Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1079 E. 2025/1179 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ Esas No: 2025/1079 - Karar No:2025/1179 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/1079 KARAR NO : 2025/1179

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 13/10/2025 NUMARASI : 2025/206 D.İŞ-2025/206 K

DAVANIN KONUSU : İhtiyati Tedbir

KARAR TARİHİ : 19/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 19/11/2025

Talep, eser sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati tedbir istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf başvurusu üzerine yapılan incelemede; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İhtiyati tedbir talep eden vekili talep dilekçesinde; dava dışı iş sahibi idare ... Anonim Şirketi ile yüklenici karşı taraf ... Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. arasındaki Afşin Elbistan A Termik Santrali Rehabilitasyonu Yapım İşi kapsamında ihtiyati tedbir talep eden şirketin, karşı tarafın alt yüklenicisi olduğunu ve taraflar arasında Afşin Elbistan A Termik Santrali 1. ve 2. Ünite Kül ESP Çelik Konstrüksiyon Demontaj ve Montaj İşleri Sözleşmesi akdedildiğini, ilgili sözleşme uyarınca ihtiyati tedbir talep edenin 121.500,00 EURO bedelli 7100821896 referans numaralı avans teminat mektubunu ve 121.500,00 EURO bedelli 7100821900 referans numaralı kesin teminat mektubunu karşı tarafa verdiğini, taraflarınca 07/08/2024 tarihli yer teslimini takiben işe başlandığını, işin belli bir seviyeye getirildiğini, 1. Hak edişte 113.420 kg demontaj, 29.840 kg montaj metrajı ile 98.614,90 EURO bedelinde, 2. Hak edişte 29.840 kg demontaj, 9.564,68 kg montaj metrajı ile 24.006,35 EURO bedelinde hak ediş yaptığı her bir hakkedişinde avans kesintisi yapıldığı, Afşin Sulh Hukuk Mahkemesinin 2025/4 Esas numaralı delil tespiti dosyasına sunulan tutanağa göre müvekkil sözleşme kapsamındaki demontaj işlerini bitirildiği, hakedişe konu edilmeyen 11.315,18 kg metrajında montaj işi bulunduğu, talep eden müvekkilin üçüncü hak edişe konu edilecek montaj metrajının 11.315,18 kg'ın çok üzerinde olduğu, ilk 2 hak edişin düzenlendiğini, bu hak edişler yönünden avans kesintisi yapıldığını, 3. hak edişin ise Akyurt 2. Noterliğinin 22/01/2025 tarihli 1650 yevmiye sayılı ihtarnamesinde izah olunduğu üzere ödenmediğini, Afşin Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/4 Esas sayılı delil tespit dosyası ile tespit olunduğu üzere ilgili sözleşme kapsamındaki demontaj işlerinin bitirildiğini, hak edişe konu edilmeyen montaj işi bulunduğunu, ihtiyati tedbir talep edence sözleşme ile yüklenilen edimler yerine getirilmesine rağmen karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, yaşanan olumsuzluklar itibari ile ihtiyati tedbir talep edenden edimin aynen ifasının beklenilmesinin iyi niyet kuralları ile bağdaşmaması nedeni ile Akyurt 2. Noterliğinin 22.01.2025 tarihli 1650 yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek; sahada karşılığı bulunan son hak edişin tamamlanarak ihtiyati tedbir talep eden tarafından fatura kesilmesine onay verilmesi, ödenecek son hak ediş ile birlikte karşılığı tümü ile kesilen avans teminat mektubunun iadesi, sözleşmenin aynı koşullarla uygulanmaya devam edilmesi iyi niyet kurallarına ve sözleşme adaletine aykırı olduğundan sözleşmenin süre, birim fiyat ve diğer hükümleri bakımından revize edilmesi amacıyla görüşme ve müzakere edilmesi, kabul görmemesi halinde ise sözleşme ilişkisinin karşılıklı mutabakat çerçevesinde tasfiyesinin talep edildiğini, karşı tarafın ise Ankara 13. Noterliğinin 2807 yevmiye numaralı 11.02.2025 tarihli ihtarnamesinde haksız terk iddiasında bulunarak kalan işlerin bir başka (alt) yükleniciye yaptırılacağını bildirdiğini, bu hali ile karşı tarafın tek taraflı haksız iddialarla sözleşmeyi fesih ettiğini ve 121.500,00 EURO bedelli 7100821896 referans numaralı avans teminat mektubunun 61.000,00 EURO'luk kısmını ve 121.500,00 EURO bedelli 7100821900 referans numaralı kesin teminat mektubunun tamamını nakde çevirdiğini, 121.500,00 EURO bedelli 7100821896 referans numaralı avans teminat mektubunun 60.500,00 EURO'luk kısmı yönünden teminat mektubunun nakde çevrilmesi riski bulunduğundan 121.500,00 EURO bedelli (sonradan 60.500,00 EURO bedelli olarak düzenlenen) 7100821896 referans numaralı 31.10.2025 vade tarihli (eski vade 31.07.2025) 12.08.2024 tarihli düzenlenme tarihli avans teminat mektubunun tazmininin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 13.10.2025 sayılı kararı ile taraflar arasında akdedilen 24/07/2024 tarihli Afşin Elbistan A Termik Santrali 1. ve 2. Ünite Kül ESP Çelik Konstrüksiyon Demontaj ve Montaj İşleri Sözleşmesi 9.2 maddesine göre sözleşmenin imzalanmasını takiben, sözleşme bedelinin %10'a karşılık gelen 121.500,00 EURO tutarında banka avans teminat mektubunun karşı tarafa verileceği, bu teminat mektubunun ihtiyati tedbir talep eden alt yüklenicinin hak edişlerinden, avans karşılığı yapılacak avans kesintileri tamamlandığında, avans tutarının tamamının ihtiyati tedbir talep eden yüklenici tarafından karşı tarafa geri ödendiğinde, ihtiyati tedbir talep eden yüklenicinin karşı tarafa herhangi bir borcu olmadığında ve ihtiyati tedbir talep eden yüklenicinin personelinin arabuluculuk eksiği olmadığı takdirde veya arabuluculuk eksiği için karşı tarafa olan risklerinin %50 fazlası ile ilave teminat mektubu getirdiği takdirde teminat mektubunun bankaya iade edileceğinin düzenlendiği, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin vakıa anlatımından da anlaşıldığı üzere taraflar arasında anılan sözleşme'nin 9.2 maddesi uyarınca avans mektubunun iadesi şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti yargılamayı gerektirdiği gibi ihtiyati tedbir talep eden vekilince sunulan bilgi ve belgelerin yaklaşık ispat şartını karşılamadığı, bu haliyle ihtiyati tedbir talep eden yararına ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında 24.07.2024 tarihli AF-EL/YPM/2024-180 sayılı sözleşme ile Afşin Elbistan A Termik Santrali 1. ve 2. Ünite Kül ESP Çelik Konstrüksiyon Demontaj ve Montaj İşleri Sözleşmesi imzalandığı, daha sonra imzalanan 06.09.2024 tarihli Protokol ile Sözleşme'nin kapsamından 2. Ünite Kül ESP çıkarılmış ve sadece 1. Ünite Kül ESP Çelik Konstrüksiyon Demontaj ve Montaj işlerinin yapımının taahhüt edildiği, müvekkilinin sözleşme hükümlerine göre vermek zorunda olduğu avans teminat tutarına isabet eden 121.500,00 EURO bedelli 7100821896 referans numaralı avans teminat mektubunu ve 121.500,00 EURO bedelli 7100821900 referans numaralı kesin teminat mektubunu karşı yana verdiği, 31.07.2025 vadeli avans teminat mektubunun süresinin 31.10.2025 tarihine kadar uzatıldığı, taraflarca imzalanıp kabul edilen 1 ve 2 nolu hakediş ile birlikte tedbire konu edilen 60.500,00 EURO bedelli teminat mektubunun davalı tarafından yapılan 60.500,00 EURO bedelinde avans kesintisi ile birlikte tamamen tahsil edilmiş durumda olduğu, müvekkilince işin belirli bir seviyeye getirildiği, yapılan imalatlara ilişkin olarak bugüne kadar 2 hak ediş düzenlendiği, ancak Afşin Sulh Hukuk Mahkemesinin 2025/4 Esas numaralı delil tespiti dosyasında ve Akyurt 2. Noterliğinin 1650 yevmiye numaralı 22.01.2025 tarihli ihtarnamesinde izah olunan süreç sebebiyle 3. hak edişin yapılarak müvekkile ödemesinin yapılmadığı, karşı tarafınn haksız ve tek taraflı fesih beyanı ile sözleşmenin feshedildiği ve hukuka aykırı olarak kesin teminat mektubunun tamamını ve nakdi teminat mektubu ise 61.000,00 EURO üzerinden kısmen nakde çevirerek irad kaydedildiği, yüklenici olan müvekkilinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini tam, eksiksiz yerine getirdiği, müvekkilinin karşı tarafa avans teminat mektubunun 60.500,00 EURO’luk kalan kısmı ile garanti altına alınabilecek herhangi bir borcu bulunmadığı, Afşin Sulh Hukuk Mahkemesinin 2025/4 Esas numaralı delil tespiti dosyası ve karşı tarafça sunulan tutanağa göre müvekkilin hakediş bedeli ödenmeyen imalatı bulunduğu, mezkur belgelerle yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı, yerleşik içtihatlar uyarınca sözleşmenin ihlali iddiasının avans mahiyetindeki teminatın nakde çevrilmesine gerekçe yapılamayacağı gibi karşı yanın ispatına muhtaç olduğu, karşı tarafın iddiasını ispatlayan delil sunmadığı, müvekkili hakedişi yapılmayan iş bedeli, sahada bulunan ekipman ve makinelerin karşılığı bedeli ve nakde çevrilen teminat mektuplarının bedelinin tazmini için hukuki süreci başlatmışsa da dava ikame edilmeden önce en az bir ay sürecek olan zorunlu dava şartı arabuluculuk süreci yürütüldüğü, karşı yanın haksız feshi ile kesin teminat mektubunun tamamını ve avans teminat mektubunun bir kısmını haksız şekilde nakde çevirmesi sebebiyle kalan kısmının da nakde çevrilmesi halinde