Bölge Adliye Mahkemesi 2025/219 E. 2025/3077 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2025/219

KARAR NO : 2025/3077

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 24/10/2024

NUMARASI : 2023/263 E - 2024/671 K

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: 02/12/2025

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ;Davalı dağıtım şirketi tarafından müvekkili adına aynı sözleşme kapsamında huzurdaki itirazlı faturadan evvel 02.07.2022 tarihinde ... numaralı ve 348.205 TL bedelli fatura düzenlenmiş olduğu, bu faturanın da hukuka aykırı olması sebebiyle tarafımızca İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/788 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiği, heri iki davaya konu fatura incelendiğinde her ikisinin de aynı sözleşme hesap no'ya sahip oldukları ve aynı işletmeye gönderildikleri , bu nedenle işbu davaya konu fatura ve içeriğinin de hukuka aykırı olduğu, müvekkili tarafından sayacın sökülmesi, başka yere takılması yada müvekkilin sayaca herhangi bir şekilde müdahalesinin söz konusu olmadığını beyanla , davacının 500300158601 numaralı doğalgaz sözleşme hesabına ait 26.11.2022 tarihli, 60378217782F numaralı 199.425,00 TL bedelli fatura gereği borcu bulunmadığının tespiti ile faturanın iptalini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ;davacının sayaç mührüne müdahale ederek kaçak doğalgaz kullandığı, ... tarafından davacıya tahakkuk edilen faturada hata bulunmadığı ve usule uygun olduğu hususları göz önüne alınarak davacının soyut ve gerçeği yansıtmayan iddialarının ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; " dava İİK 72 maddesine göre icra takibinden önce açılan menfi tespit davası niteliğinde olup, menfi tespit davasında ispat yükünün, kural olarak davalı alacaklıya düştüğü, davalı doğalgaz şirketi tarafından savunmalarına esas delillerini mahkemeye sunduğu, uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi gerektirdiği, hazırlanan son bilirkişi heyet ek raporunda ... tarafından tahakkuk ettirilen 348.205 TL ve 199.425 TL kaçak kullanım bedelli faturaların ilgili yasa ve yönetmeliklere göre tanzim ve tahakkuk ettirildiği, haklı ve yerinde olduğuna ilişkin tespit ve değerlendirmelere yer verildiği, bilirkişi raporunda kıyaslama yapılan elektrik ve su harcamalarına ilişkin tespitlere yönelik davacı vekilince ileri sürülen savunmaların mahkememizce itibar görmediği, sözleşmeye konu sayaçların test ve kontrolleri için UGETAM tarafından test ve muayeneye tabi tutulduğu, dosya kapsamında alınmış UGETAM raporunun mevcut olduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2020/721 esas ve 2021/2919 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere; "...... sökülen sayaçların akredite deney ve kalibrasyon laboratuarı olup, burada yapılan teknik incelemeye itibar edilmesi gerektiği...", mezkur sayaç ön kontrol formunda "Mühür (damga) alttan tahrip edildiğine" ilişkin tespit olduğu hususları hep bir arada değerlendirilerek ispat külfeti üzerinde olan davalının davacıdan dava konusu fatura nedeniyle alacaklı olduğunu ispatladığı " gerekçesiyle ; Davacının davasının REDDİNE, karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararı, davacı vekili istinaf etmiştir.Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde;" Öncelikle incelenmesi gereken husus; davalı tarafından ilk olarak 02.07.2022 tarihinde ... numaralı 348.205,00-TL tutarlı fatura düzenlenmiştir. İkinci olarak 26.11.2022 tarihli ... numaralı 199.425,00-TL tutarlı fatura düzenlenmiştir. Düzenlenen her iki fatura da 500300158601 numaralı sözleşme hesabına ilişkindir. Buna rağmen bilirkişi tarafından faturaların aynı sözleşme hesabına ve işletmeye ilişkin olarak düzenlendiği incelenmeksizin hukuka aykırı olarak faturaların mükerrer olmadığı yönündeki tespitin kabulü mümkün değildir.Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna itiraz dilekçemizde de açıklandığı üzere; davalı önce "02.07.2022 tarihinde 508039 numaralı sayacın müdahaleli olduğu iddiasıyla söküldüğünü sonrasında yerine takılan 6100991 numaralı sayacın 10.08.2022 tarihinde kontrol amacıyla sökülerek kontrole gönderildiğini" iddia etmektedir. Ancak bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere sayacın kontrole gönderildiğine ilişkin hiçbir bilgi/belge/tutanak bulunmamaktadır. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin "Sayaç" başlıklı 40. Maddesi gereğince, dağıtım şirketi tarafından hazırlanacak müdahale/hasar raporu ve yerinde tutulacak tutanağın esas alınması gerekmektedir. Ancak somut olayda dava konusu sayaca ilişkin düzenlenmiş bir hasar/müdahale raporu müvekkile tebliğ edilmemiştir. Bu husus bilirkişi raporunda da "...müdahaleli olduğu iddia edilen 6100991 seri numaralı sayaca ait ... Gaz Kesme/Sayaç Kaldırma-Takma-Değiştirme Aboneye Bildirim Formu dosya içerisinde bulunmamakla..." şeklinde belirtilerek dava konusu sökülen sayaçla ilgili bir bildirimde bulunmadığı tespit edilmiştir.Müvekkil tarafından herhangi bir surette sayaca müdahale edilmemiştir. Dosya kapsamı ile sabit olduğu üzere müvekkil şirket hizmet sektöründe faaliyet gösteren ve faaliyet gösterdiği sektör dolayısıyla ekonomik koşullar ve pandemi gibi unsurlardan doğrudan etkilenen bir şirkettir. Davalı yanca müvekkilin kullanım miktarının azalmasına ilişkin örnek gösterilen zaman dilimi pandemi dönemi olup bu dönemde takdir edileceği üzere restaurant olarak hizmet veren müvekkil işyerinde çalışma yapılmamıştır. Dolayısıyla müvekkil işyerinde bahsedilen tarihlerde ya faaliyet gösterilememiş ya da sınırlı faaliyet gösterilmiş olup talep oranının gittikçe düşmesi üzerine müvekkil şirketteki üretimin de azaldığı göz önünde bulundurulduğunda kullanım miktarının da azalacağı hayatın olağan akışına uygundur. Belirtilen dönemler içerisinde doğal gaz kullanımının azalması doğrudan kaçak kullanımın olduğu sonucuna varmaya yeterli değildir. Kaldı ki daha evvel de ifade ettiğimiz üzere bir restaurant işletmesi olan müvekkil iş yerinde mutfakta doğal gaz kullanılmakta iken elektrik kullanımına geçilmiştir. Bu sebeple de doğalgaz kullanımının önceki aylara göre azalma göstermesi hayatın olağan akışına uygundur. Ancak sayın mahkemece bu hususlar dikkate alınmamıştır.09.03.2022 tarihinde müvekkile ait sayacın sökülmesi davalı ... yetkilisi tarafından yapılmış olup UGETAM raporunun hükme esas alınacak niteliği bulunmamaktadır. ... ... tarafından yetkilendirilmiş olması bu gerçeği değiştirmemektedir. Bilirkişi raporu da bu yönüyle haksız ve mesnetsiz olup hükme esas alınması hukuka aykırıdır." şeklindeki istinaf sebepleri ile kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir. HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , menfi tesbit talebine ilişkindir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; 2022/10226 sıra no'lu 04.10.2022 tarihli UGETAM raporu sonucuna göre ,davalı taarfça davacı şirket hakkında 26.11.2022 tarihli ... numaralı 199.425,00-TL tutarlı fatura düzenlenmiş olduğu görülmektedir.Mahkemece yargılamada makine mühendisi raporu ile itiraz üzerine 3'lü bilirkişi heyet raporu alınmıştır.Mahkemece yargılamada alınan bilirkişi kurulu raporunda özetle;"... Restaurant AŞ nin doğalgaz,su,elektrik tüketimleri genel olarak incelendiğinde ; 9.3.2021 ile 9.8.2022 tarihleri arasında doğalgaz tüketimindeki olağanüstü düşüşün işlerin azalması ile izah edilemeyeceği,508039 seri nolu ve 6100991 seri nolu sayaçlara ait UGETAM raporları ile sayaçların mühürlerine müdahale edilerek bu şekilde sayaçların doğru okuma yapmasına engel olunduğunun kesinlik kazandığı,... tarafından tahakkuk ettirilen 348.205 TL fatura ile 199.425 TL kaçak kullanım bedelli faturaların mükerrer olmadığı,farklı dönemlere ve farklı sayaçlara ait olduğu,... tarafından tahakkuk ettirilen 348.205 TL ve 199.425 TL kaçak kullanım bedelli faturaların ilgili yasa ve yönetmeliklere göre tanzim ve tahakkuk ettirildiği ve haklı ve yerinde olduğu ,itiraza veya iptale mahal bir durumun olmadığı," yönünde kanaat bildirdikleri görülmüştür.İtiraz üzerine alınan ek bilirkişi kurulu raporunda ; davacı şirketin doğalgaz,su,elektrik tüketimleri genel olarak incelendiğinde ; 9.3.2021 ile 9.8.2022 tarihleri arasında doğalgaz tüketimindeki olağanüstü düşüşün işlerin azalması ile izah edilemeyeceği, 508039 seri nolu ve 6100991 seri nolu sayaçlara ait UGETAM raporları ile sayaçların mühürlerine müdahale edilerek bu şekilde sayaçların doğru okuma yapmasına engel olunduğunun kesinlik kazandığı. ... tarafından tahakkuk ettirilen 348.205 TL fatura ile 199.425 TL kaçak kullanım bedelli faturaların mükerrer olmadığı,farklı dönemlere ve farklı sayaçlara ait olduğu, 2.7.2022 tarihli 348.205 TL fatura 9.3.2021 / 9.3.2022 tarihleri arasındaki 12 aylık döneme ve 508039 seri nolu sayaca aitdir..26.11.2022 tarihli ve 199.425 TL fatura 9.3.2022 / 9.8.2022 tarihleri arasındaki 5 aylık döneme ve 6100991 seri nolu sayaca ait olduğu, yani , aynı tesisata iki ayrı mükerrer fatura tahakkukunun sözkonusu olmadığı, aynı tesisatın farklı dönemlerine ve farklı sayaçlara ait faturalar sözkonusudur." şeklinde görüş bldirilmiştir.Ek raporda kök rapora yöneltilen itirazlar kapsamında ve istinaf sebebi olarak da sürülen husuta yapılan değerlendirme; "İşletme , bir yeme içme müessesi olup sadece doğalgaz değil,aynı zamanda su ve elektrik de kullanmaktadır.Eğer, işlerin azalması dolayısı ile doğalgaz tüketimi azalmışsa, aynı şekilde su ve elektrik tüketiminin de azalması gerekmektedir..Bu durumu teyit amacıyla , ... Restaurant AŞ nin su ve elektrik tüketim değerlerini gösteren sarfiyat dökümleri İSKİ ve ... tan temin ettirilerek dosyasına konmuştur..Doğalgaz ,su ve elektrik tüketimleri ekteki tabloda eşdeğer dönemlere ait olmak üzere listelenmiştir..Tablodan görülebileceği gibi , sayaca müdahale edildiği varsayılan dönemde doğalgaz tüketimi 1/5 , 1/11, hatta 1/147 oranında azalmasına rağmen su ve elektrik tüketimlerinde böyle dikkat çekici bir azalma görülmemektedir..( 04.10.2021 tarihli doğalgaz fatutası 19 m3 dür..İşletmenin genel ortalama tüketimi ile orantı yapıldığında 2.800 / 19 = 147,36 neticesi çıkmaktadır..)Sayaca müdahale edildiği varsayılan dönemin öncesinde ve sonrasında doğalgaz,su ve elektrik tüketimleri birbiri ile uyumlu bir korelasyon göstermektedir.Sayaca müdahale edildiği varsayılan dönemde sadece doğalgaz tüketimi azalmaktadır..Bu durum; doğalgazdaki tüketim azalmasının pandemi şartlarında işlerin azalmasından kaynaklandığı iddiasını çürütmektedir" şeklindeki tesbit ve görüşün dosyadaki delillere uygun ve teknik olarak açıklandığı anlaşılmakla ,bu yönlere ilişkin istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.Dosyadaki tutanaklara göre ;20044179007 nolu tesisatta takılı 508039 seri nolu ... marka G16 tip sayaç , 9.3.2022 tarihinde müdahale şüphesi ile değiştirilerek kontrole gönderilmiştir. UGETAM tarafından 10.5.2022 tarihinde 2022/3728 nolu sayaç ön kontrol formunda, "Mühür yerine yabancı bir cisim takılmıştır " tesbiti yapılmış olduğu ,Tesisata 9.3.2022 tarihinde ,sökülen sayacın yerine takılan 6100991 seri nolu ... marka G16 tip sayaç da, 10.08.2022 tarihinde tekrar müdahale şüphesi ile değiştirilerek kontrole gönderilmiştir. UGETAM tarafından 4.10.2022 tarih ve 2022/10226 nolu sayaç ön kontrol formunda " Mühür (damga) alttan tahrip edilmiştir "tesbiti yapılmış olduğu görülmektedir.Böylece kaçak kullanım dosya kapsamı ile sabit olup,bilirkişi kurulunca düzenlenen raporun denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olması sebebiyle hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı,mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)İstinaf masrafının istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 02/12/2025