Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/844 E. 2018/878 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2016/ KARAR NO : 2018/ HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/06/2016 KARAR TARİHİ : 21/06/2018 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 16/07/2018 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davalı ile müvekkili şirket arasında ...-... numaralı ve ...-... numaralı parçalar için prograsif kalıp tasarım ve imalatı konusunda 02/12/2014 tarihinde 2 adet sözleşmeler imzalanmış olup, bu sözleşmeler kapsamında müvekkili şirket tarafından davalı şirkete 03/12/2014 tarihinde 20.000,00 TL, 06/01/2015, 14/01/2015 tarihinde 37.000,00 TL, 06/03/2015 tarihinde 10.000,00 TL, 03/06/2015 tarihinde 20.000,00 TL, 16/06/2015 tarihinde 20.000,00 TL, 14/07/2015 tarihinde 9.000,00 TL olmak üzere toplam 146.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak her iki sözleşmede de kalıp teslim tarihinin 15/02/2015 olarak belirlenmiş olmasına rağmen kalıpların sözleşmeye uygun şekilde imal edilerek teslim edilmediğini, sözleşme konusu kalıplarda Etek Bükme Çeliği ve Dişlisi ütüleme yapmamakta, her üretim bağlandığında ölçüler farklılık göstermekte büküm 1 ve büküm 2 çeliklerinde üretim esnasında aşırı ısınma olmakta zet ölçüleri uygun ölçülerde olmayıp yine dişi çeliklerin büküm yerlerinin uygun olmadığı, bu ve bunun gibi birçok eksiklik sebebi ile kalıplarla fonksiyonel parça üretimi yapılamadığı, bu hataların düzeltilmesi için ve deneme üretimleri için kalıpların birçok defa müvekkili şirket fabrikasına getirilmiş ise de, çözüm bulunamadığı, ... 21. Noterliğinin 01/02/2016 tarihli yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtarın tebliğini müteakip 30 gün içinde sözleşmeler konusu kalıpları tam ve mükemmel şekilde teslim etmesi, aksi taktirde yeni bir ihtar ya da ihbara gerek kalmaksızın sözleşmelerin feshedilmiş olacağı avans olarak ödenen 146.000,00 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesi ve sözleşmenin hükümsüz kalması sebebi ile müvekkili şirketin uğradığı zararın giderilmesi gerektiği konusunda ihtar edilmiş ancak davalı tarafın ... 10. Noterliğinin 12/02/2016 tarih ve ... nolu cevabi ihtarı ile kalıpların çalışır şekilde teslim edildiğini iddia ederek bakiye bedelin ödenmesini ihtar ettiğini, bu kez ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/... D.iş sayılı dosyası ile sözleşmelere konu kalıplar üzerinde delil tespiti yapıldığı, alınan bilirkişi raporu ile davalı şirketin üretmiş olduğu prograsif kalıp tasarım imalatlarının ayıplı olduğunun tespit edildiği, bu nedenle müvekkili şirket tarafından davalı tarafa kalıp bedeli olarak ödenen toplam 146.000,00 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili davaya cevap dilekçesi ile davacı ile müvekkili şirket arasında akdedilen 2 adet sözleşme gereği üretilen kalıpların ayıplı olduğu iddiasının gerçek dışı olduğu müvekkili şirket ile davacı şirket arasında imzalanan 02/12/2014 tarihinde imzalanan prograsif kalıp tasarım ve imalatı işinin bedeli 145.000,00 TL olarak kararlaştırılmış olup, sözleşmeler gereği üretilen kalıpların davacı yana teslim edildiği, ödeme tarihi itibari ile kalıptan çıkan üretimin % 95 ölçüsel uygun parça olarak tespit edildiği, sözleşmenin 7. Maddesi ile bu uygunluğun yeterli olduğunu, davacı tarafça müvekkiline toplamda 146.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacı tarafın sözleşme gereği % 95 ölçüsel uygunluğu tespit etmesi nedeni ile bu ödemeyi yaptığını, davacı tarafın kalıpların sözleşmeye uygun şekilde imal ve teslim edilmediği, iddialarının yerinde olmadığını, sözleşme konusu kalıpların davacı tarafa 25/07/2015 ve 05/08/2015 tarihli sevk irsaliyeleri ile teslim edilerek davacı tarafça söz konusu kalıplar ile kusursuz numune parçalar üretildikten sonra kalıpların davacı şirketçe eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim alındığını, tek taraflı tespit raporunun kabul edilemeyeceğini, ayıp iddialarının yerinde olmadığını, ayıp iddialarına ilişkin ihbarın yasal süre içerisinde yapılmadığını, anılan nedenlerle davacı tarafın açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, Taraflar arasında düzenlenen 02/12/2014 tarihli sözleşmeler gereği sözleşmeye konu edilen Otomotiv Parça Üretimi işinde kullanılmak üzere davacı tarafın isteği üzerine davalı şirket tarafından tasarım ve üretimi yapılan 2 adet prograsif kalıpların imal ve davacı tarafa teslimi şeklinde gerçekleşen eser sözleşmesinden kaynaklı ayıplı imalat nedeni ile ödenen bedelin iadesi talebine dayalı alacak davasıdır. Sözleşmenin belirlenen niteliği itibari ile otomotiv yan sanayinde çalışan davacı şirketin otomotiv firmalarına üretmiş olduğu parçaların üretimi için gerekli olan kalıpların davalı şirket tarafından davacı şirketin istediği şekilde ve sözleşmede belirlenen özellikleri itibari ile üretilmesi işinden ibaret olup, sözleşmelerin eser sözleşmesi olduğu konusunda ihtilaf bulunmamaktadır, davacı tarafa 25/07/2015 ve 05/08/2015 tarihli sevk irsaliyeleri ile teslim edilen iki adet prograsif kalıpların ayıplı olduğu, davacı tarafça iddia edilmiş kalıp bedellerinin 146.000,00 TL olarak davalı tarafa ödendiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça ayıplı kalıplar ile seri üretime geçildikten sonra üretilen otomotiv parçalarının davacı şirketin çalıştığı, Toyota marka araçların üretimini yapan Toyoteksu firması tarafından kalıplarla üretilen parçaların otomotiv üretiminde sorunsuz uyum sağlayacak şekilde diğer parçalarla eşleşmediği, uygunluk bulunmadığı nedeni ile iadeler gerçekleştiği anlaşılmış olup bu kapsamda eser sözleşmesi kapsamında davalı tarafça tasarım imal ve satışı davacı tarafa gerçekleştirilen 2 adet prograsif kalıpların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, ayıbın en erken ne zaman anlaşılabileceği, davacı tarafça ayıp ihbarının süresi içinde yapılıp yapılmadığı, dava ve sözleşme konusu kalıplar ayıplı ise bu kapsamda davacı tarafın ayıplı kalıplar ile seri üretime devam edip edemeyeceği kalıpların bu hali ile davacı tarafından kabulünün kendisinden beklenip beklenemeyeceği, ayıplı ürünlerin bu hali ile kabulü ve kullanımı mümkün ise semen tenzili gerekip gerekmeyeceği ve ne miktarda olabileceği, ayıplı ürünler ile üretime devam etmek ve kabul mümkün değil ise iadesi ile ödenen bedelin davacı tarafa iadesi gerekip gerekmeyeceği hususları bu davanın iddia ve savunmaları kapsamında araştırma ve inceleme konuları olduğu anlaşılmış, taraf vekillerinin bu konuda gösterdikleri tüm yazılı deliller dosya içerisine toplandıktan sonra davacı tanıkları ..., ..., ..., ... ile davalı tanıkları ..., ... mahkememizde celp ve dinlendikten sonra dava dosyası ibraz edilen deliller ve ayıplı olduğu iddia edilen dava konusu prograsif kalıplar üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak ayıbın niteliği ve diğer yargılama konusu edilen çekişmeli hususlarda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş mahkememizce reesen bilirkişi olarak seçilen Mak. Müh. Bilirkişi ... ile Hukukçu Bilirkişi ... dan bilirkişi kök raporu ve itirazlar doğrultusunda düzenlenen ek raporlar dosyamız içerisine alınmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 13/09/2017 tarihli rapor ile taraflar arasında 02/12/2014 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında davalı tarafça ...