müteselsil sorumluluğu olduğunu, müvekkiline ait araç 2023 model olup 2023 yılında tescil edilerek trafiğe çıktığını, kaza sonrası araçta oluşan değer kaybı müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, müvekkilinin, aracın tamir süreci boyunca araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararlar da davalı araç sürücüsü ... ve davalı araç maliki ... Kiralama Hizmetleri A.Ş. Tarafından hiçbir şekilde müvekkile ödenmediğini, müvekkili, aracını tamirde geçirilen süre zarfında bakım, onarım, tamir, parça bekleme gibi nedenlerle kullanamadığını, Parça bekleme ayrıntılı ve detaylı işçilik çalışması gibi nedenlerle uzun süren müvekkil bu süren tamir süreci boyunca araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararlar da karşı yan sigortacısı veya araç sürücüsü ve araç sahibi davalı tarafından ödenmediğini, maddi hasarlı trafik kazaları nedeniyle açılacak maddi tazminat davalarında birden fazla yetkili yer mahkemesi bulunmadığını, arabuluculuk görüşmesinin sonuç vermediğini beyanla davanın kabulünü talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi hukuk muhakemeleri kanunu ve türk medeni kanunu hükümlerine aykırıdır. davacı somutlaştırma ve ispat yükümünü yerine getiremediğini, zamanaşımı itirazımız bulunduğunu, hak düşürücü süreler ve dava şartları yönünden re'sen inceleme yapılmasını, davanın, kaza tarihinde aracın işleteni olan "... Restaurantları Anonim Şirketi"ne İHBAR edilmesi gerektiğini, aracı işletenin müvekkili olmadığını, aracı kiralamış olan ... Restaurantları Anonim Şirketi olduğunu, müvekkili şirket hakkında "husumet yokluğu" sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, şirketlerin kiraya verdiği araçlarla meydana getirilen zararlardan sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olduğunu, bozma sebebi teşkil ettiğini, ... plakalı araç sürücüsünün kazaya ilişkin kusur durumundan bağımsız olarak, araç işleten sıfatı bulunmayan müvekkili şirketin huzurdaki davada davacıya herhangi bir borcu olmadığını, bir zarar söz konusu olsa dahi bu zarar sigorta teminatı kapsamında kalmadığını, beyanla davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Mahkememizde açılan işbu dava trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talebine ilişkindir. Alacağı ve kusur durumunun tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim edilmiştir. Düzenlenen 25/08/2025 tarihli raporda "... plakalı Renault marka otomobil sürücüsü ...’ ın; 2918 sayılı K.T.K’ nun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı Madde 84/d (Arkadan çarpma) ve bu madde kapsamında “Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak” başlıklı Madde 52/1-c “Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen (52/1-b maddelerine atıf) durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak. ” ve araç hızını mahal şartlarına , yolun trafik durumuna uydurmamasından mütevellit tali kusur içerikli Madde 52/1-b “Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar” ihlal ettiğinden % 100 “Asli-tam Kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, ... plakalı Mercedes marka otomobil sürücüsü ...’ in ise; olay anında ihlal niteliğinde kural dışı herhangi bir davranışının olmadığına kanaat getirilmiş olmasından mütevellit kusurunun olmadığı sonucuna varıldığı, Dava konusu araç fiziksel olarak tarafımca incelenememiştir, bu sebeple sayın mahkemenin talep ettiği hesaplamalar dosya içerisine sunulan dokumanlar çerçevesinde ve kusur oranları dikkate alınarak hesaplandığını, Kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın yaklaşık değer kaybı 365.192,92 TL olarak hesaplandığı, Kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın yaklaşık araç mahrumiyet tazminatı 107.353,39 TL olduğu" tespit edilmiştir. Davacı vekili 22/10/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ıslah ederek harcı tamamlamıştır. Dava trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat taleplerine ilişkindir. Trafik kazaları haksız fiilin bir görünümü olup bir olayda haksız fiilden söz edilebilmesi için hukuka aykırı eylem, kusur, zarar ve bu zarar ile hukuka aykırı eylem arasında illiyet bağı unsurlarının bulunması gerekmektedir. Somut durumda bu unsurların değerlendirilmesi amacı ile dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, düzenlenen 25/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda, gerçekleşen trafik kazasında davacı ...'in kusurunun bulunmadığı, davalılardan sürücü ...'ın ise %100 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiş olup, kusurun değerlendirilmesinde sürücü görüşleri, kazadan hemen sonra çekilen ve araçların kaza sonrası konumlarını gösterir fotoğrafların ve olay yeri basit krokisinin irdelenmiş değerlendirilmiş ve bu değerlendirmeler ile gerekçeli bir şekilde sonuca gidilmiş olması karşısında bilirkişi raporunda belirlenen kusur durumuna itibar etmek gerekmiş, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli yönünden yapılan değerlendirmede ise aracın hasarlı bölümlerinin fotoğraflarının rapora eklendiği, araçta yapılan işlemlerin ayrı ayrı değerlendirildiği ve işlem süresinin ne kadar olabileceği hususunda gerekçeli değerlendirme yapıldığı, yine aracın hasar almış bölümleri ve emsal araçlar ile mukayesesi sonucunda değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli belirlenmiş olması karşısında zarar kısmı yönünden de rapora itibar etmek gerekmiştir. Davada her ne kadar davalı ... Kiralama A.Ş.. de gösterilmiş ise de, davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesi ekinde kazaya karışan diğer davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç için kiralama sözleşmesinin sunulduğu, bu sözleşmenin 25/11/2021 tarihinde imzalandığı ve 39 ay süre ile yapılmış olduğu, bu sebeple mahkememizce sözleşmenin uzun süreli kiralama sözleşmesi olarak kabul edildiği, sözleşme içeriğinin teyit edilmesi amacı ile ... Restaurantları A.Ş 'ye müzekkere yazılmış ve bu müzekkereye cevap verilmemiş ise de, davalı ...'ın araç kiralama şirketi olduğu göz önüne alındığında bu sözleşmeye itibar etmek gerekmiş, davalı ... Kiralama A.Ş.'nin işleten sıfatının bulunmadığının kabulü ile bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Arabuluculuk giderinden tarafların sorumluluğu yönünden ise ... 4. Hukuk Dairesinin 2022/ E, 2024/ K sayılı ilamında ''...Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir...'' şekli ile belirtildiği üzere trafik kazalarından doğan tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanmayacağı, bu sebeple dava kabul edilmiş olsa dahi bu bedelden davalının sorumluluğu olmayacağı gerekçesi ile arabuluculuk ücretinden davacının sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiştir.) HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; a)Maddi tazminat taleplerinden araç değer kaybı bedeli yönünden 365.192,92 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden 28/11/2024 tarihinden (arabuluculuk son tutanak tarihi olan temerrüt tarihi) diğer davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 05/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Sigorta ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine (sigorta şirketi yönünden poliçe limitinden kalan bakiye 229.653 TL ile sınırlı olmak kaydı ile), davalı ... Kiralama.. A.Ş yönünden araç değer kaybı tazminatı talebinin REDDİNE, b)Maddi tazminat taleplerinden araç mahrumiyet bedeli yönünden 107.353,39 TL'nin davalı ... yönünden kaza tarihi olan 05/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Kiralama.. A.Ş yönünden araç mahrumiyet tazminatı talebinin reddine, 2-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 9.823,50 TL'nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığında 9.725,26 TL'nin davalı sigorta şirketinden ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 32.265,97 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL ve 7.639,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 24.199,37 TL'nin davalı sigorta şirketinden ve ...'dan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Peşin harç 427,60 TL ve ıslah harcı 7.639,00 TL ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 8.494,20 TL'nin davalı sigorta şirketinden ve ...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 75.575,41TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden ve ...'dan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan taraftan alınarak davalı ... tarafına verilmesine, 7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.800,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 8-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine, Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 09/12/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır