Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1096 E. 2026/1428 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2025/1096
- Karar No
- 2026/1428
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1096 - 2026/1428
T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2025/1096 (ESASTAN RET ) KARAR NO : 2026/1428
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA BATI 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 19/06/2025 ESAS-KARAR NO : 2024/853 E - 2025/685 K
DAVANIN KONUSU : İstirdat KARAR TARİHİ : 26/10/2026 YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2026
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili, müvekkilinin ... Bankası ... Şubesinin ... çek numaralı, 15/09/2023 keşide tarihli 300.000,00 TL tutarındaki çek ile ... Bankası ... Şubesinin ... çek numaralı, 30/09/2023 keşide tarihli 300.000,00 TL tutarındaki çeklerin lehtarı ve yetkili hamili olduğunu, söz konusu çeklerin ödeme tarihlerinin yaklaşması nedeni ile müvekkili tarafından hazırlanmak istendiğinde çeklerin kasada ve ofiste bulunmadığının fark edildiğini, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, anılan çeklerin müvekkilinin uhdesinde bulunduğu sırada çalındığı veya kaybolduğundan Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/499 Esas sayılı dosyasında görülen çek iptali konulu davanın ikame edildiğini, çek bedelinin bankadan alınmaması için yukarıda yazılı dosya kapsamında dava konusu çekler hakkında ödeme yasağı konulduğunu, bu esnada davalı ... tarafından müvekkili şirket yetkilisine haricen ulaşılarak çeklerin kendi uhdesinde olduğu bilgisi verildiğini, oysaki somut olayda taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı gibi söz konusu çeklerin davalı yana usulüne uygun bir ciro zinciri ile de geçmediğini, dolayısı ile müvekkilinin ofisinden kaybolmuş veya çalınmış bulunan dava konusu çeklerin usulsüz şekilde davalı yanın yedinde bulunduğunu, müvekkili şirketin davalı yana dava konusu çekler nedeniyle herhangi bir borcu bulunmadığını, bu husus tarafların ticari defter ve kayıtları ile dava konusu çeklerin ciro zinciri incelendiğinde sübut bulacağını, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve sair tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle yukarıda bilgisi verilen çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesine, müvekkilinin meşru hamili olduğu çekinin haksız ve hukuka aykırı şekilde uhdesinde bulunduran davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili, davacı tarafın, dava konusu çeklerin istirdadına yönelik talebinin kabulünün mümkün olmadığı, dava konusu çeklerin davacılar ile akrabalık bağı bulunan ... ile aralarındaki ticari ilişki sebebi ile alındığını, davacı yanca çeklerin kaybolduğu ve/veya çalındığı iddia edilmiş ise de söz konusu durumu ispatlayacak nitelikte hiçbir delilin dosyaya sunulmadığını, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/499 Esas sayılı dosyasında görülen çek iptali konulu dava ile işbu davaya müteakip huzurdaki çek istirdatı konulu dava ikame edildiğini, tüm iddiaların soyut isnatlardan ibaret olduğunu, bahsedildiği üzere dava konusu çeklerin davacıların yakınen tanıkları ... tarafından ciro edilerek müvekkiline verildiğini, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin iş bu davada ispat yükü davacıda olduğunu, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı yanca çekin davacı uhdesindeyken çalındığı veyahut kaybolduğu, davalı tarafça haksız olarak kötüniyetle çekleri elinde bulundurulduğunun iddia edidiği, davalı yanın ise çeklerin davadışı ... ile olan ticari ilişkiye istinaden alındığı savunmasında bulunduğu, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkiye rastlanılmadığının bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği, taraflar arasındaki ticari ilişkinin bulunmamasının tek başına davalı hamilin çeki iktisapta kötüniyetli ve haksız olduğunu göstermeyeceği, bu yöndeki ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davalının geçerli bir ciro zincirine istinaden çeki iktisap ettiği, tüm dosya kapsamında davalının çeki iktisabında kötüniyetli olduğunu ispata yarar delil sunulmadığı davacı tarafça tanık da bildirilmediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiği, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/745 E. - 2024/563 K. sayılı ve 2023/744 E. -2024/564 Karar sayılı dosyalarında paralel yönde kanaat ile gerekçeli kararlarında taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı ve kapsamda davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığı hususunun tespit edildiği, müvekkilinin dava konusu çeklerin yetkili hamili olduğu, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/499 Esas 2023/657 Karar sayılı dosyada kurulan ara karar doğrultusunda iş bu dava ikame edildiğini, huzurdaki davanın açılmasına müvekkilin kusuru bulunmadığından müvekkil aleyhine vekalet ücretine hükmolunması hatalı olduğu, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/744 E., 564 K. sayılı 19.07.2024 tarihli karar ve Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/745 E., 563 K. sayılı 19.07.2024 tarihli kararları ile davalı aleyhine olarak verilen davanın kabulü kararları ile iş bu davanın açılmasındaki haklılığın kanıtlandığı bildirilerek başvurulmuştur. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık çek istirdatında davacı yanın haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Dava konusu çekin davalı tarafından devralınma ve dava tarihi itibariyle olaya uygulanması gereken 6102 sayılı TTK’nın 788/1 maddesi uyarınca açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilecek olup yine cirosu kabil çeklerin teşhis işlevini düzenleyen 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesi; “Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.” hükmünü haizdir. Ayrıca 6102 sayılı TTK’nın 818/1-d maddesindeki yollamayla çekler hakkında da uygulanacak olan aynı Kanun’un 684/1. maddesi uyarınca da; ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile poliçeden doğan bütün hakların devrolunacağı düzenlenmiştir. Anılan kanunî hükümlerden hareketle çeki muntazam bir ciro zinciriyle elinde bulunduran kişi, meşru hamil sıfatını kazanarak çekten doğan tüm hakları kullanabilecektir. 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi; “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmünü haiz olup anılan kanunî hüküm bağlamında iyi niyetli hamilin hak sahibi olmayan kimselerden elde ettiği kazanımlar korunmaktadır. Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şekli anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çeki iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Aksi takdirde 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalır (Kendigelen, A.: Çek Hukuku, İstanbul 2019, s. 237-238). 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...” ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur. Bu tür davalarda, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hamil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delil ile kanıtlanabilir. Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davacı yanca çeklerin rızası hilafına elinden çıktığı ve davalı hamilin iktisabında köüniyet veya ağır kusurlu olduğu hususlarının ispat edilememiş olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 6-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere, 26/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan e-imzalıdır
Üye e-imzalıdır
Üye e-imzalıdır
Katip e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."