-... numaralı ve ...-... numaralı prograsif kalıp tasarım ve imalatı konusunda sözleşme yapıldığı, 01/02/2016 tarihinde ise davacı tarafça ayıp ile ilgili yazılı ihtarın çekildiği, belirlenen keşif tarihi itibari ile parçaların uyumluluğunu belirlemek amacı ile 15/05/2017 tarihinde ve 22/05/2017 tarihinde öncelikle davalı ... Şirketi tarafından üretilen ayıplı olduğu iddia edilen kalıplar ile 7L ve 7R parçalarının üretildiği ve daha sonra davacı ... sanayi A.Ş tarafından üretilen kalıp ile 7 L ve 7 R parçalarının üretildiği, parçaların sağ ve sol konumlu olması sebebi ile 2 ayrı kalıpta baskı çalışmaları yapıldığı, her iki baskıda da Peyi marka 500 ton kapasiteli aynı H tipi eksantrik prese bağlanmış ve aynı saç rulo kullanılarak parçalar elde edilmiş ve yine üretilen parçaların aynı 2005 model DEA marka CMM cihazı tablasına bağlanarak önceden yapılmış program çerçevesinde ölçüm sonuçlarının alındığını, her iki kalıptan parçalar alındıktan sonra ölçüm sonuçlarının karşılaştırıldığını, ölçüm sonuçlarından anlaşılacağı üzere davalı ... Mak. Kalıp San ve Tic. Ltd. Şti nin ürettiği ürünlerde önemli major hatalarının olduğunun gözlendiği, ürünlerin Fikstür'e uygunluğu kontrol edildiğinde delikler arası mesafenin uygun olmaması nedeni ile ... Mak. Kalıp San ve Tic. Ltd. Şti tarafından üretilen ... ve ... numaralı parçaların fikstüre oturmadığının gözlendiği, ... san A.Ş tarafından üretilen kalıplardan alınan parçalarda ise herhangi bir sorun gözlenmediği, davacı şirketin otomotiv sektörünün alt tedarikçisi olup, Toyota aracında kullanılacak Toyoteksu firması tarafından davacı ... sanayi firmasına verilen siparişin teknik resmi, malzeme yapısı ve özellikleri belirlenmiş bir saç parçanın üretilmesi işini davacı şirket yürütmekte olup, bu kapsamda siparişin verilmesi için gereken prograsif kalıp imalatı işini de davalı şirkete verdiğini, davacı şirketin işini yükümlendiği, dava dışı otomotiv şirketinin standartlarında ve birebir uygunluğun sağlanacak şekilde saç üretimini yapması gerekli olup, bu kapsamda üretilen kalıpların da % 100 ve kusursuz işlev ve özellikte olması gerektiği, tasarım sürecinin uzun bir süreç olup, davacı şirket tarafından tasarım detaylarının gizlilik içeriği olan sözleşme kapsamından tedarikçisi olan davalı şirket ile paylaşılarak üretilen kalıp kapsamında gerekli montaj sonrasında ilk üretim çalışmalarının üç boyutlu makinelerde ürünün teknik resmine uygun şekilde gerçekleştiği, ürünün bir başka parça ile birleştirildiği düşünüldüğünde form hatası olmaması açısından tasarım esnasında hazırlanmış fikstürler üzerinde kontrol edildiği, herhangi bir uygunsuzluk var ise kalıba ... eşleşme işlemi denilen alıştırma yöntemi ile müdahale edildiği, tüm detaylar gerçekleştiğinde ürünün problemsiz olduğu ve beklentileri karşıladığı ortaya konulduğunda bu sözleşmeye göre % 100 onaylı parça oluştuğunda teslim tesellüm yapılarak kalıbın alınacağı ancak kalıbı üretenin teslim ile kalıbın sorumluluğundan kurtulması anlamına gelmeyeceği, ana sanayi de üretim başladığında teslim edilen parçaların anlaşmalar ve İSO Standartları gereği beklenen kalitede olması gerekip herhangi bir sorun ve hata kabul edilemeyeceği sonraki aşamanın ise seri üretim aşaması olduğu bu nedenle yapılan imalatın da kusursuz olması gerektiği, bu kapsamda ise davalı tarafın üretmiş oldukları kalıpların Hatum Delikler arası mesafenin 97 mm olması, Punta Yüzeyindeki ölçülerin + - 03 mm olması delik çaplarındaki ölçülerin tölerans çap 7 + 0,1, trin ölçüleri 0,5 mm +1 mm, yüzey ölçümleri + - 0,3 mm, yüzey ara mesafesi 131 mm olması gerekmekte olup, hatalı ve kabul edilebilirlik dışında olduğundan ilk üretimde meydana gelebilecek ve kontrol sonrası görülebilecek hatalar olup ancak bu hataların kabul edilip edilmeyeceğinin ana sanayi ile paylaşıldıktan sonra anlaşılabileceği, eğer hatalı parça için revize edilebilecek ölçülere sahip değil ise ürünün kesinlikle prototip üretimden sonra reddolunacağı, ana sanayi tedarikçisine ürünün hatasız olarak üretilip temin edilmesinin bekleneceği anılan nedenlerle fikstüre oturmayacak parça üreten % 100 oranında ölçüsel uygunluk taşımayan davalı ... Mak. Kalıp San Ltd. Şti tarafından üretilen ... ve ... nolu kalıpların ayıplı olup, bu ayıpların ancak üretime geçildikten sonra anlaşılabilmesi nedeni ile gizli ayıplı olduğu, ürünlerin bu hali ile seri üretimde ana firma tarafından kabulü yapılacak ölçüde saç parça üretiminde kullanılamayacağı anlaşılmakla mevcut hali ile ya da tadilat yapılarak kullanılması mümkün bulunmadığından davacı yanın sözleşmeden dönme hakkının uygun olacağı, ayıplı ürünlerin iadesi ile bir adet kalıp bedeli olarak ödenen 146.000,00 TL nin de davacı tarafa iade edilmesi gerektiği, dosya kapsamına göre bilirkişi heyeti tarafından belirlenmiş ve mahkememizce de kabul görmüş olmakla davacı tarafın ayıplı olduğu tespit edilen ürünler ile ilgili ayıp ihbarını süresi içinde yapmış esasen gizli ayıplarda ayıbın ortaya çıktığı andan itibaren derhal ve 2 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde ayıp ihbarının derhal yapıldığı, davalı tarafa çekilen ihtarname tarih ve içeriği ile anlaşılmış olup, bu kapsamda davacı yanın ayıplı kalıplar ile seri üretim yapamayacağı kalıpların bu hali ile kabul edilemeyeceği, sözleşmeden dönmenin makul, geçerli ve haklı bir çözüm olduğu anlaşılmakla ayıplı kalıpların iadesi koşulu ile ödenen 146.000,00 TL nin 20.000,00 TL sine 03/12/2014 tarihinden, 30.000,00TL sine 06/01/2015 tarihinden, 37.000,00 TL sine 14/01/2015 tarihinden 10.000,00 TL sine 06/05/2011 tarihinden, 20.000,00 TL sine 03/06/2015 tarihinden, 20.000,00 TL sine 16/06/2015 tarihinden ve 9.000,00 TL sine 14/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur. HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1 - Davanın KABULÜ İLE; Ayıplı kalıpların iadesi koşulu ile 146.000,00 TL satış bedelinin 20.000,00 TL sine 03/12/2014 tarihinden, 30.000,00TL sine 06/01/2015 tarihinden, 37.000,00 TL sine 14/01/2015 tarihinden 10.000,00 TL sine 06/05/2011 tarihinden, 20.000,00 TL sine 03/06/2015 tarihinden, 20.000,00 TL sine 16/06/2015 tarihinden ve 9.000,00 TL sine 14/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, 2- Alınması gereken 9.973,26 TL nispi harçtan peşin alınan 2.493,32 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.479,94 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 3- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 10.750,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4- Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 4.488,32 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE, 5- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 21/06/2018 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı