Bölge Adliye Mahkemesi 2025/180 E. 2026/12 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/180 - 2026/12 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 35. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/180 KARAR NO : 2026/12

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 27/11/2024 NUMARASI : 2018/813 Esas 2024/893 Karar

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 15/01/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 15/01/2026

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalılar ... ile ... Taşımacılık Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacılar vekili dava dilekçesinde; 04.03.2018 tarihinde sürücü ...'in ... plakalı araç ile Eskişehir-Ankara istikametinden seyir halinde iken ... alt geçidinde asli kusurlu olarak müvekkillerinin miras bırakanı ...'a ve onun aracına arkadan çarparak ölümüne sebep olduğunu, kazanın oluşumunda ... plakalı çekici ve ... plakalı ... logolu yarı römork araç sürücüsü ...'in asli kusurlu olduğunu, araçların davalı ... ... Şti'ye ait olduğunu, davalı şirketin ... ... ...A.Ş.'ye ait ... logosu ile bu teşebbüse bağlı olarak taşımacılık yaptığını, her iki aracın da diğer davalı ... Sigorta Şirketinden ZMMS ile sigortalı olduğunu, kaza sonrasında ... Sigorta'ya tazminat ödemesi için müracaat ettiklerini, haricen müracaatlarının reddedildiğini öğrendiklerini, muris ...'ın Eskişehir'in merkeze çok yakın ... köyünde yaşayan eski ve köklü bir köyün tanınmış bir ailesinin ferdi olduğunu, tarım ve hayvancılık ile uğraştığı için yörede tanınan bir kişi olduğu gibi şehir merkezinde yıldız dolmuş hattında taksi dolmuş işletmesi olan murisin bu camiada da sevilen bir kişi olduğunu, murisin vefatı nedeniyle davacıların derin üzüntü yaşadıklarını ileri sürerek, davacı ..., davacı ..., davacı ... için ayrı ayrı şimdilik 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiilin gerçekleştiği 04/03/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte Sigorta Şirketi yönünden, sorumluluk sınırlarına göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL ve davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği 04/03/2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Taş. Pet. Paz. İnş. Taah.Tar. Hay. İth. ve Tic. Ltd. Şti'den tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davacılar vekili 17/02/2023 tarihli ıslah dilekçesinde; dava dilekçesindeki maddi tazminat taleplerini 20/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporu doğrultusunda davacı ... için 1.436.331,36 TL, davacı ... için 158.061,28 TL, davacı ... için 11.938,86 TL'nin olay tarihi olan 04.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline ilişkin ıslah ettiklerini belirtmiştir. Davalılar ... ve ... Taşımacılık Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacılar tarafından, müvekkiline ait aracın ZMM'sinin bulunduğu sigorta şirketine başvuru yapıldığına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığını, 2918 sayılı Yasanın 97. maddesinde aracın sigorta şirketine başvuru yapılmasının zorunlu olduğu madde metnine aykırı davranılması halinde davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğinin belirtildiğini, bu nedenle diğer davalı sigorta şirketine başvuru yapılmamış ise öncelikle davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkili ...'in kazanın gerçekleşmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını, davacılar murisinin kazanın gerçeklemesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, müteveffanın kullandığı traktörde çift römork bulunduğunu ve römorkun birinin üzeri kapalı diğerinin ise açık bulunduğunu, müteveffanın römorkun arızalanması nedeni ile değil açık olan ve içerisinde buğday bulunan römorkun üzerini kapatmak için durduğunu, ayrıca traktörün arıza nedeni ile durakladığı, iddia eden konumunda olan davacının ispat yükünde olduğunu ve bu hususu ispata yönelik herhangi bir belge mahkemeye sunulmadığını, murisin tam alt geçitin orada, şehirler arası yolda ve uygun olmayan bir yerde aracını durdurduğunu, müvekkilinin hava şartları nedeni ile römorkta ışıklandırma yapmayan müteveffayı görmesinin mümkün olmadığını, ayrıca kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere kaza esnasında müteveffanın nerede durduğunun bile belli olmadığını, ceza dosyasında alınan raporu da kabul etmediklerini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.) vekili; davaya konu kaza sebebiyle müvekkili şirket sorumluluğundan bahsedilemeyeceği için davanın müvekkil şirket açısından reddi gerektiğini, şirketlerinin sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle kaza tarihini kapsar bir poliçenin mevcut olması gerektiğini, davacı tarafça belirtilen poliçenin vadesinin 03.03.2017-2018 tarihlerini kapsadığını, tramer kayıtlarına göre müvekkil şirket tarafından sigortalanmadığını ileri sürerek, davanın reddini istemiş, davacı vekili beyan dilekçesi sunarak asıl davalının ... Sigorta A.Ş. olduğunu belirtmiş ve bu talep kabul edilmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu kaza sebebiyle müvekkili şirket sorumluluğundan bahsedilemeyeceği için davanın müvekkili açısından reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, Eskişehir 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/813 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, sanık ...'in asli kusurlu olarak cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği, ceza dosyası, kusur raporu, aktüer bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 04.03.2018 tarihinde davalı sürücü ...'in diğer davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı araç ile Eskişehir-Ankara istikametinden seyir halinde iken ... alt geçidinde asli kusurlu olarak davacıların murisi ...'a ve onun aracına arkadan çarparak ölümüne sebep olduğu, kaza tarihinde davacıların murisi ...'ın vefat ettiği, kazanın oluşumunda ... plakalı çekici ve ... plakalı ... logolu yarı römork araç sürücüsü davalı ...'in asli kusurlu olduğu, her iki aracın da diğer davalı ... Sigorta Şirketinden ZMMS ile sigortalı olduğu, murisin vefatı nedeniyle davacıların destekten yoksun kalma tazminatından mahrum olduğu, aktüer bilirkişinin 20/02/2024 tarihli son ek raporu uyarınca, murisin fiili emeği ile yıllara göre elde edebileceği net gelirin asgari ücrete göre belirlendiği bu sebeple hesaplamada işin görülmesi için başka birinin çalıştırılması halinde bu iş için net asgari ücretin işverene maliyeti dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 1.436.331,36 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 300.744,00 TL ile sınırlı olduğu, davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 158.061,28 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 33.084,00 TL ile sınırlı olduğu, davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 11.938,86 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 2.520,00 TL ile sınırlı olduğu anlaşılmakla, sübut bulan davanın kabulü ile, davacı ... için 1.436.331,36-TL (davalı ... Sigorta Şirketi 300.744,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), davacı ... için 158.061,28-TL (davalı ... Sigorta Şirketi 33.084,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), davacı ... için 11.938,86-TL (davalı ... Sigorta Şirketi 2.520,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) maddi tazminatın 04.03.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (Davalı ... Sigorta Şirketinin temerrüt tarihi olan 11.09.2018 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olması kaydıyla) belirtilen miktarlarda bu davacılara verilmesine karar vermek gerektiği, manevi tazminat koşullarının oluştuğu, gerekçesiyle;DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 1-Davacı ... için 1.436.331,36-TL (... Sigorta Şirketi 300.744,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), davacı ... için 158.061,28-TL (... Sigorta Şirketi 33.084,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla), davacı ... için 11.938,86-TL (... Sigorta Şirketi 2.520,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) maddi tazminatın 04.03.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (Davalı ... Sigorta Şirketinin 11.09.2018 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olması kaydıyla) belirtilen miktarlarda bu davacılara verilmesine, 2-Davacı ... için 40.000,00-TL, davacı ... için 30.000,00.-TL, davacı ... için 30.000,00-TL, davacı ... için 30.000,00.-TL manevi tazminatların 04.03.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Taş. Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınıp davacılara belirtilen miktarlarda verilmesine, 3-Kabul dışı kalan talebin reddine" karar verilmiş, karara karşı davalılar ... ile ... Taşımacılık Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılar ... ile ... Taşımacılık Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; yargılama sırasında alınan adli tıp raporunda müvekkil ...'in %60, müteveffa ...'ın ise %40 oranında trafik kazasının meydana gelmesinde kusurlu olduğunun ifade edildiğini, müvekkil davalı ...'in kazanın gerçekleşmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını, nitekim bu hususun Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda traktör sürücüsü ...’ın KTY.135/a-1 kuralını ihlal ettiği, çekici sürücüsü ...'in ise kural ihlalinin olmadığı şeklinde belirtildiğini, alınan Adli Tıp Raporu'nda 'Çekici sürücüsü ..., yerleşim yeri içerisinde, gece vakti, yağmurlu havada, aydınlatması mevcut çevre yolundaki seyri sırasında yola gereken biçimde dikkatini vermemiş, aracının hızını yol, hava, zemin ve far ışığı altındaki görüşüne göre ayarlamamış, bu haliyle ön ilerisinde sağ şerit üzerinde arızası nedeniyle park halinde olan traktöre bağlı ışık donanımı ve reflektörü bulunmayan römorka ve kaplama içerisinde yaya olarak bulunan traktör sürücüsüne çarpması sonucu meydana gelen olayda, dikkatsiz, tedbirsiz ve kurallara aykırı hareketleri nedeniyle asli kusurludur.' denmişse de müvekkil 50 km hızla, kendi şeridinde seyrettiğini, müteveffanın römorkun arızalanması nedeni ile değil açık olan ve içerisinde buğday bulunan römorkun üzerini kapatmak için durduğunu, ayrıca traktörün arıza nedeni ile durakladığı, iddia eden konumunda olan davacı yanın ispat yükünde olduğunu, davacılar murisinin, tam alt geçitin orada, şehirler arası yolda ve uygun olmayan bir yerde aracını durdurduğunu, müvekkilin hava şartları nedeni ile römorkta ışıklandırma yapmayan müteveffayı görmesinin mümkün olmadığını, yine hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunun da hatalı olduğunu, bilirkişi tarafından murisin 2018 sonrasındaki gelirleri dikkate alınarak hesaplama yapıldığını, lakin zaten murisin 2018 yılında vefat ettiği dikkate alındığında bu tarihten sonra elde edilen gelirlerin davacılar tarafından elde edildiğini, aynı zamanda müteveffaca davacılara emekli maaşı, tarım arazileri ve dolmuş plakası işletiminden elde edilen gelirin miras olarak geçtiğini, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yüksek olduğun belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkil şirketin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olup, kararda poliçe teminat limitinin açıkça belirtilmesi gerektiğini, kaza tarihi itibariyle poliçe teminat limiti 360.000,00 TL olup, ferilerin de poliçe teminat limitine oranlanarak hükmedilmesi gerektiğini, zamanaşımı definde bulunduklarını, müteveffa, sigortalı aracın sürücüsü olup, başvuran tarafın müvekkil şirketten tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu olup, destekten yoksun kalma tazminatının teminat dışı olduğunu, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat dışı olduğunu, müteveffanın, başvuranlara “destek” olduğu hususunun ispatlanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için söz konusu huzurda görülen davanın haklı olduğu varsayılsa bile, müvekkil-şirket’in faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, aleyhe hüküm kurulması halinde müvekkil şirketin dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf edenin sıfatı gözetilerek ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Kusura ilişkin olarak; dosyada alınan ve UYAP ortamında incelenen ve kesinleştiği anlaşılan ceza dosyasında, 04.03.2018 günü saat 19:15 sıralarında davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı çekici ile Eskişehir istikametinden Ankara istikametine doğru il yolu üzerinde sağ şeritte seyir halindeyken ... alt geçidini geçtiği sırada aracının ön-sağ kısımlarıyla, ilerisinde sağ şerit üzerinde arıza nedeniyle aydınlatmasız şekilde duraklamış olan aracının arkasında bulunan müteveffa sürücü ...'a ve idaresindeki traktöre bağlı römorka çarpması sonucu ölüm olayın meydana geldiği, davalı sürücü ... idaresindeki çekici ile meskun mahaldeki seyrini far ışığı altındaki görüş mesafesini de koruyacak şekilde sürdürmediği, dikkatsiz seyri neticesinde aydınlatmanın bulunduğu olay mahallinde ilerisinde aydınlatmasız şekilde duraklayan traktörü zamanında farketmediği ve zamanında-yeterli fren-direksiyon tedbirine başvuramadığı anlaşılan olayda, asli derecede kusurlu, müteveffa sürücü ...’ın arka aydınlatması ve reflektörü bulunmayan iki römork takılı traktör ile gerisinden gelen araçların güvenliğini tehlikeye atacak şekilde trafiğe çıktığı, aracı arıza yaptıktan sonra gerisinden gelen araçları uyaracak şekilde yeterli mesafede gerekli uyarıcıları bulundurmadığı, kendi can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde kaplama üzerinde bulunduğu sırada da gerisinden gelen aracın çarpmasına maruz kaldığı olayda tali derecede kusurlu olduğu belirtilmekte olup, raporun oluşa uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Gelire ilişkin olarak ise desteğin vefatı ile sahip olduğu malvarlığı mirasçılarına intikal etmektedir. Bu nedenle desteğin sağlığında gelir elde ettiği taşınmazlar, iş yerleri, dükkanlar, tarım arazileri, büyükbaş, küçük baş ve kümes hayvanları gibi ticari müessese ve tarımsal işletmeleri de mirasçılarına intikal etmektedir. İntikal eden ticari faaliyet ve tarımsal işletme varlıklarının mirasçılar tarafından kullanılması neticesinde gelir elde edilebileceğinden artık destekten yoksun kalma zararı hesaplanırken bu durumunda nazara alınması gerekmektedir. Bu nedenle desteğin vefatından önceki geliri tespit edilirken, söz konusu ticari faaliyet veya tarımsal işletmenin devamı için desteğin sağlığında yapmış olduğu kişisel katkısının belirlenmesi gerekmekte olup, somut olayda desteğin gelirinin asgari ücret olarak kabul edildiği anlaşılmakla bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde bulunmamıştır. Hükmedilen manevi tazminat miktarına gelince, 6098 TBK'nın 56/2. maddesinde; “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” denilmiş, aynı Yasanın 51. maddesinde; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne göre, somut olayda olay tarihi, olayın oluş şekli, kazaya karışan tarafların kusur durumu, kazada davacıların babalarını ve eşini kaybetmeleri nedeniyle çektikleri acı ve duymuş oldukları üzüntünün boyutu, ödenecek tazminat miktarı, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacıların uğradığı manevi zarar göz önüne alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarlarının usul ve yasaya uygun bulunduğunun, sigorta yönünden hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretinin hükmedilen miktara uygun olduğunun anlaşılmasına göre, davalılar ... ve ... Taşımacılık Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi gerekmiş, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine hüküm kurulmadığı anlaşılmakta olup, hukuki yarar dava şartı olduğu gibi yasa yoluna başvuru sırasında da bulunması gereken bir koşul (HMK m.114/1-h). olmakla, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun hukuki yarar yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalılar ... , ... Taşımacılık Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE, Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun hukuki yarar yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Maddi tazminat yönünden davalılar tarafından yatırılması gereken 109.728,44-TL istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 27.432,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 82.296,44 TL'nin davalılar ..., ... Taşımacılık Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, manevi tazminat yönünden alınması gereken 8.880,30-TL nispi karar ve ilam harcından peşin yatırılan 2.222,21 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.662,63 TL'nin davalılar ..., ... Taşımacılık Pet. Paz. İnş. Taah. Tar. Hay. İth. ve İhr. Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile hazineye irat kaydına, Harçlar Kanunu gereğince alınan peşin istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalı ... Sigorta A.Ş’ye iadesine, 3-İstinaf eden taraflarca yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, 4-İstinaf eden taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, 5-Kararın HMK'nın 359/4. maddesi gereğince taraflara tebliğine, Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 HAFTA İÇERİSİNDE TEMYİZ YOLU açık olmak üzere 15/01/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.