müvekkil şirketin telafisi imkansız zararlarla karşı karşıya kalacağı, 31.10.2025 vadeli teminat mektubunun yaklaşan vadesinin, her an nakde çevrilebiliyor olabilmesi sebebi ile de somut olaydaki durumun gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir verilebilir kriterine uygun olduğu, müvekkilinin üçüncü hak edişe konu edilecek (ödenmemiş) montaj metrajının 11.315,18 kg'ın çok üzerin olduğu, buna yönelik tutnağın tek başına avans teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talepleri açısından yaklaşık ispatı sağladığı, verilen avans miktarı kadar hakediş yapıldığında karşı tarafın verilen teminat mektuplarını iade etmesi gerektiği, avans teminat mektubunun, kesin teminat mektubu gibi değerlendirilemeyecek olup kesin teminat mektubu yerine kullanılmasının mümkün olmadığı, nitekim Hukuk Genel Kurulunun 07/10/2009 tarihli kararında da "Avans teminat mektupları, teminat mektubu lehtarının muhataptan aldığı avansın gerekli kıldığı edimini temel ilişkiye konu anlaşmayla kararlaştırılan biçimde ifa etmeme halini güvence altına almak amacıyla avans ödemesinde bulunan sözleşme tarafına verilir. Böylece, lehtar ile muhatap arasındaki asıl sözleşmede edim borçlusunun edimini ifa için şart koşulan karşı tarafın ön avans ödemesi kural olarak edim borçlusunun sözleşmeyle öngörülen hak edişlerinden kesilecek olmasının taşıdığı riziko, avans ödeyen bakımından avans teminat mektubu ile güvence altına alınmış olur. Yani, muhatap tarafından avans teminat mektubunun paraya çevrilebilmesi için sözleşmeyle kararlaştırılan biçimde ödenen avansın konusuz kalması, ödeme yapılanın hak edişlerinden kesilme olanağının kalmaması veya teminat mektubu verenin (lehtar) üstlendiği edimini yerine getirmemesi gerekir. HGK 7/10/2009 gün ve 2009/11-313 esas 421 karar)" olarak uygulandığı, müvekkilinin hakedişi yapılmayan iş bedelini, sahada bulunan ekipman ve makinelerin karşılığı bedeli tahsili yoluna gideceği aşamada karşı yanın müvekkili yıldırmak kastıyla kesin teminat mektubunun tamamı ile birlikte avans teminat mektubunu kısmen de olsa tahsili yoluna gittiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi’nin 2022/1202 Esas, 2022/905 Karar sayılı 10.05.2022 tarihli kararında, benzer bir uyuşmazlıkta tedbire konu teminat mektubunun avans teminat mektubu niteliği gözetilerek verilen tedbir kararının usul yasa ve dosya kapsamına uygun olduğuna karar verildiği, işin yapıldığı yere dair aksaklıklara yönelik "... ..." Whatsapp grubunda gerekli bildirim ve taleplerinin firma yetkililerine iletildiği, karşı tarafça da kabul edilerek süre uzatımı verildiği, süre uzatım sonrası malzeme temin ve tedarikindeki sıkıntıların devam ettiği, karşı tarafın sözleşme ihlalleri sebebiyle iş verimi düşüklüğü yaşandığı, karşı tarafın terk iddiasının doğru olmadığı, karşı yanın terke dayalı sözleşmenin ihlali iddiasını destekler delil tespiti dahi bulunmadığı, tek taraflı haksız iddialarıyla sözleşmeyi feshettiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesinin 2025/214 Esas, 2025/194 Karar sayılı 28.02.2025 tarihli kararında, yüklenicinin sözleşmesel yükümlülüklerini kusuru ile yerine getirmediğine yönelik iddianın ispat yükünün iş sahibinde olduğu açıklamasıyla teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğine karar verildiği, yerleşik içtihatlar uyarınca sözleşmenin ihlali iddiasının avans mahiyetindeki teminatın nakde çevrilmesine gerekçe yapılamayacağı gibi karşı yanın ispatına muhtaç olduğu, müvekkilinin karşı tarafa avans teminat mektubunun 60.500,00 EURO’luk kalan kısmı ile garanti altına alınabilecek herhangi bir borcu bulunmadığını yazılı deliller ispatladığı, tedbire konu teminat mektubunun avans teminat mektubu niteliğinde olduğu da gözetilerek teminat mektubunun nakde çevrilmesi hususunun HMK 389/1 maddesinde belirtilen gecikme halinde ciddi zararların doğmasına neden olacağından ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Talep, eser sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati tedbir istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığının anlaşılmasına göre, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı peşin alındığından başka harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle ihtiyati tedbir talep eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince KESİN olmak üzere 19/11/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip