Bölge Adliye Mahkemesi 2024/962 E. 2025/683 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-a.4,6 Maddesi Uyarınca Kararın Kaldırılarak Mahkemesine Gönderilmesi)

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 09/07/2024 NUMARASI : ....

DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak KARAR TARİHİ : 16/07/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan asıl ve birleşen davalar eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/700 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın reddine, birleşen Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/752 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerin istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde; İDDİA : Davacı vekili; taraflar arasında ... ... işleri sözleşmesinin 27/09/2016 tarihinde imzalandığını, sözleşme birim fiyat esasına dayandığını, sözleşme birim fiyatının 127 TL/m2 olduğunu, bu birim fiyat içeriği olan kullanılacak malzemeye ilişkin ebatlar ve m2'de kullanılacak olan ... sarfiyatlarının sözleşme eki olarak verildiğini, davalı tarafından ihale sonrası değiştirilen 18 ayrı poz oluşturularak tüm alt konstrüksiyon sözleşmede verilen birim fiyat tarifinde tamamen farklı olarak değiştirildiğini ve 20/10/2017 tarihinde imza altına alındığını, müvekkilinin bu taleplerinin iş devam ederken sözleşmenin 13. maddesindeki “Taşeron, işveren tarafından yapılması istenilen imalatları yeni fiyat belirlenmediği gerekçe göstererek yapmaktan kaçınamaz” maddesini öne sürerek aylarca müvekkilini oyaladıktan sonra işini yaptırdığını, işin tamamlanması süresinde 3 defa proje müdürünün değiştiğini, her proje müdürünün yeni birim fiyat tarifini onaylayacağını vaat ettiğini, süreç içinde müvekkilinin konuya ilişkin davalıya 02/01/2018 tarihinde Ankara 65. Noterliğinin .. yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, müvekkilinin sorumluluğunda olmayan şantiye giderleri kesintisinin iadesi talebi bulunduğunu, müvekkilinin 2. kez noter kanalı ile 02/01/2018 tarihinde Ankara 65. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve 02/02/2018 tarihinde Üsküdar 11. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıdan haksız kesintileri talep ettiğini, müvekkili ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin 365 gün süreli olduğunu, diğer taşeronların işlerini zamanında yapmamasından kaynaklı olarak müvekkili firmanın imalatını geciktirdiğini, fazladan geçen bu sürede müvekkilin yükümlülüğünde olan iskele kirası, işçilik, yemek ve SSK giderleri açısından ciddi zarara uğradığını, işin yapım süresinin uzamasının davalı tarafından kaynaklanması nedeniyle birim fiyatta artış uygulanması gerektiği kanaatinde olduklarını, konu ile ilgili .... alınan uzman görüşünün ekte sunulduğunu, ilgili bütün yazışmaların, belgelerin ve sözleşmenin bu raporun içinde olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin alacak hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000.000 TL'nin avans faizi ile davalıdan alınmasına ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, 20/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile, dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporları ile müvekkilinin alacağının 5.434.741,46 TL tutarında, birleşen dava kapsamında karşı tarafın talep edebileceği tutarın 1.644.961,41 TL olarak hesaplandığını, başlangıçta dava 1.000.000,00 TL üzerinden açılmış olmakla karşı yanın talep edebileceği 1.644.961,41 TL nin de mahsubu sonrasında dava konusu talebin 2.789.780,05 TL artırdıklarını bildirmiş, davanın bu miktarlar üzerinden kabulüne karar verilmesini istemiştir. SAVUNMA : Davalı vekili; talep edilen alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, dava ön şartı, hak düşürücü süre, husumet, yetki ve görev ilk itirazlarının yanı sıra davacının basiretli tacir olarak davranmak zorunda olduğunu, davacının, sözleşme imzalamadan önce üstleneceği işi bilmesi gerektiğini; ihaleye katılan tüm firmaların ihalenin ekindeki 5.10 maddesinde, statik gerekçelerle taahhüt kapsamı içindeki alüminyum ve ... alt konstrüksiyon elemanlarının kesitlerinde herhangi bir artış olması halinde taşeronun bundan kaynaklanan nedenlerle herhangi bir ilave fiyat farkı talebinde bulunamayacağına ilişkin yükümlülüğü bilerek ihaleye katıldıklarını, davacının da bunları bilerek sözleşmeyi imzaladığını, yer tesliminde gecikildiği iddiasının doğru olmadığını, gecikmenin davacıdan kaynaklandığını, gecikme için herhangi bir temerrüt ihtarının bulunmadığını, fiyat analiz ve revizyonları konusunda sözleşme hükümlerini dikkate almaksızın davacının yersiz fiyatlandırma taleplerinin kabul edilmediğini, sözleşmenin 5.9 maddesinde; “taşeron, sözleşme konusu işleri; sözleşme hükümlerine uygun olarak eksiksiz ve sistemin işlevini tam olarak yerine getirecek şekilde, komple ve detayları çözülmüş vaziyette teslim edeceğini, uyguladığı sistem detayları içinde gerekli olduğu halde unutulan tüm ..., ekipman ve işçilikler için kendisine ilave bir bedel ödenmeyeceğini peşinen kabul ve taahhüt eder.” denildiğini, 5.10 maddesinde; “Statik gerekçelerle taahhüt kapsamı içindeki alüminyum ve ... alt konstrüksiyon elemanlarının kesitlerinde herhangi bir artış olması halinde taşeron bundan kaynaklanan nedenlerle herhangi bir ilave fiyat farkı talebinde bulunamayacaktır.” denildiğini, 7.2 maddesinde: "Yukarıdaki anılan teklif fiyatının içine Teknik Şartname ve Özel Sabit Birim Fiyatlarda açıklandığı gibi her türlü işçilik, ekipman, montaj malzemesi, nakliye, şantiye içinde yatay ve düşey taşımalar, ile taşeron genel giderleri, vergi, sigorta vs. masrafları ve karı dahil olacaktır.” ve 7.3 maddesinde: "Taşeron her ne nam altında olursa olsun, başka bir bedel talep edemez, birim fiyatını değiştiremez ve bu sözleşmenin ekleri Özel Sabit Birim fiyat tariflerinde yer alan birim fiyatların dışında yeni bir birim fiyat düzenlemesi talep edemez ve ekli Özel Sabit Birim Fiyatlar ile işin süresinin sonuna kadar işi yapacağını kabul ve taahhüt eder” şeklinde olduğunu; bu maddelerin ilgili hükümleri gereği fiyat farkı, revizyonu ve ilave iş koşullarının açıklandığını, sözleşmede yapılan iş, varsa değişiklikler ve ilaveler fiyatının tespiti yönünden hiçbir boşluk bulunmadığını; sözleşmenin ilgili bölümünde yeni fiyat oluşturulmasının yönteminin açıklandığını; 2.Bölüm : idari Şartname Özel Hükümler 1-Birim Fiyatlar, keşif listesi başlığı altında; “Taşerona iş sonuna kadar her ne surette olursa olsun hiçbir fiyat farkı verilmeyecektir. Taşeron da bu konuda herhangi bir talepte bulunmayacaktır.” denildiğini; davacının sözleşme şartlarının dışında bedeller talep ettiğini; 8.1. maddesinde: İşveren, iş sırasında göreceği gerek üzerine projelerde değişiklik yapmaya, keşif özetinde yazılı olandan fazla veya eksik miktarda ... yaptırmaya, bir kısım imalatın yapılmasından tamamen vazgeçmeye veya yeni ... yaptırmaya ve her cins imalatı dilediği miktarda artırıp eksiltmeye yetkili olduğunu, bu nedenle taşeron hiçbir sebep ve suretle işverenden kar mahrumiyeti veya zarar, ziyan talebinde bulunamaz. Bu artırma veya eksiltme, toplam sözleşme bedelinin %30’undan fazla olamaz, %30’a kadar artan iş miktarının %10’u oranında Ek Kesin Teminat Taşeron tarafından hakediş düzenlemesinden önce İşverene verilecektir. 10 takvim günü içinde kesin teminatını artırmadığı takdirde İşveren söz konusu teminatı hakedişlerden nakit olarak kesmeye yetkilidir.”, 8.3. maddesinde: “İş miktarının artma veya azalmasından dolayı sözleşme eki .... sabittir, değiştirilemez. ” ibareleri gereği sözleşme kapsamındaki iş miktarının 25.000 m2 olması ve güncel iş bitirme metrajının % 30 artışı için tarafların haklarının düzenlendiğini, bu kapsamda ( güncel metraj 30.200m2) olmasından dolayı ilave bir iş tanımı yapılmasının da kabul edilebilir olmadığının aşikar olduğunu; diğer yandan işin yapımı için gerekli olan alt konstrüksiyon, bağlantı elemanları, alüminyum profil, yalıtım malzemeleri, dübel, vida, ankraj malzemeleri ve bunun gibi bağlantı elemanlarının tedarik sorumluluğunun madde 7.5 gereği taşeronun sorumluluğunda bulunduğunu; taşeronun, madde 8 gereği sözleşme kapsamındaki işlerin %30 oranının altında bir oranda artmış olmasına rağmen, işin tamamlanması için gereken aşağıdaki kusurları nedeniyle ... tedariğini; 25.000m2 için kendisine %65 ihzarat ödemesi yapıldığı halde, sözleşme tarihinde tedarikçi firmalarla uygun şartlarda yüklenimindeki malzemenin %100’ü için bağlantıları, anlaşmaları yapmadığı, %100’ü için ihzarat alamadığı, davacının ekonomik sıkıntıya düştüğü, işin durmaması ve gecikmenin önüne geçebilmek için müvekkilince yüklenici adına işin tamamlanması için gerekli kalan malzemeyi (Taş yünü, profil, bağlantı elemanları vs gibi ..., muhtelif nakliyeler, muhtelif iskele kirası, yemek, ISG, elektrik, su, v.s. genel giderler) ancak güncel fiyatlardan dolayısıyla yüksek fiyatlardan yüklenici nam ve hesabına alındığını, diğer yandan davacı bünyesinde çalışan teknik ve işçi kadrolarına düzenli ödeme yapılamamasından dolayı, işin durmaması ve gecikmemesi için ödeme takiplerinin de müvekkilince düzenli olarak yapıldığını, bu nedenlerle davacının fiyat güncelleme talebinin kabul edilemeyeceğini, müvekkilince alımı yapılan bahsi geçen ... ve ödemeler ile daha sonrasında da aynı gerekçelerle davacının namı hesabına yapılan yemek, SGK, İşçilik Borçları, iskele, elektrik, su gibi Şantiye kesintileri, bir çok kalem ödemelerinden kaynaklı tüm harcamalar ile ödenen avansların alacaklardan mahsup edildiğinde davalı müvekkilinin, davacı yükleniciden yekûn fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla KDV dahil faiz hariç 2.008.327,00TL alacağı bulunduğunu, davacının, hakedişleri kendisi düzenleyerek müvekkiline gönderdiğini ve dolayısıyla ihtirazı kayıt koymadan imzaladığını, taraflar arasında mevcut eser sözleşmesinin 27/09/2016 tarihli olup, sözleşmenin sona erdiğini, TBK'nın 147. maddesinin 6. fıkrasında öngörülen 5 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğunu, ıslah ile artırılan miktarın zaman aşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. BİRLEŞEN ANK. 10. ATM'NİN 2023/752 ESAS SAYILI DOSYASINDA; Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında, müvekkilinin yüklenicisi olduğu konut inşaatının "... ... Uygulama işlerini" ihale ile 7-8 katılımcı firma arasından, davalının verdiği fiyat teklifi, iş bitirmesi, tecrübesi ve işinin ehli olduğu dikkate alınarak, davalı ile sözleşme imzalandığını, müvekkilinin sözleşmede ön görülen avanslardan daha fazla avansı ödemesine karşın davalının avansları kullanarak ...-ihrazat bağlantısı yapmadığını ve fiyat artışlarından etkilendiğini dolayısıyla işe zamanında başlayamadığı gibi ... alıp ... yapamadığı için ... alımı konusunda müvekkilinden namına ifâ yani kendisi yerine ... alımı isteminde bulunduğunu, hak edişlere ihtirazi kayıt koymadan imzalayan davalının son hakedişi imzalamayarak geçici ve kesin kabule icabet etmediğini, gerekçe olarak işin arttığı ve revize edildiği iddiasını ileri sürdüğünü, oysaki davalının sözleşme imzalamadan önce üstleneceği işin ne olduğunu malinde gezip, görüp, etüt ettiği için, süresini, iş programını, fiyatını ve işin miktarını müvekkilinden çok daha iyi bildiğini, sözleşmede birim fiyat tablosunun bulunduğunu, ihale ekinin 5.10 maddesinde, statik gerekçelerle taahhüt kapsamı içindeki alüminyum ve ..., konstrüksiyon elemanlarının kesitlerinde herhangi bir artış olması halinde taşeronun bundan kaynaklanan nedenlerle herhangi bir ilave fiyat farkı talebinde bulunamayacağı düzenlemesini içerdiğini, yine sözleşmenin 5.15 maddesi gereği davalı şirketin yüklemindeki işin kapsamını oluşturan alüminyum ve ... alt konstrüksiyon elemanlarının kesitleri ile statik hesapların yapılıp iş verene sunulmuş olmasına göre işin alt konstrüksiyon malzemelerinin müvekkili firmaca değiştirilmesinin mümkün olmadığını, davalının diğer taşeronların kusuruna bağlı olarak müvekkilince yer tesliminin geç yapıldığı yönündeki iddiasında haklı olmadığını, davalı taşeronun sözleşme kapsamında edimini tam olarak yerine getirmediği gibi sözleşme koşulları dikkate alındığında fazladan ... yaptığı iddiasına dayalı olarak fiyat farkı talebinin haklı olmadığını ileri sürerek, davalının namı hesabına müvekkili tarafından yapılan ... alımı, ödenen işçilik ücreti vs. harcamalar ile yine davalı adına ödemek zorunda kalınan damga vergisi nedeni ile fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 29/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 1.624.961,00 TL artırarak 1.644.921,00 TL'ye yükseltmiş, davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesini istemiştir. SAVUNMA : Davalı vekili; esas davanın iki yıldır sürdüğünü ve aldırılan rapor ile müvekkili şirketin alacaklı olduğu ortaya çıkmışken, davacının işte gecikme olduğu, işe geç başlandığı gibi müvekkili aleyhine haksız ithamlarda bulunduğunu, ayrıca, sözleşme konusu ile ilgili damga vergisini kendisinin ödemesi sonrasında müvekkilinden tahsilini talep etmesi, müvekkili adına üçüncü kişilerden ... aldığını öne sürerek yine bunların bedelini müvekkilinden tahsil etmek istemesinin kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. BİRLEŞEN ANK. 14. ATM'NİN 2023/700 E. SAYILI DOSYASINDA; Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından açılan esas davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000.000,00 TL'nin talep edildiğini, ancak yapılan yargılama aşamasında müvekkili şirketin belirlenen alacağının 1.644.961,41 TL'lik kısmı ile ilgili ıslah yapılmadığı için alacağın bu kısmı ile ilgili olarak esas dava ile birleştirilmek üzere mevcut ek davanın açıldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.644.961,41 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalı vekili; asıl dava dosyası kapsamında davacının alacak kalemleri hesabının hatalı olduğunu, alacaklarının taraf defter kayıtlarına göre 2.008.307,07 TL olduğunun kesinleştiğini belirterek itiraz ettiklerini, buna ilişkin önceki beyanlarını içerik olarak tekrarladıklarını, TBK'nın 147. maddesinin 6. fıkrası gereği üzerinden beş yıl geçen davacının ek dava ile iddia ettiği alacağının zaman aşımına uğradığını, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesinin 27/09/2016 tarihli olup sözleşmede öngörülen 365 günlük sürenin sonunun 27/09/2017 tarihi olmakla, keza davacının geçici kabul bildiriminin 12/06/2018 tarihi de baz alınsa beş yıllık zaman aşımı süresinin dava tarihi itibariyle dolduğunu savunarak, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Esas dava, 27/09/2016 tarihli ... işleri başlıklı eser sözleşmesi ve ekleri kapsamında, davacı ...-... yüklenici sıfatıyla edimini gerektiği gibi ifa edip etmediği, sözleşme kapsamı dışında fazladan iş yapıp yapmadığı, sözleşmede kararlaştırılan birim fiyattan farklı birim fiyat talep etmeye haklı olup olmadığının ve buna bağlı olarak yapılan iş nedeni ile alacaklı olup olmadığının belirlenmesine ilişkin olup, yine Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/700 esasında kayıtlı iken mevcut dava ile birleşen davadaki istem, esas davada davacının alacaklı olduğu miktarın bilirkişi raporu ile belirlenmesi sonrasında, davacının alacağının bir kısmını esas davada ıslah ile istemiş olmasına karşın bakiyesini ek dava şeklinde isteyip isteyemeyeceğinin, isteyebiliyor ise tutarının belirlenmesine ilişkindir. Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/752 Esas'ında kayıtlı iken birleşen davada istem, taraflar arasında mevcut 27/09/2016 tarihli ... İşleri başlıklı eser sözleşmesi kapsamında, davacı iş sahibi ... ... ... ... Şirketi'nin, davalı yükleniciden edimin gerektiği gibi ifa edilmediği, alınan ... ile ilgili nama ifa şeklinde ödeme yapıldığı, davalının yapması gereken işçilik alacakları ödemesinin taraflarınca yapıldığı, vergi ödendiği, vb. Nedenlerle onun adına taraflarınca haksız olarak yapıldığı iddia edilen ödemelerin davalıdan tahsili ile taraflarına ödenmesini istemesine ilişkindir. Taraflarca delil olarak dayanılan sözleşme ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş yazılan müzekkerelerle temin edilmiştir. Mahkememizin 2018/231 Değişik İş Sayılı dava konusu inşaat ile ilgili tespit dosyası da temin olunmuştur. Tüm deliller toplandıktan sonra taraflara ait ticari defter ve kayıtlar ile ilgili yerinde inceleme yetkisi de verilerek, nitelikli hesap bilirkişisi ...,.... oluşturulan bilirkişi kurulundan, 24/07/2020 tarihli kök rapor ve itirazları karşılar şekilde 23/03/2021 tarihi 1. Ek rapor ile 15/11/2021 tarihli 2.ek rapor aldırılmıştır. Söz konusu rapor hüküm için tarafların itirazları doğrultusunda yeterli görülmemekle bu kez, önceki rapor ve rapora yönelik itirazlar da değerlendirilmek suretiyle yine taraflara ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yetkisi verilen, nitelikli hesaplamalar bilirkişisi ....... 08/12/2022 tarihli rapor ve itirazları karşılar şekilde 11/09/2023 tarihli rapor aldırılmıştır. Ek raporda itirazlar karşılanmış, gerekçeli ve yine denetime elverişli olarak kök rapordaki görüşün değişmediği ifade edilmiştir. .... alt yüklenici, ... ... ... .... ... üzerinde yapılacak olan cepa evleri birinci projesi kapsamında, 27/09/2016 tarihli sözleşme ile alt yüklenicinin, ... ... Uygulama İşleri olarak, ekli keşif listesinde ... kalemleri ve birim fiyatları belirtilen işveren tarafından onaylanan program ve yönteme uygun olarak mevcut sözleşmenin eki olan teklif mektubu, keşif özetinde belirtilen özel sabit birim fiyatlar dahilinde, projelerini sözleşme ekip teknik şartnameleri konu ile ilgili Türk standartlarına, işveren ve yapı denetiminin talep ve talimatlarına uygun olacak şekilde malzemeli olarak birim fiyat usulü ile yapmayı üstlendiği, işin sözleşme ile belirlenen tutarının özel birim fiyat keşif özeti tablosunda belirtildiği gibi 3.175.000,00 TL + KDV olduğu anlaşılmaktadır. 19/10/2017 tarihli cepa evleri ihale sonrası revizyon/ek işler/karar değişiklikleri tutanağı ile ihale sonrası yapılan değişimlerin alt yüklenici tarafından ... ... A.Ş'ye hitaben yazılan yazı kapsamında tutanak altına alındığı anlaşılmıştır. 12/10/2018 tarihli geçici kabul tutanağında, tüm bloklarda bina alt eteklerinde ve çatı parapet bitişlerinde 5 cm'lik derz açıklıkları yapılacağı, yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı belirtilerek 21/12/2018 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır. Alt yüklenici tarafından dava dışı .... dava konusu alacakla ilgili alt yüklenici tarafından 398.254,36 TL için yapılan temlik, alt yüklenicinin vazgeçmesi dava dışı şirketin kabulü ile geçersiz hale gelmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümlenmesi için, sözleşme ile belirlenen işlerin revize edilmesi ve sürenin uzamasından kaynaklı olarak birim fiyatların revize edilmesi yönündeki alt yüklenicinin talebinin yerinde olup olmadığı, bu talep yerinde ise alt yüklenicinin talep edebileceği fiyat farkının ne kadar olduğu, yüklenici yanca şantiye giderleri olarak alt yüklenici tarafından yapılan kesintilerin yerinde olup olmadığı, alt yüklenici varsa fiyat farkı alacağı ile birlikte yüklenicinin alt yüklenici namına ve alt yükleniciye yaptığı ödemeler ile uygulamakta haklı olduğu kesintiler miktarı düşüldüğünde alt yüklenicinin alacaklı olduğu miktarın belirlenmesi gerekmektedir. Mahkememizce oluşturulan bilirkişi kurulunca düzenlenen 08/12/2022 tarihli, uzman görüşü, önceki rapor ve ek raporlar ile buna yönelik itirazlarda değerlendirilmek suretiyle, sözleşme ve ekleri kapsamında tarafların iddia ve savunmaları dosyaya sunulan delillerle birlikte bütün olarak değerlendirilmek suretiyle gerekçeli ve denetime elverişli olarak düzenlenen raporda da belirtildiği üzere, .... davaya konu sözleşme ile üstlendiği iş, kompozit dış ... kaplama malzemesinin kendisi hariç, yerine montajı için gereken alt konstrüksiyon malzemesi, işçilik, iskele dahil yerine yapılması işini kapsadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme ekinde ...'in bu iş için vermiş olduğu teklife esas fiyat analizi bulunduğu, oysaki yerinde bahsi geçen kompozit dış ... kaplaması yerine ... ... talimatı doğrultusunda ... ... ... Kaplaması yapılmış olduğu tespiti yapılarak, ayrıntı olarak yapılan teknik değerlendirmede, sözleşmede imza altına alınmış olan imalatlarla ilgili dava konusu iş kapsamında üç değişiklik olduğu, bunların; Cephenin genelinde kullanılan Kompozit ... yerine ... ... ... kaplamasının yapılması (sözleşme kapsamındaki ... ... Kaplama İşi) İhale eki projelerde kompozit ... yapılacak olarak gözüken ancak ... danışmanı ve ... ... tarafından ... detayları değiştirilen ve revize edilen işler.(Revizyon işler) İhale eki projelerde hiç bulunmayan sözleşme dışı işler (ek-iş) olarak belirlenmiş ve her biri ile ilgili ayrıntılı hesaplamalar yapılarak, bu kalemlere ilişkin iskele fiyat farkı dahil alt yüklenicinin talep edebileceği alacak tutarı hesaplanmıştır. Taraflara ait ticari defter ve kayıtların birbirini doğrular şekilde olduğu tespiti yapılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme gereği, yüklenici tarafından ödenen damga vergisini ödeme yükümlülüğü alt yüklencidedir. Bilirkişi kurulu raporunda, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar, karşılıklı düzenlenen faturalar, ödeme belgeleri incelenmek suretiyle, yüklenici ... ... ... ... Şirketi tarafından alt yüklenici şirkete düzenlenen ve onun da kayıtlarında yer alan faturalardan ötürü 1.591.393,00 TL ayrıca bunun adına yapmış olduğu 53.560,80 TL damga vergisi ödemesi nedeni ile toplamda 1.644.961,49 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir. Denetime elverişli tablolar halinde kalem kalem gösterilmek suretiyle, alt yüklenici ...'in, taraflar arasındaki mevcut sözleşme kapsamında yaptığı iş nedeni ile, 3.930.663,17 TL, revize edilen iş nedeni ile 2.643.185,49 TL ek olarak yaptığı iş nedeni ile 2.024.756,06 TL, ... fiyat farkı nedeni ile 107.741,20 TL işçilik fiyat farkı nedeni ile 52.380,03 TL, iskele fiyat farkı nedeni ile 39.372,68 TL olmak üzere, Toplam alacağının 8.798.098,63 TL olup, katma değer vergisi 1.583.657,75 TL'nin ilavesi ile KDV'li toplam alacağın 10.381.756,38 TL olup, sözleşme gereğince 114.857,13 TL stopaj kesintisi ile 382.857,08 TL nakit teminat kesintisi toplamı 497.714,21 TL haklı kesintinin, toplam alacaktan mahsubu sonrasında, alt yüklenici ...'in yüklenici ... ...'ten talep edebileceği toplam tutar 9.888.042,17 TL olup, Söz konusu tutardan, yüklenici ... ... tarafından yapılan iş nedeni ile ...'e çek ile yapılan 2.095.191,84 TL, banka havalesi ve diğer tahsilatlar ile ödenen 2.035.935,54 TL ve yine ... adına ödenen 318.173,33 TL SGK Primleri toplam 4.449.300,71 TL'nin mahsubu sonrasında, Sözleşme konusu işin yapımı nedeni ile, alt yüklenici ...'in, yüklenici ... ... ... ... Şirketinden talep edebileceği toplam alacak tutarı 5.434.741,46 TL olmakla ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmekle, Esas davada davacı başlangıçta 1.000.000,00 TL olarak yapmış olduğu talebi, ıslah ile 2.789.780,05 TL artırarak 3.789.780,05 TL ye yükseltmekle, bu miktar için esas davanın kabulüne karar verilmiş, Yine alt yüklenici ... tarafından yüklenici ... ... ... ... Şirketi aleyhine, esas davada alacak miktarı 5.434.741,46 TL olarak belirlenmiş, ıslah ile bu rakam 3.789.780,05 TL ye yükseltilmiş olup, bu dava derdest iken talep edilmeyen aradaki 1.644.961,00 TL, Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/700 Esasında kayıtlı ek dava ile istenilmiş ve mahkememiz esas dava dosyası ile birleştirilmiş ise de, Ana davada alacak miktarı net olarak belirlenmiş olup, ıslah ile alacağın tamamı istenebilecek iken istenilmeyip, ek dava şeklinde istenilmeyen 1.644.961,00 TL'nin esas dava ile derdestlik oluşturulacak şekilde istenilemeyeceği dikkate alınarak, birleşen bu dava ile ilgili istemin reddi cihetine gidilmiştir. Yüklenici ... ... ... ... Şirketi tarafından alt yüklenici ... aleyhine Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/752 Esasında açılan ve esas dava ile birleşen dava ile ilgili yapılan yargılamada, 08/12/2022 tarihli kök raporda belirlendiği üzere davacının ... adına yapmış olduğu ödemeler nedeni ile düzenlediği gider yansıtma faturaları toplamı 1.591.392,61 TL ile damga vergisi ödemesi 53.568,80 TL'nin toplamı 1.644.961,41 TL olduğu anlaşılmakla, ayrı bir dava konusu yapılan bu miktar için davanın (Dava ve ıslah öncesi temerrüt oluşmamakla, dava ve ıslah tarihinden itibaren faiz başlatmak kaydıyla) ıslah edilmiş hali ile kabulüne karar verilmiştir." İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Asıl dosya davacısı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; asıl ve birleşen davaların tarafları, konusu hukuki sebep ve dayanılan olaylarının aynı nitelikte olduğunu, asıl davada bilirkişi tarafından hesaplanan 5.434.741,46 TL alacak tutarından, birleşen davada davacı yana hesap edilen 1.644.961,41 TL alacak tutarı düşülerek 19/09/2023 tarihinde ıslah edilerek dava değerinin 1.000.000 TL'den, 3.789.780,05 TL'ye arttırılarak davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesinin istendiğini, davalı ... ... İnş. A.Ş.'nin ise Birleşen Ankara 10. ATM'nin 2021/752 E. sayılı dosyası ile açtığı davada 29/09/2023 tarihinde ıslah dilekçesi vererek dava değerini 1.644.961,41 TL'ye arttırdığını, müvekkili tarafından ıslah taleplerinin 19/09/2023 yapıldığını, davalı tarafın ise 29/09/2023 tarihinde ıslah talebinde bulunduğunu, davalı tarafın ıslah talebinin kötüniyetli olduğunu, aynı davada fiilen ikinci kez ıslah talebinde bulunulamayacağını, bu nedenle müvekkilince bu kez Ankara 14. ATM'nin 2023/700 Esas sayılı dosyası ile 1.644.961,41 TL değerinde birleştirme talepli ek dava açılarak, asıl dosya ile birleştirilmesinin talep edildiğini, mahkemece alınan kök rapor ve ek raporda davacının davalıdan talep edebileceği tutarın 5.434.741,46 TL olarak hesaplandığını, davalı ... ... gider yansıtma faturaları ile ... adına ödenmiş olan damga vergisi ödemeleri, bedeller ile ilgili taleplerin karşı dava kapsamında yapılmış olduğunu, bilirkişi kurulu tarafından düşünülerek, belirlenen bedelden mahsup edilmesi gereken ödemelerin karşı dava kapsamında, ayrıca değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, bu ödemelerin davalı - karşı davacı tarafından her ne kadar karşı davanın konusu yapılmışsa da, ödemeleri asıl davaya cevaplarında zaten ileri sürdüklerini, davalı - karşı davacının karşı dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, dava ve karşı dava alacağının mahsup edilmesi gerektiğini, mahkemece Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/752 esas sayılı dosyasındaki mahsup işlemlerinin dikkate alınarak, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, yine müvekkilince açılan ek davanın derdestlik nedeni ile reddine karar verilmesinin de doğru olmadığını, ek davada talep edilen miktarın bakiye alacaklarına ilişkin olduğunu, bu hususa ilişkin davalının da bir itirazının bulunmadığını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın kabulüne, asıl davadaki karşı davanın reddine, birleşen Ankara 14. ATM'nin 2023/700 esas sayılı dosyası ile açtıkları davanın kabulüne, birleşen 10. ATM'nin 2023/752 esas sayılı dosyası ile açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Asıl dosya davalısı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; taraflar tacir olduklarını, yerel mahkemece ticari uyuşmazlıklarda tacirlere ilişkin hükümlerin ve de itiraz edilmemiş faturanın hükümleri gözetilmeksizin, ticari defterlerin delil niteliğine dair ilke ve yasal düzenlemelere aykırı hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı yüklenici tarafından hakedişe itiraz edilmediğini, kabul edilen hakedişe uygun olarak fatura tanzim edilmiş ise de, kamu ihalelerinde hakedişe itiraz usulünü düzenleyen YİGŞ sözleşmeye ek yapılmadığından, hakedişe bir itirazda bulunulmadığını, yüklenicinin hakediş ile bağlı olmayacağına dair ve basiretli iki tacir arasında aktedilen hakedişin yapılan iş ve bu işin bedeli üzerinde iki tarafın mutabakatı olduğu hususlarının da mahkemece göz ardı edildiğini, davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini, taraflar arasında aktedilen sözleşme hükümlerince yüklendiği edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmediğini, bilirkişi raporunda davacının düzenlediği faturalara karşılığı ödenmiş işler için yeniden birim fiyat hesaplaması yapıldığını, birim fiyatın belirlenmesine de gerekçe olarak işin sözleşme süresinde sonra yapıldığı, müvekkilinin ise gecikme cezası düzenlemesinin gösterildiğini, bilirkişi raporunun davacının iddia ve talebini aştığını, basiretli tacir olan davacının kusurunu sözleşmedeki kabul ettiği hükümleri ve işi itirazsız şekilde sözleşmenin mevcut şartlarında ifa etmesini, ayrıca müvekkilinin davacı yüklenicinin işi bitirebilmesi için verdiği avans ödemelerini dikkate almadığını, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın reddine, birleşen Ankara 14. ATM'nin 2023/700 esas sayılı dosyası ile açtıkları davanın reddine, birleşen 10. ATM'nin 2023/752 esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Asıl ve birleşen davalar eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir. Asıl dosya davacısı taşeron, asıl dosya davalısı yüklenicidir. Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/700 Esas sayılı davanın reddine, birleşen Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/752 Esas sayılı davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Taraflar arasında imzalanan 27/09/2016 tarihli sözleşme ile davacı davalıya ... ... uygulama işleri yapmayı taahhüt etmiş, davalı da belirlenen birim fiyatlar üzerinden iş bedeli ödemeyi taahhüt etmiştir. Sonrasında taraflar arasında 17/09/2017 tarihli bir zeyilname imzalanarak sözleşmede belirtilmeyen malzemeler için ilave düzenlemeler yapılmıştır. Mahkemece iki ayrı bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu ve ek raporlar alınmak suretiyle davalar sonuçlandırılmıştır. Taraflar arasında imzalanan sözleşme, eser sözleşmesi mahiyetindedir. Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır. 1-Mahkemece düzenlenen karar başlığında birleştirilen dosyalardan Ankara 10 ATM'nin 2021/752 Esas sayılı dosyası gösterilmemiş, Ankara 14 ATM'nin 2023/700 Esas sayılı dosyası iki defa yazılmıştır. Dairemizce bu husus maddi hata kapsamında görülerek, Dairemiz kararında söz konusu maddi hata düzeltilerek karar başlığı düzenlenmiş ve bu hususa işaret edilmekle yetinilmiştir. 2-Asıl dava davalısı yüklenici, asıl davada ileri sürdüğü takas ve mahsup savunmalarını sonradan Ankara 10. ATM'nin 2021/752 Esas sayılı dosyası ile dava konusu etmiştir. Davacı vekili takas ve mahsuba konu olabilecek hususların ayrı bir davaya konu edilmesinde hukuki yarar dava şartının bulunmadığını ileri sürmektedir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış içtihatlarına göre, asıl davada ileri sürülen takas ve mahsup savunmalarının ayrı bir davaya konu edilmesi hukuken mümkündür. Bu husus hukuki yarar dava şartı yokluğuna sebebiyet vermez. Ancak yüklenicinin açtığı bahse konu Ankara 10. ATM'nin 2021/752 Esas sayılı dosyası sonrasında davacı tarafın asıl davadaki taleplerini ek dava yolu ile artırılması "derdestlik dava şartı" kapsamında değerlendirilemez. Mahkemece birleştirilen Ankara 14. ATM'nin 2023/700 Esas sayılı davasının derdestlik dava şartı yokluğu nedeni ile reddetmesi hatalı olmuştur. Mahkemece davacı taşeronun asıl dosyadaki ve birleştirilen 14. ATM'nin 2023/700 Esas sayılı dosyasındaki talepleri incelenerek, hasıl olacak sonuç doğrultusunda bir hüküm kurulmalıdır. Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip karara bağlanması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/536 Esas, 2024/505 nolu kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip, karara bağlanmak üzere mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf başvurusunda bulunan taraflarca yatırılan, istinaf karar harcının talep halinde kendilerine iadesine, 5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf başvuru harcının ilk derece mahkemesince verilecek yeni kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 7-Dosya kapsamında icranın geri bırakılması kararı alınabilmesi için yatırılan bir teminat bulunması halinde, İİK. 36/5 maddesi uyarınca ilgili icra müdürlüğünce teminatın yatıran tarafa iadesine, 8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 16/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan ... E-imzalıdır

Üye ... E-imzalıdır

Üye ... E-imzalıdır

Katip ... E-imzalıdır